มาชวนกันไปฟังเรื่องเล่า กิจกรรมดีดีที่ หางดง กันค่ะ ก็คือ กิจกรรมส่งเสริมสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุนั่นเอง

วันนี้ คุณหมอนพวรรณ จาก รพ.หางดง มากับ คุณพ่อดิเรก คุณแม่สุบิน คุณแม่นิภา คุณแม่จันทรา ผู้สูงอายุ ชมรมผู้สูงอายุหางดง และคุณฐิติศักดิ์ จากกองสาธารณสุข เทศบาลหางดง มาเล่าให้ฟังในเรื่อง กิจกรรมการส่งเสริมและป้องกันโรคในช่องปาก กลุ่มผู้สูงอายุ อำเภอหางดงปี 2551

ส่วนแรก เราได้ออกไปคัดกรองสุขภาพของผู้สูงอายุในชมรมฯ

หางดงดำเนินโครงการ 3 ตำบล 4 ชมรม ผู้สูงอายุ 3 ตำบล ที่ดำเนินโครงการ มีที่ ตำบลหางดง 854 คน ตำบลหนองตอง 1,360 คน และ ตำบลหารแก้ว 224 ราย การดำเนินงานก็คือ

  • อย่างแรก ... การอบรมแกนนำ ผส. ทั้ง 4 ชมรมฯ ที่เทศบาลหางดง
  • อย่างที่สอง ... ตรวจคัดกรองความเสี่ยงต่อโรคในช่องปาก ตามแบบฟอร์มที่บันทึก F1 และ F2

ในส่วนของการบันทึกในแบบฟอร์ม F1 เราได้รับความช่วยเหลือจาก ทั้งผู้สูงอายุที่เข้าร่วมในการคัดกรองเอง และ อสม. ที่มาช่วยในการทำแบบฟอร์ม F1 ... ส่วน F2 เป็นส่วนที่ทันตบุคลากรทำเอง และหลังจากที่คัดกรองแล้ว ในกลุ่มที่มีความเสี่ยง ได้ดำเนินการเคลือบฟลูออไรด์ และขูดหินน้ำลาย

สภาวะสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุ

จากการสำรวจ 300 ราย ก็คือ

  • เรื่อง พฤติกรรมการแปรงฟัน ยังมีผู้สูงอายุที่ไม่แปรงฟัน ซึ่งท่านจะใช้อุปกรณ์อย่างอื่นแทน เช่น บ้วนปาก อมเกลือ
    - ไม่ได้แปรงฟัน 8%
    - แปรงฟันช่วงเช้า วันละครั้ง 10%
    - 1 ครั้งก่อนนอน 12%
    - แปรงฟันวันละ 2 ครั้ง เช้า และก่อนนอน เป็นส่วนใหญ่ 72%
    - แปรงฟันมากกว่านั้น ก็คือ เพิ่มในช่วงรับประทานอาหารกลางวัน 8%
  • เรื่อง พฤติกรรมการทำความสะอาดซอกฟัน
    - โดยส่วนใหญ่แล้ว 88% ไม่ได้ทำเลย
    - มีส่วนน้อยที่ได้ใช้ไม้จิ้มฟัน คือ 7%
    - และน้อยกว่านั้น 1% คือ ใช้ไหมขัดฟัน
  • ความเสี่ยงของโรคเบาหวาน
    - ส่วนใหญ่ 64% เป็นความเสี่ยงต่ำถึงปานกลาง
    - เสี่ยงสูง หรือสูงมาก 19%
    - ส่วนที่เป็นเบาหวานไปแล้ว ในกลุ่มที่สำรวจ ก็คือ 7%
  • ความเสี่ยงต่อความดันโลหิตสูง คือ 19% ยังถือว่าเป็นส่วนน้อย
  • ผลของการตรวจสุขภาพช่องปาก 
    - ในส่วนของรากฟันผุ ความเสี่ยงสูงจะอยู่ที่ 54.3%
    - ความเสี่ยงต่อโรคปริทันต์ 35.7%

ผลของการให้บริการทันตกรรม

จากผู้สูงอายุ 300 ราย

  • เคลือบฟลูออไรด์ อยู่ที่ 24 ราย
  • ขูดหินน้ำลาย 18 ราย
  • และใส่ฟันเทียม 24 ราย

โครงการของปี 52 เราจะดำเนินโครงการต่อ จะเน้นในส่วนของเคลือบฟลูออไรด์วาร์นิช

กิจกรรมดำเนินการในส่วนของชมรมผู้สูงอายุ

คุณพ่อดิเรกเล่าว่า ที่ชมรมฯ เรามีการพบปะกันทุกเดือน เป็นประจำสำหรับผู้สูงอายุ

กิจกรรมต่างๆ ทางด้านร่างกาย ก็คือ จะมีการออกกำลังกายกัน

  • อันดับแรกที่มาพบกัน จะมีการลงทะเบียน
  • การชั่งน้ำหนัก วัดความดัน
  • ทำการสวดมนต์ ไหว้พระ เป็นประจำ
  • มีการแจ้งข่าวสารต่างๆ ทั่วๆ ไป สำหรับผู้สูงอายุ

กิจกรรมการให้ความรู้

ให้ความรู้ด้านต่างๆ ได้แก่

  • ด้านสุขภาพร่างกาย
  • สุขภาพจิต
  • พวกเราจะมาแลกเปลี่ยน มาทำให้ทุกคนได้มีการฟื้นฟู ให้สามารถดำเนินชีวิตไปได้อย่างราบรื่น

กิจกรรมทางด้านนันทนาการ

  • การเล่นดนตรีไทย
  • การออกกำลังกาย จะมีรำไทจี่จี้กง การรำไม้พลอง รำฟ้อนเจิง ในลักษณะที่ว่า ออกกำลังกายสากลผสมพื้นบ้าน ทำให้ร่างกายทุกคนมีสุขภาพร่างการที่ดีขึ้น

ช่วงกลางวันจะมีการรับประทานอาหารร่วมกัน เสร็จจากนั้น มีการแนะนำ ร่วมกันแปรงฟันให้ถูกวิธี ให้ความรู้ด้านรักษาฟันต่างๆ

เรื่อง การรักษาช่องปาก

ชมรมฯ ได้จัดออกเป็น 3 สาย คือ สายหมู่บ้านหมู่ที่ 2, 3 และ 4 อยู่ในเขตเทศบาล บ้านไม่ห่างไกลกันนัก และส่วนมากอยู่ใกล้โรงพยาบาล

  • อันดับแรก เราไปจัดตั้งแกนนำอาสาสมัคร 3 สาย ใน 3 หมู่บ้าน หมู่บ้านละ 5 ท่าน มาประชุมอาสาสมัคร วางแผนให้คำแนะนำ ให้ความรู้ที่ถูกต้อง เพื่อไปให้คำแนะนำกับผู้สูงอายุในการเยี่ยมบ้าน
  • หมู่บ้านหนึ่งเราตั้งเป้าหมายผู้สูงอายุว่า ต้องไปพบไปแนะนำเรื่องในช่องปากให้ได้หมู่ละ 50 คน
  • หลังจากเรื่องช่องปากเสร็จแล้ว ก็จะให้คำแนะนำด้านสุขภาพต่างๆ และดูแลถึงสุขภาวะต่างๆ ด้วย ด้านจิตใจสิ่งแวดล้อม
  • และให้แกนนำทุกท่านทำบันทึกเข้ามา
  • หลังจากนั้น เราไปพบในกลุ่มที่มีปัญหาทางด้านช่องปาก หรือเรื่องอื่นๆ มา ก็นัดหมายให้พบกันในหมู่ และเรียนเชิญเจ้าหน้าที่ คือ คุณหมอเก้า (นพวรรณ) ออกไปพบ ให้คำแนะนำ ผส. ในแต่ละจุด
  • หลังจากที่คุณหมอ และเจ้าหน้าที่ได้ออกไปพบแล้ว ในรายที่มีปัญหาสุขภาพฟันมาก ก็พารักษาต่อเนื่อง ที่โรงพยาบาล
  • การรักษา จะมีการขูดหินปูน กรอฟัน ใส่ฟันเทียม
  • ผลที่ออกมา ทำให้ในกลุ่มผู้สูงอายุมีสภาพที่ดีขึ้น ... แม้แต่ตัวกระผมเอง ก็จะเห็นว่า ทำไมฟันยังหนุ่ม ก็เพราะว่าได้รับความอนุเคราะห์จาก รพ. ได้ใส่ฟันเทียม ทำให้สุขภาพร่างกายดีขึ้นมาก