เปิดโอกาสให้เกษตรกรต้นแบบนั่งหัวโต๊ะ ( 1 )

เรื่องเล่าที่เกษตรกรต้นแบบ(ครูติดแผ่นดินข้าว)ได้เล่าถึงกระบวนการผลิตข้าวของเขา

ลองเปิดโอกาสให้ชาวนานั่งหัวโต๊ะดูบ้าง  ในตอนที่1 จะขอแนะนำชื่อเกษตรกรต้นแบบหรือครูติดแผ่นดินข้าวของจังหวัดกำแพงเพชร ปี2552

 

เมื่อไม่นานมานี้สำนักงานเกษตรจังหวัดกำแพงเพชร ได้จัดประชุมเชิงปฏิบัติการเกษตรกรต้นแบบ หรือที่เรียกกันว่าครูติดแผ่นดินข้าว (จัดเมื่อวันที่ 25 มีนาคม 2552 ) ณ .ห้องประชุมสำนักงานเกษตรจังหวัดกำแพงเพชร ซึ่งประกอบไปด้วยวิทยากรพี่เลี้ยงจากสำนักงานเกษตรจังหวัด( ทีมงาน ) นักส่งเสริมการเกษตรที่รับผิดชอบพื้นที่ดำเนินโครงการลดต้นทุนการผลิตข้าว( ระดับตำบล ) และเกษตรกรต้นแบบ หรือที่เรียกกันว่า ครูติดแผ่นดินข้าวนั่นเอง

 

 

           ผมจะขอนำเสนอมุมมองหนึ่งที่ได้จากการเข้าร่วมกระบวนการ ในการจัดประชุมสัมมนาเชิงปฏิบัติการในครั้งนี้ นับว่าเห็นมีประโยชน์ต่อการพัฒนางานส่งเสริมการเกษตร หรือเราอาจจะพูดว่าเป็นการหาแนวทางการทำงานร่วมกันนั่นเองกัน โดยมีการกำหนดประเด็นเรื่องคือการลดต้นทุนการผลิตข้าวว่าจะทำอย่างไรนั่นเอง

 

 

           สิ่งสำคัญที่เราต้องรู้ก็คือฐานข้อมูลจากการปฏิบัติจริงของเกษตรกรต้นแบบ บางท่านก็เป็นคนคนเดียวกันกับปราชญ์ชาวบ้านที่มีองค์ความรู้ในเรื่องการผลิตข้าว บางท่านเขาอยู่ในชุมชนมานาน เคยทำงานร่วมทั้งหน่วยงานภาครัฐหรือองค์กรเอกชน เป็นต้น บางท่านก็เป็นอาสาสมัครเกษตร  เป็นหมอดินอาสา บางท่านก็เป็น GAP อาสา บางท่านก็เป็นเกษตรหมู่บ้านเป็นต้น

 

 

 

           จากการที่เราได้ฟังเรื่องเล่า ที่เกษตรกรต้นแบบ(ครูติดแผ่นดินข้าว) ได้เล่าถึงกระบวนการผลิตข้าวของเขา ว่าเขาทำอย่างไร แล้วจากประสบการณ์ที่ทำเขาสามารถลดต้นการผลิตข้าวได้หรือไม่อย่างไร การใช้สารสกัดชีวภาพ ทั้งที่เป็นฮอร์โมน สารสกัดป้องกันกำจัดศัตรูพืช ปุ๋ยอินทรีย์ ทดแทน สารเคมี โดยที่เขาเล่านั้นไม่ได้ซื้อ มันเป็นการลดต้นทุนอย่างหนึ่ง ในขณะเดียวกัน บางรายก็มีการปรับปรุงเมล็ดพันธุ์ข้าวโดยการคัดเลือกพันธ์เอง บางรายก็หันมาปรับปรุงดิน ล้วนแต่เป็นลดต้นทุนการผลิตข้าวได้เช่นกัน

 

 

              หากเราเหล่านักส่งเสริมการเกษตร ที่รับผิดชอบพื้นที่ทำงานใกล้ชิดกับเกษตรกร ณ.ปัจจุบันควรจะค้นหาองค์ความรู้อะไร ที่จะไปทำงานร่วมกับเกษตรกร เราต้องทบทวนตัวเองเรารู้จริงในเรื่อง ใดบ้าง  เคยมีประสบการณ์มาบ้างหรือเปล่า บางครั้งก็จะต้องยกระดับตัวเองเหมือนกันมิฉะนั้นจะตามเกษตรกรที่เขาทำจริงได้อย่างไร จากการทางทีมงานของเราได้ไปพูดคุย แลกเปลี่ยนเรียนรู้กับเกษตรกร บางครั้งเราลงไปจัดเวทีในการถอดบทเรียนกับเกษตรกร สรุปแล้วเราก็ได้ความรู้จากเขามากมายนะ ในขณะเดียวกันเราต้องศึกษาทางวิชาการควบคู่กันไป ว่าบางอย่างมันเป็นไปตามหลักวิชาการหรือไม่ หรืองบางประเด็นบางเรื่องก็เกิดเป็นองค์ความรู้ใหม่ขึ้นมา ซึ่งทั้งๆที่ในทางวิชาการไม่ได้เขียนไว้เลย

 

 

             หากเรานักส่งเสริมการเกษตรในปัจจุบัน ต้องทบทวนดูบทบาทของตนเองในทางวิชาการแล้วเราจะช่วยเหลือเกษตรกรได้อย่างไร  หากจะอาศัยงานวิจัยทางวิชาการบางเรื่องไปไม่ถึงเกษตรกรหรือชุมชน ที่ผ่านมาเกษตรกร ชาวบ้านมักจะเป็นผู้ถูกวิจัยเสียมากกว่า นี่ก็เป็นอีกแนวคิดหนึ่ง ที่ทีมงานของเราพยายามจะผลักดันการนำการวิจัยเชิงปฏิบัติการ หรือการนำการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม หรือที่เรียกกันว่า PAR นั่นเองครับ หากเราปรับแนวคิดได้ว่าหากเราสร้างให้ชาวบ้านเขาเป็นนักวิจัยชุมชนได้ความเข้มแข็งของชุมชนก็จะตามแน่นอน  แต่ที่ผ่านมามันก็ไม่ง่ายเหมือนดังที่เราคิดไว้  แต่ก็จะต้องยอมรับความจริงอย่างหนึ่งว่า ณ.ปัจจุบัน เราอยากจะทำงานให้บังเกิดผลลัพธ์อย่างจริงจัง ก็เป็นไปได้ค่อนยาก หากจะทำงานตามบทบาทหน้าที่ก็ยังต้องออกแรงมากๆ บางครั้งก็เหนื่อยล้าไปก็มีเหมือนกัน แต่ก็คิดอยู่เสมอเราต้องทำงานให้สนุก มีความสุขกับงานที่ทำนั่นเองครับ

 

            ผมจะขอนำภาพของการนำเสนอของ ครูติดแผ่นดินข้าว ที่เป็นเกษตรกรต้นแบบ ที่เราเปิดโอกาสให้เขาได้นั่งหัวโต๊ะ เล่าเรื่ององค์ความรู้ที่เป็นประสบการณ์หรือที่ได้ทำมากับมือ โดยจะขอแนะนำเกษตรกรต้นแบบในการลดต้นทุนการผลิตข้าวของจังหวัดกำแพงเพชร ในปี2552 มีดังนี้

                                        คุณถวิล สีวัง ครูติดแผ่นดินข้าว อยู่หมู่ที่3 บ้านสามง่าม ต.วังบัว อ.คลองขลุง กำลังเล่าประสบการณ์การผลิตจุลินทรีย์จากหน่อกล้วย

                        คุณลุงวิรัตน์ พรหมศรี อยู่หมู่9 บ้านไผ่ยาวสามัคคี ต.โพธิ์ทอง อ.ปางศิลาทอง  กำลังเล่าประสบการณืการใช้น้ำหมักชีวภาพในการปรับปรุงดิน

                              คุณจำนง กิจการ อยู่หมู่6 บ้านโพธิ์ศรี ต.โค้งไผ่ อ.ขาณุวรลักษบุรี กำลังเล่าประสบการณ์ การผลิตปุ๋ยอินทรีย์น้ำจากหอยเชอร์รี่

คุณสมหมาย พลอาจ  หมู่ 1 บ้านนาป่าแดง  ต.คุยบ้านโอง อ.พรานกระต่าย กำลังเล่าประสบการณ์การลดต้นทุนการผลิตด้วยปุ๋ยอินทรีย์

คุณวิชาญ การภักดี หมู่ 7 บ้านโนนพลวง ต.เทพนิมิตร อ.บึงสามัคคี  กำลังเล่าประสบการณ์การทำจุลินทรีย์จากหน่อกล้วย

                คุณพยูร ทองนวล หมู่17 บ้านวังนำแดง ต.ทุ่งทราย อ.ทรายทองวัฒนา เล่าประสบการณ์การผลิตปุ๋ยอินทรีย์

คุณอาด ดาษดา หมู่ 4 บ้านโคกเจริญ ต.หนองทอง อ.ไทรงาม กำลังเล่าประสบการณ์การผลิตและใช้ปุ๋ยอินทรีย์

นางบรรจง เงินทอง  หมู่ 4 บ้านบึงมาลย์ ต.หนองหลวง อ.ลานกระบือ กำลังเล่าประสบการณ์การผลิตและใช้เชื้อบิวเวอร์เรี่ยและเชื้อราไตโครเดอร์ม่าในนาข้าว

                               ขณะนี้ทีมงานเราได้ทำทะเบียนแผนที่คนไว้ รวมทั้งองค์ความรู้ ของบุคคลดังกล่าวข้างต้น  ที่ได้จากการถอดบทเรียนและลงไปแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในแปลงนา เพื่อที่จะนำเสนอทางBlog G2K  KMวิถีชุมชนคนเกษตร แห่งนี้ ต่อไป (โปรดติดตามอ่านตอนต่อๆไปขอบคุณครับ )

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน KM วิถีชุมชนคนเกษตร



ความเห็น (5)

  • ลองสับเปลี่ยนที่ กันนั่งบ้างก็ดีครับ
  • ถ้านำมาใช้ในองค์กรได้ ก็ดีนะครับ
  • หน่วยไหนจะลองก่อน..

สวัสดีค่ะ เขียวมรกต

*** ใจกว้าง และสร้างสรรค์มากๆ เป็นการลดความเหลื่อมล้ำด้วยนะคะนั่น

*** ชื่นชมการคัดคนมานั่งหัวโต๊ะทำได้เกือบทั่วถึงเกือบทุกอำเภอ ครั้งต่อไปคงเป็นตัวแทนแต่ละตำบลนะคะ

*** ฝากชมคุณเกษตรบ้านพราน ที่นำเสนอเรื่องและภาพในเขตพื้นที่ของเขาได้อย่างละเอียดและน่าสนใจค่ะ

เขียนเมื่อ 

แวะเข้ามาเยี่ยมชมค่ะ

แวะมาทักทายครับ

จะมีซักกี่คนที่คิดแบบนี้

รักษาสุขภาพตัวเองดีๆๆนะครับ

เขียนเมื่อ 

ผมมาแนะนำตัว และแวะมาเยี่ยมครับ