สักสองสัปดาห์ที่ผ่านมา ผมสอน ม.4 เรื่อง โครงสร้างของเซลล์ ก่อนหน้านี้ ตั้งแต่เปิดเทอมแล้ว ผมมอบหมายภาระงาน ให้นักเรียนไปวาดระบายสีรูปเซลล์ ใส่กระดาษวาดเขียนแผ่นใหญ่ แล้วแปะติดบนฟิวเจอร์บอร์ด พร้อมตกแต่งมาให้เรียบร้อย สวยงาม เลขคู่วาดเซลล์พืช เลขคี่วาดเซลล์สัตว์ โดยระบุลักษณะและหน้าที่องค์ประกอบต่างๆมาด้วย

พอถึงเวลาสอนจริง ผมให้นักเรียนช่วยกันเขียนผังมโนมติ(mind mapping)ครับ ถามก่อนว่านักเรียนรู้จักผังมโนมติ หรือผังมโนทัศน์มั้ย นักเรียนบอกว่ารู้ ผมอธิบายต่อ..โครงสร้างของเซลล์นักเรียนก็ศึกษามาบ้างแล้วนี่ จากการทำงานส่งครู ฉะนั้น วันนี้มาช่วยกันเขียนผังมโนติ เรื่อง โครงสร้างของเซลล์ บนกระดานนี้ดีกว่า คนละอย่างๆ ออกมาก่อนได้เปรียบนะ ผมกระตุ้นนักเรียน

นักเรียนร่วมมือกัน มีความตั้งใจ และเขียนพอใช้ได้ครับ สาระสำคัญมีเกือบครบ แต่ควรปรับปรุงอยู่อย่างหนึ่ง กล่าวคือ นักเรียนไม่ค่อยใช้คำอธิบายเชื่อมโยงให้เห็นว่า สิ่งที่นักเรียนเอ่ยถึงในแต่ละองค์ประกอบหรือแต่ละออร์แกเนลล์นั้น เกี่ยวข้องสัมพันธ์กันอย่างไร อาทิ นักเรียนเขียนคำว่าสาหร่าย โพรโทซัว โดยลากเส้นต่อมาจากผนังเซลล์ แต่ไม่มีคำอธิบายให้เห็นว่า สาหร่าย โพรโทซัว เป็นสิ่งมีชีวิตที่มีผนังเซลล์ ก็เลยไม่รู้ว่า จริงๆแล้วสาหร่ายและโพรโทซัวนั้น เกี่ยวข้องอย่างไรกับผนังเซลล์กันแน่ หรือเขียนฟลูอิดโมเซอิกโมเดล แล้วลากเส้นเชื่อมต่อกับเยื่อหุ้มเซลล์ แต่ก็ไม่มีคำสั้นๆที่จะแสดงให้รู้ว่า เยื่อหุ้มเซลล์มีโครงสร้างเป็นแบบฟลูอิดโมเซอิกโมเดล อย่างนี้เป็นต้น นักเรียนจะเขียนลักษณะห้วนๆแบบนี้เป็นส่วนใหญ่

ท้ายชั่วโมง ผมบอกควรปรับปรุงผังมโนมติของนักเรียนให้ละเอียดรัดกุมยิ่งขึ้น ด้วยการเขียนคำสั้นๆประกอบ เพื่อให้เห็นความเชื่อมโยงของสิ่งต่างๆที่นักเรียนแต่ละคนกล่าวถึง

สุดท้ายนักเรียนรับปากว่า ทุกคนจะกลับไปเขียนผังมโนมติ เรื่อง โครงสร้างของเซลล์ มาส่งครูเป็นการบ้าน