เพราะ...ไม่มีคำว่าสาย สำหรับการดูแลสุขภาพตัวเองและคนที่เรารัก..

       ผู้เขียนและทีมงานคลินิกส่งเสริมสุขภาพ   ได้รับเกียรติเชิญจากน้อง  ทองคำ  ใบโพธิ์    พยาบาลชำนาญการประจำงานเวชปฏิบัติครอบครัวและชุมชน  โรงพยาบาลฮอด จ.เชียงใหม่ ให้ไปเป็นวิทยากรบรรยายเกี่ยวกับการส่งเสริมสุขภาพ   ใน “โครงการฝ่าวิกฤต  พิชิตพุง” ซึ่งจัดที่อินทนนท์  รีสอร์ท  จ.ลำพูน   ในวันที่  16  มิถุนายน  2552      

          วัตถุประสงค์โครงการเพื่อ  ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพกลุ่มข้าราชการและลูกจ้างในอำเภอ ฮอด ให้รู้จักการลดและควบคุมน้ำหนักโดยการรับประทานอาหารในปริมาณที่เหมาะสม   และออกกำลังกายอย่างถูกวิธี  เพื่อป้องกันปัญหาสุขภาพที่ตามมาจากโรคอ้วน

          ผู้เข้าร่วมโครงการ  คือ กลุ่มเสี่ยงซึ่งประกอบด้วย บุคลากรด้านสาธารณสุข , ทางการศึกษา  ,ตำรวจ และบุคลากรจากหน่วยงานอื่นๆ  จำนวน 150  คน

ผู้เข้าร่วมโครงการ

          อย่างที่รู้ๆกันว่า ธรรมชาติของครู และพยาบาลเหมือนกัน คือ ชอบสอน ไม่ชอบฟัง  โดยเฉพาะตำรวจไม่ชอบทั้งฟังและสอน  แต่ชอบออกใบสั่ง  อิอิ   และเพื่อไม่ให้เกิดการเบื่อ.บ.บ.. ไม่อยากฟัง..   ทีมงานจึงต้องปรับกลยุทธ์ในการให้ความรู้ใหม่   

             และเรื่องการส่งเสริมสุขภาพเป็นเรื่องที่ทุกคนรู้  และบางคนรู้ดีซะด้วย  แต่ปัญหา คือไม่ปฏิบัติ  ฉะนั้นกิจกรรมวันนี้จึงเน้นไปในเรื่อง  ทำอย่างไรให้ตระหนัก เริ่มลงมือและ...ทำด้วยใจ  มากกว่า

         ในภาคเช้าหลังประธาน  คือ ผอก.โรงพยาบาลฮอด กล่าวเปิดงานแล้ว    ทีมงานโรงพยาบาลฮอด ทำการทดสอบสมรรถภาพร่างกายผู้เข้าร่วมประชุมทุกคน

                    

         หลังจากนั้น ทีมงานผู้เขียนรับเป็นผู้ดูแลผู้เข้าร่วมโครงการตลอดทั้งวัน    หลังน้องนิด   กล่าวทักทายพอให้รู้จักทีมงานแล้ว  เราตกลงกับผู้เข้ารับการอบรมว่า  ทุกคนที่มาอยู่ในห้องประชุมนี้มีอายุ 20 เหมือนกันหมด  เพื่อให้การอบรมครั้งนี้คล่องตัวและเฮฮา   เราเริ่มกิจกรรมกันเลยเพราะไม่อยากให้วัยรุ่นเซ็ง   ตามมาเลยค่ะ...

กิจกรรมที่ 1  เตรียมความพร้อม <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 10pt; text-align: center;"></p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 10pt;">กิจกรรมที่ 2  Hi 5  หาเพื่อนที่ชอบเหมือนกัน</p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 10pt;"></p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 10pt; text-align: center;" align="center"></p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 10pt;">กิจกรรมที่ 3  รู้จริงป่ะ  เพื่อทำความรู้จักกันให้มากขึ้น</p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 10pt; text-align: center;" align="center">ธรรมชาติ      ชื่นชม ยินดี     </p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 10pt;">กิจกรรมที่ 4    จับคู่ ฝาหอย  เนื้อหอย   เพื่อแบ่งกลุ่มให้เท่าเทียมทั้งจำนวนและเพศ  ออกเป็น 4 กลุ่ม  โดยให้แต่ละกลุ่มร่วมกันและช่วยกันแชร์ความคิดเห็นเกี่ยวกับ.. การตั้งชื่อกลุ่มและ ท่าทางประจำกลุ่ม</p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 10pt;">         เราได้กลุ่ม 4 กลุ่ม ดังนี้ </p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 10pt;">กลุ่มที่ 1  กลุ่มเตารีด  </p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 10pt; text-align: center;"> </p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 10pt;">กลุ่มที่ 2  กลุ่มดาวกระจาย</p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 10pt; text-align: center;" align="center"></p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 10pt;"> </p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 10pt;">กลุ่มที่ 3  กลุ่มสะบันงา  </p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 10pt; text-align: center;" align="center"> </p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 10pt;">กลุ่มที่ 4  กลุ่มหอยน้อย  </p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 10pt; text-align: center;"></p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 10pt; text-align: center;" align="center"></p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 10pt; text-align: center;" align="center"></p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 10pt;">          หลังแบ่งได้ 4 กลุ่มแล้ว  เริ่มเข้าฐานกิจกรรมสร้างความตระหนัก</p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 10pt;">ฐานที่ 1  บ้านสุขภาพ  </p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 10pt;">        เพื่อให้รู้จักสุขภาพและความเสี่ยงของตัวเอง   โดยมีน้องแม็ค เป็นคนดูแล   สอนให้วัดรอบเอวและคำนวณดัชนีมวลกาย  พร้อมให้สัญลักษณ์สีความเสี่ยง</p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 10pt;">สีเขียว     ปกติทั้ง 2 อย่าง</p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 10pt;">สีเหลือง  เกินอย่างใดอย่างหนึ่ง</p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 10pt;">สีแดง      เกินกว่าปกติทั้ง 2 อย่าง</p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 10pt; text-align: center;" align="center">แม็คแนะนำการวัดรอบเอว</p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 10pt; text-align: center;" align="center"></p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 10pt;">ฐานที่ 2    ได้อะไรจากการพับกระดาษ   </p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 10pt;">        ผู้เขียนเป็นคนรับผิดชอบ  กติกาให้เลือกตัวแทนออกมาพับกระดาษเป็นรูปอะไรก็ได้ 1 คน โดยห้ามพูด  ห้ามบอก  ห้ามสอน  แต่ให้ทุกคนพับตาม  จับเวลาและสังเกตพฤติกรรม</p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 10pt;">       หลังจากนั้นให้พับรูปแบบเดิมใหม่  แต่คราวนี้สอนได้  ถามได้   จับเวลาและสังเกตพฤตติกรรมเช่นเดิม</p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 10pt;">       ให้กลุ่มสรุปว่า  ครั้งแรกและครั้งที่ 2 บอกอะไรเราบ้าง</p>

ฐานที่ 3  หอคอยแห่งความหวัง  ดูแลโดยน้องโน้ต

 

ฐานที่ 4  ปกป้องหัวใจ  ใส่ใจสุขภาพ 

          รับดูแลหัวใจให้โดยสาวๆอย่างน้องออยและน้องนันท์

           จากกิจกรรมฐานที่ 3  และ  4 เป็นการฝึกให้วิเคราะห์และวางแผนตัวเอง  ว่าจะไปให้ถึงความฝันนั้นต้องทำอย่างไรบ้าง

กวนๆ ขำๆ              ชื่นชม ยินดี              กวนๆ ขำๆ

       

           ภาคบ่ายหลังอาหารเที่ยง   สายตาอันยาวไกลของผู้เข้ารับการอบรม มักมองใกล้เข้ามาและหรี่ลงๆ  จำเป็นที่น้องๆต้องปลุกให้ตื่นพร้อมที่จะเริ่มรับความรู้ต่อไป  โดยช่วยกันชวนให้ยืดเหยีดและขยับบ่อยๆ 

          หลังตื่น  เอ๊ย..พร้อมแล้ว  เริ่มการบรรยาย  เรื่อง “ สัดส่วนอาหารและการคำนวณพลังงานอย่างง่าย” โดยน้องนิด

 

         หลักการลดและควบคุมน้ำหนัก  คือ  ถ้ากินเข้าไปเท่ากับใช้พลังงาน  รับรองไม่มีอ้วน     แต่ปัญหาที่อ้วนเพราะกินเข้าไปมากกว่าใช้ออกไป  จึงเหลือสะสม  แต่ก่อนที่จะไปถึงเรื่องการออกกำลังกาย   ก็ต้องรู้ก่อนว่าต้องเตรียมตัวอย่างไร และ “ควรเลือกเสื้อผ้าและรองเท้าให้เหมาะสมกับการออกกำลังกายอย่างไร”   ซึ่งผู้เขียนเป็นผู้รับหน้าที่บรรยาย

      เมื่อเตรียมตัวพร้อมแล้ว  คราวนี้เริ่มออกกำลังกาย  โดยน้องโน้ตและน้องแม็ค บรรยายเกี่ยวกับ  การเดินที่ถูกวิธี  การลดพุงและท่าต้องห้ามในการออกกำลังกาย  หลังจากนั้นแยกย้ายกันไปปฏิบัติจริงตามฐานต่างๆ

แบ่งฐานทดลองทำจริง...

ฐานลดพุง     มีแม็คคอยดูแล

ฐาน การเดินที่ถูกวิธี และท่าต้องห้าม          มีโน้ต คอยดูแล

ฐาน superman      มีสาวสวย  น้องออยและน้องนันท์ คอยดูแลให้ยืดเหยียดเตรียมความพร้อม  ก่อนวิ่งแข่งความคล่องตัว  ด้วยชุด Superman

น้องออยและน้องนันท์ ขวัญใจลุงๆ เอ๊ย..พี่ๆ

ฐาน เป้าหมายสุขภาพของชีวิต    มี น้องนิดคอยดูแล  ให้ทุกคนวาดฝันถึงสุขภาพที่อยากมีในอนาคต   และให้หมุนเวียนกันเล่า  ซึ่งสร้างความตระหนักให้ผู้เข้ารับการอบรมได้ดี  ลองอ่านดูตัวอย่าง การเล่า นะคะ...

  ..... ในชีวิตราชการ 30 ปี ที่ผ่านมา  ไม่เคยดูแลสุขภาพตัวเองเลย  คราวนี้หวังว่า  ในเวลาที่เหลือขอดูแลสุขภาพกายและใจตัวเองให้ดีที่สุด  เพื่อจะได้เป็นที่พึ่งของครอบครัว  และจะตอบแทนคุณของแผ่นดินให้มากที่สุด

  ..... ต่อไปนี้ตั้งใจว่าจะกลับไปใช้ชีวิตแบบดั้งเดิม  เหมือนรุ่นปู่ รุ่นย่าที่ผ่านมา  อยู่กับธรรมชาติให้มาก  กินอยู่แบบพอเพียง

  ..... มาเข้าโครงการนี้  เพราะสามีและลูก  ชอบพูดว่า “แม่อ้วน”  มันตอกย้ำความรู้สึก  และไม่อยากเป็นคนแก่ที่เป็นภาระให้ลูกหลานในอนาคต

  ..... ตัวเองรับผิดชอบงานนโยบาย   รับมาแล้วไปบอกและถ่ายทอดคนอื่น   รู้และเข้าใจทุกเรื่อง    แต่ตัวเองก็ยังสีแดงอยู่ เพราะไม่ตระหนัก  ไม่เคยลงมือปฏิบัติ  หาข้ออ้างเสมอ  มาคราวนี้ตั้งใจว่า จะปรับเปลี่ยนพฤติกรรมใหม่  เพื่อเป็นแบบอย่างให้กับคนอื่นๆ   และสามารถไปบอกต่อใครๆได้อย่างภาคภูมิ

  ..... อยากบอกกับทุกคน  “ เงินทองที่มี ไม่สามารถซื้อสุขภาพที่ดีได้....”  เพราะปัจจุบันตัวเองป่วยเป็นโรคมะเร็ง  ต้องเข้าออกโรงพยาบาลบ่อยๆ  เพราะอดีตไม่เคยใส่ใจสุขภาพตัวเอง  มารู้อีกทีก็สายไปแล้ว  จึงอยากบอกคนอื่นๆ ว่าให้รักตัวเองให้มาก   ตอนนี้เริ่มควบคุมอาหารและออกกำลังกายสม่ำเสมอ  เพราะอยากให้ชีวิตที่เหลืออยู่ๆนานที่สุด  เพื่อครอบครัวและลูกศิษย์

          ข้างบนนี้เป็นเพียงแค่ตัวอย่างเล็กน้อยเท่านั้น  มันไม่สำคัญหรอกที่จะพูดออกมาว่าอย่างไร   แต่ที่สำคัญกว่าคือ...แล้ว...เราจะเริ่มลงมือทำเมื่อไหร่   

         เพราะ...ไม่มีคำว่าสาย  สำหรับการดูแลสุขภาพตัวเองและคนที่เรารัก..

     ความรัก             ความรัก             

           เก็บตกภาพกีฬามันๆ  แม้ว่าแต่ละคนจะเหนื่อยล้ากับกิจกรรมแต่ละฐาน   แต่ก็ยังยินดีแข่งขันกีฬามหาสนุกร่วมกันอีก  เพราะทุกคนตระหนักบ้างแล้วว่า...ไม่มีคำว่าสายสำหรับการออกกำลังกายจริงๆ  

           แสดงความพร้อมก่อนแยกย้ายกันกลับ  สู้ๆๆ

แล้วท่านผู้อ่านละคะสู้ไหมคะ ??…