4. การพัฒนาองค์การให้มีความมั่นคงและเป็นองค์การแห่งความดีเลิศ
จากปัญหาภาวะเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นอย่างรุนแรงและปัญหาทางด้านการเมืองของไทยในปัจจุบัน ส่วนหนึ่งมาจากปัญหาการหย่อนประสิทธิภาพของกลไกการบริหารกิจการบ้านเมือง คณะรัฐมนตรีจึงได้ออกพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน (ฉบับที่ 5) พ.ศ. 2545 มาตรา 3/1 ได้กำหนดไว้ว่า ในการปฏิบัติหน้าที่ของส่วนราชการต้องใช้วิธีการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี (Good Governance)
จากหลักเกณฑ์ของการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี ต่อมารัฐบาลได้ออกพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี พ.ศ. 2546 หมวด 3 มาตรา 11 ว่าด้วยการพัฒนาองค์การไปสู่องค์การแห่งการเรียนรู้ ซึ่งต่อมาพระราชกฤษฎีกากลายเป็นพื้นฐานให้หน่วยงานราชการ รัฐวิสาหกิจ และเอกชน ได้นำไปใช้เป็นแม่บทในการบริหารงาน
ปัจจัยสำคัญ (Major factors) ที่ส่งผลต่อความสำเร็จของการจัดการความรู้ภายในองค์การ มีองค์ประกอบดังนี้
1. เนื้อหาความรู้ (Knowledge Content)
องค์การมีความจำเป็นในการจัดการความรู้เกี่ยวการปฏิบัติงาน ให้เป็นหมวดหมู่ โดยคำนึงถึงประโยชน์ของการนำความรู้ไปใช้งาน และการเข้าถึงความรู้ได้ง่าย
2. บุคลากร (People)
บุคลากรซึ่งนับว่าเป็นปัจจัยสำคัญในการถ่ายทอดและแลกเปลี่ยนความรู้ที่ฝังลึกภายในของแต่ละบุคคล (Tacit Knowledge) และนำความรู้ออกมาจัดทำเป็นคู่มือการปฏิบัติงานที่เป็นลายลักษณ์อักษรที่ชัดแจ้ง (Explicit Knowledge)
3. กระบวนการจัดการความรู้ (Process)
กระบวนการจัดการความรู้ได้รับการผลักดันและสนับสนุนจากฝ่ายบริหาร เพื่อหวังผลให้องค์การก้าวไปสู่การเป็นองค์การแห่งการเรียนรู้
4. เทคโนโลยีสารสนเทศ (Information and Communication Technology-ICT)
กระบวนการจัดการความรู้นั้น มีความจำเป็นต้องใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเป็นเครื่องมือในการสร้างประสิทธิภาพของการจัดเก็บและการถ่ายทอดความรู้
5. ทัศนคติ (Attitude)
การแลกเปลี่ยนและการถ่ายทอดความรู้ เป็นเครื่องมือในการปรับเปลี่ยนทัศนคติ ไปสู่ทัศนคติในเชิงสร้างสรรค์ และทัศนคติเชิงบวกของการปฏิบัติงาน เพื่อผลลัพธ์ของการสร้างความพึงพอใจแก่ผู้โดยสาร
6. พฤติกรรม (Behaviors)
เมื่อบุคลากรปรับเปลี่ยนทัศนคติในเชิงบวก จะส่งผลให้การปฏิบัติงานบรลุสู่เป้าหมายตามที่สายการบินไทยได้กำหนดไว้
7. วัฒนธรรมองค์การ (Organizational Culture)
ผลของการเปลี่ยนแปลงวิธีการปฏิบัติงาน เป็นการยกระดับมาตรฐานและคุณภาพของการทำงานแบบองค์รวม จนกลายเป็นวัฒนธรรมใหม่ และนวัตกรรมใหม่ (New Innovation) ขององค์การ
อย่างไรก็ตามการที่จะให้การจัดการความรู้ที่ประสบความสำเร็จนั้น ฝ่ายบริหารต้องคำนึงถึงหลักเกณฑ์ความสำเร็จของการจัดการความรู้ ที่ระบุว่า ต้องเป็นการจัดการความรู้ของเนื้อหาที่ถูกต้อง เป็นการจัดการความรู้ที่ต้องเจาะลึกเข้าถึงบุคลากรที่ถูกต้อง และเป็นการจัดการความรู้ที่ถูกเวลาและเหมาะสม (Right Knowledge, Right People and Right Time) เพื่อให้สายการบินไทยได้กลายเป็นองค์การแห่งการเรียนรู้ ซึ่งมีความหมายว่า Learning Organization is “…organization where people continually expand their capacity to create the results they truly desire, where new and expansive patterns of thinking are nurtured, where collective aspiration is set free, and where people are continually learning how to learn together.” (Senge, 1990)
A learning organization is an organization skill at creating, acquiring and transferring knowledge and the modifying its behavior to reflect new knowledge and insights. (Garvin, 1993)
องค์การแห่งการเรียนรู้ คือ “กลุ่มของคนที่ได้รับมอบพลัง (Empowerment) ในการสร้างความรู้ สินค้าและบริการใหม่ เครือข่ายของชุมชน ซึ่งมีความคิดสร้างสรรค์ทั้งภายในและภายนอกองค์การ และทำงานเพื่อตอบสนองในการให้บริการ และเพื่อทำให้โลกสว่างไสวด้วยปัญญา”(Marquardt & Feynolds, 1994 อ้างใน ทิพวรรณ หล่อสุวรรณรัตน์, 2009)
