ได้มีโอกาสเดินทางไปเยี่ยม“ศูนย์ถ่ายทอดเทคโนโลยีการเกษตรประจำตำบลพรุพี โดยได้นัดแนะกับคณะกรรมการศูนย์ฯไว้ในวันที่ 5 พ.ค. ซึ่งตรงกับวันฉัตรมงคล เป็นวันหยุด แต่เนื่องจากคณะถ่ายทำสารคดี ที่เดินทางมาจากส่วนกลาง ได้กำหนดเดินทางมาถ่ายทำกิจกรรมการผสมปุ๋ยใช้เองในยางพารา ของศูนย์ฯ ในวันนี้  คุณญันยงค์ ปล้องอ่อน นักวิชาการ จาก สนง.เกษตรจังหวัดฯ  ผู้รับผิดชอบเรื่องยางพารา ได้เตรียมการไว้ และได้ชวนผมไปด้วย

เวลา 6 โมงเช้า นัดคณะฯที่มากัน 5 คน ไว้ที่โรงแรมวังใต้ ในตัวเมือง      สุราษฎร์ฯ และออกเดินทางไปพร้อมกันถึงศูนย์บริการและถ่ายทอดเทคโนโลยีการเกษตรประจำตำบลพรุพี  เวลา 07.00 น.

คุณทวีป อรรถพรพงศ์ เกษตรอำเภอบ้านนาสาร พร้อมด้วย คุณสินชัย  วงค์จินดา ประธานศูนย์ฯ  กับคณะอีก 4-5 คน ได้รอต้อนรับอยู่แล้ว วันนี้วันหยุด เรามารบกวนตั้งแต่เช้าเลย เกรงใจเหมือนกัน

   

            คุณทวีป อรรถพรพงศ์ เกษตรอำเภอ                   คุณสินชัย  วงค์จินดา

 

ศูนย์บริการฯ ต.พรุพี แห่งนี้ เป็นศูนย์ฯที่เคยได้รับรางวัล ศูนย์บริการฯดีเด่น ของจังหวัดสุราษฎร์ธานี และของภาคใต้ เมื่อปี 2549 มี คุณพิมฤดี ไทยเสน นวส.จาก สนง.เกษตร อ.บ้านนาสาร เป็นผู้รับผิดชอบ คุณสินชัย  วงค์จินดา  เป็นประธานคณะกรรมการศูนย์ฯ  มีกิจกรรมด้านการเกษตรมากมาย เป็นจุดเรียนรู้ของเกษตรกร และเป็นศูนย์กลางการบูรณาการ ของหน่วยงาน กระทรวงเกษตรฯ และหน่วยงานในพื้นที่ ต.พรุพี มี พ.ท. ตั้งศูนย์ 1 ไร่เศษ ประธานฯเป็น รองนายก อบต. อีกด้วย

            หลังจากทักทายแนะนำตัวกันเสร็จก็เริ่มทำงานกันเลย โดยทางคณะถ่ายทำราย การไม่มี กำหนดการ ขั้นตอน วิธีการ แต่อย่างใด  คิดไป ทำไป เหมือนกับเล่นกลอนสด ยังไงยังงั้น

            เริ่มจาก การกรีดยาง ลุยสวนไปดู วิธีการกรีดยางที่ถูกต้องที่เกษตรกรปฏิบัติกันมา

  

  

การใส่ปุ๋ยยางเล็ก วิธีการใส่ปุ๋ย และ สูตรปุ๋ยที่ใช้กับยางเล็ก

            การใส่ปุ๋ยยางใหญ่  วิธีการใส่ปุ๋ย และสูตรปุ๋ยที่ใช้กับยางใหญ่

การเก็บน้ำยาง ขั้นตอน วิธีการเก็บน้ำยางหลังจากกรีดยางเสร็จแล้ว

การทำยางแผ่น ขั้นตอนการนำน้ำยางสดมาทำยางแผ่น ตั้งแต่ต้นจนจบ

 

การซื้อ- ขายยาง การตลาดยางพาราท้องถิ่น ไปดูการซื้อขายยางพาราแผ่น กันจริง ๆ ในตลาด

การผสมปุ๋ยใช้เอง ขั้นตอนวิธีการผสมปุ๋ย การเตรียมวัสดุ การคำนวณสูตรปุ๋ย

 

และสุดท้ายการตรวจวิเคราะห์ดิน ขั้นตอนการตรวจวิเคราะห์ดินเพื่อตรวจหาธาตุอาหารในดิน

โดยการอำนวยการ ของท่านเกษตรอำเภอ และประธานศูนย์ฯ ใช้เวลาทั้งหมดประมาณ 5 ชั่วโมงเศษ  เสร็จแล้ว ท่านเกษตรอำเภอได้นำคณะไปทานอาหารเที่ยง ที่ร้านขนมจีนคลองปราบ อาหารอร่อย มีทั้ง ข้าวแกง ขนมจีน ขนมหวาน (ร้านขึ้นชื่อ ที่ อ.บ้านาสาร) ก่อนที่จะแยกย้ายกันกลับที่ตั้ง

 

            สำหรับรายละเอียดของกิจกรรม การผสมปุ๋ยใช้เองในสวนยางพารา นั้น มีดังนี้ครับ (สูตรของ สกย.)

 

   การผสมปุ๋ยเคมีใช้เอง   เกษตรกรสามารถผสมปุ๋ยเคมีใช้เองเพื่อลดค่าใช้จ่ายที่เกิดจากใช้ปุ๋ยเคมีสูตรสำเร็จ  โดยการนำแม่ปุ๋ยเคมีที่ให้ธาตุอาหารหลักมาผสมใช้เองตามสูตรที่ต้องการ สำหรับแม่ปุ๋ยที่แนะนำให้ใช้ได้แก่ปุ๋ยไดแอมโมเนียมฟอสเฟต (18-46-0)  ปุ๋ยยูเรีย (46-0-0) และปุ๋ยโพแทสเซี่ยมคลอไรด์ (0-0-60)  การผสมปุ๋ยสูตรต่าง ๆ ใช้เอง จำนวน 100 กิโลกรัม จากแม่ปุ๋ยทั้ง 3 ชนิด ต้องใช้ปริมาณแม่ปุ๋ยแต่ละชนิด ดังนี้

  

สูตรปุ๋ย

ปุ๋ยไดแอมโมเนียมฟอสเฟต (18-46-0)

ปุ๋ยยูเรีย                     (46-0-0)

ปุ๋ยโพแทสเซี่ยม     คลอไรด์ (0-0-60)

สารตัวเติม

30-5-18

10

60

30

-

20-8-20

18

38

34

10

20-10-12

22

36

20

22

 

วิธีการผสมปุ๋ย
                การผสมปุ๋ยใช้เองเป็นวิธีการง่ายๆ ที่เกษตรกรสามารถทำได้เอง  เครื่องมือและอุปกรณ์ในการผสมปุ๋ย มีเครื่องชั่ง ขันน้ำพลาสติก จอบหรือพลั่ว ลานพื้นซีเมนต์หรือเครื่อผสมปุ๋ย โดยมีขั้นตอนผสมดังนี้
                 1. ชั่งแม่ปุ๋ยที่ได้เตรียมไว้แล้ว ตามน้ำหนักที่ต้องการ แม่ปุ๋ยที่ใช้ในปริมาณมากให้ชั่งก่อนแล้วเทลงลานผสมปุ๋ย เกลี่ยแม่ปุ๋ยให้เป็นกองแบน ๆ เสร็จแล้วจึงเอาแม่ปุ๋ยชนิดอื่นที่มีจำนวนน้อยกว่าเททับให้ทั่วกองตามลำดับ (ปุ๋ยผสมใช้เองไม่แนะนำให้ใช้สารตัวเติม)
                 2. ใช้พลั่วหรือจอบกวาดผสมคลุกเคล้าปุ๋ยให้เข้ากัน  โดยพลิกกลับไปกลับมาจนปุ๋ยทุกส่วนผสมเข้ากันดี สม่ำเสมอ
                 3. ตักปุ๋ยผสมใส่กระสอบปุ๋ย นำไปใช้ได้ทันที่
                 4. ควรผสมปุ๋ยในจำนวนที่ต้องการเท่านั้น ผสมเสร็จแล้วควรนำไปใช้ให้หมดไม่ควรเก็บปุ๋ยผสมไว้นานเกิน 2 สัปดาห์ เพราะปุ๋ยอาจชื้นและจับตัวเป็นก้อนแข็ง ทำให้ปุ๋ยเสื่อมคุณภาพได้

  

ข้อดีของการผสมปุ๋ยเคมีใช้เอง
    1. ลดปัญหาเรื่องปุ๋ยปลอมหรือปุ๋ยไม่ได้มาตรฐาน ลงได้ระดับหนึ่ง  เนื่องจากแม่ปุ๋ยเคมี ที่มีจำหน่ายได้มีการตรวจสอบคุณภาพตามมาตรฐานปุ๋ยเคมี
    2. เกษตรกรสามารถกำหนดสูตรปุ๋ยได้เอง เพียงแต่มีแม่ปุ๋ย 3 ชนิด ก็สามารถผสมปุ๋ยเคมีได้ทุกสูตรตามต้องการ
    3. ทำให้เกษตรกรเกิดความรู้ความชำนาญ ในการใช้ปุ๋ยกับพืชแต่ละชนิด
    4. เกษตรกรได้ใช้ปุ๋ยในราคายุติธรรม มีทางเลือกในการใช้ปุ๋ยเพิ่มขึ้น

** แนะนำให้ใช้ร่วมกับปุ๋ยอินทรีย์   

   

ตัวอย่างการคำนวณปุ๋ยผสม
        ถ้าหากต้องการปุ๋ยผสมสูตร 20-8-20  โดยใช้แม่ปุ๋ย 3 ตัว ดังกล่าว
วิธีการคำนวณ
       คำนวณหา % ฟอสฟอรัส ก่อน   8 % ฟอสฟอรัส ใช้แม่ปุ๋ยไดแอมฯ    = 8 x 100/46    =  17.4  กก.
 แม่ปุ๋ยไดแอมฯ  17.4 กก. มีไนโตรเจนติดมาด้วย     = 18 x 17.4/100  =  3.1 กก.
                                                                                              
ดังนั้น นำไนโตรเจน 3.1 กก. ไปหักออกจากไนโตรเจน 20 % จากสูตรที่ต้องการผสม ไนโตรเจนยังขาดอีก 16.9 กก. (20-3.1=16.9 กก.) เอาไปคำนวณหาจากแม่ปุ๋ยยูเรีย
ต้องการไนโตรเจน 16.9 กก. ใช้ยูเรีย     = 16.9 x 100/46  = 36.7 กก.
                                                                                          
และต้องการโพแทสเซี่ยม 20 % ใช้โพแทสเซี่ยมคลอไรด์ = 20 x 100/60 = 33.3 กก.                                                                                              
ดังนั้น เพื่อให้ได้ปุ๋ยผสมที่มีธาตุอาหารไนโตรเจน 20 กก. ฟอสฟอรัส  8  กก. และโพแทสเซี่ยม 20 กก. หรือสูตร 20-8-20 จะต้องใช้แม่ปุ๋ย    
                                - ปุ๋ยไดแอมโมเนียมฟอสเฟต   =   17.4  กก.
                                - ปุ๋ยยูเรีย                                  =   36.7  กก. 
                                - ปุ๋ยโพแทสเซี่ยมคลอไรด์      =   33.3  กก.
                                รวมน้ำหนักปุ๋ยผสม                 =   87.4  กก.

            เนื่องจากน้ำหนักปุ๋ยที่ผสมได้ไม่ครบ 100 กก. ถ้าในทางการค้า ถ้าน้ำหนักปุ๋ยที่ผสมได้ 87.4 กก. จะมีการเติมสารตัวเติม(Filler) เช่นขี้เลื่อย  ดินร่วน  เพื่อเพิ่มน้ำหนักปุ๋ยให้ครบ 100 กก.

แต่ปุ๋ยผสมใช้เอง ไม่แนะนำให้ใช้สารตัวเติม  ดังนั้น เมื่อนำปุ๋ยผสมนี้ไปใช้ก็ต้องลดอัตราปุ๋ยที่ควรจะใช้โดยวิธีคำนวณ เช่น  ถ้าใช้ปุ๋ยสูตร 20-8-20 ในอัตรา 150 กรัม/ต้น แต่เมื่อใช้ปุ๋ยผสมเองจะต้องใส่เพียง 130 กรัม/ต้น เท่านั้น
           การคำนวณ  น้ำหนักปุ๋ย  100 กก. ใช้อัตรา   =  150  กรัม
น้ำหนักปุ๋ย  87.4 กก. ใช้อัตรา  =  150 x 87.4/100 = 131.10  กรัม หรือประมาณ  130  กรัม/ต้น
** สำหรับปุ๋ยของกลุ่มนี้ จะใช้ ปุ๋ยชีวภาพ เป็น ตัวเติม เพื่อเพิ่มคุณสมบัติการปรับปรุงดินด้วย จึงทำให้ ต้นทุนเพิ่มขึ้นมาอีกนิดหนึ่ง

 

ส่วนปุ๋ยสูตรอื่นๆนั้น มีส่วนผสม ดังนี้

 

รายละเอียดเพิ่มเติม คุณสินชัย  วงค์จินดา โทร. 08-9871-8821

 

ชัยพร นุภักดิ์