มหาวิทยาลัยวิจัยต้องทำงานเชื่อมโยงกับทุกภาคส่วนของสังคม และทุกภาคส่วนของระบบการศึกษา และเนื่องจากในระบบการศึกษา ส่วนการศึกษาระดับพื้นฐานสำคัญที่สุด เพราะเป็นรากฐานของการศึกษา อุดมศึกษาจึงต้องเข้าไปร่วมขับเคลื่อนด้วย ในฐานะกองหนุน ผ่านความร่วมมือที่ซับซ้อน โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การร่วมวิจัยเพื่อสร้างคุณภาพ โดยการริเริ่มวิธีการเรียนรู้รูปแบบใหม่ๆ
คุณภาพของการศึกษาระดับพื้นฐานนั้น เกี่ยวข้องกับหลากหลายปัจจัย ไม่เฉพาะปัจจัยด้านที่เกี่ยวข้องกับครู หลักสูตร สพฐ. ยังเกี่ยวข้องกับสภาพครอบครัว สภาพสังคม การทำมาหากินกับเด็ก ธุรกิจกวดวิชา ฯลฯ มหาวิทยาลัยวิจัยสามารถเข้าไปร่วมทำวิจัยเพื่อหาทางเปลี่ยนทิศทางการศึกษาระดับพื้นฐานที่กำลังดิ่งเหว
ที่จริง ในท่ามกลางวิกฤติการศึกษาระดับพื้นฐาน ได้มีการริเริ่มใหม่ๆ เกิดขึ้นในสังคมไทยมากมาย ในชื่อรวมๆ ว่าการศึกษาทางเลือก โดยมีเครือข่ายโรงเรียนไทยไทกำลังขับเคลื่อนการเรียนรู้แนวใหม่อย่างแข็งขัน มหาวิทยาลัยวิจัยควรหาทางเข้าไปร่วม เท่ากับร่วมกันสร้างคุณภาพคนในระดับรากฐานให้แก่สังคม เป็นกำลังเสริม สพฐ. โดยไม่ตกร่องเดิม ตกร่องผลประโยชน์ของคนกลุ่มเดิมๆ
มหาวิทยาลัยวิจัยสามารถร่วมกิจกรรมระดับการศึกษาพื้นฐานได้หลากหลายกิจกรรม เช่น การเรียนล่วงหน้า (AP – Advanced Placement Program), การส่งเสริมวิทยาศาสตร์, การส่งเสริมความสามารถพิเศษหลากหลายด้าน, การเรียนรู้จากกิจกรรม, การเรียนรู้จากกิจกรรมอาสาสมัคร, การจัดค่ายกิจกรรมเพื่อเรียนรู้ความรู้ด้านที่จำเพาะ, ยุววิจัย, ครุวิจัย เป็นต้น
วิจารณ์ พานิช
๒๐ ก.ค. ๕๒
๒๐ ก.ค. ๕๒