ผลงานลิขสิทธิ์แยกตามประเภท

ในเพลง 1 เพลง จะมีงานลิขสิทธิ์เกิดขึ้นหลายส่วนด้วย ซึ่งบางท่านอาจสงสัยว่า เพลงๆ เดียว งานลิขสิทธิ์จะเกิดในส่วนไหนบ้าง เราลองมาแยกส่วนกันดูค่ะ

หากคุณเป็นผู้ประพันธ์ คำร้องและทำนอง คุณสามารถจดลิขสิทธิ์เป็นเจ้าของผลงานดนตรีกรรมเพลงลิขสิทธิ์นั้นๆ ได้แต่เพียงผู้เดียว แต่ถ้าหากงานดนตรีกรรมมีผู้ประพันธ์คำร้อง (เนื้อร้อง เนื้อเพลง) เป็นคนละคนกับผู้ประพันธ์ทำนอง (ทำนองเพลงนั้นๆ) ก็ต้องดำเนินการจดลิขสิทธิ์งานดนตรีกรรมร่วมกัน

แต่ถ้าถามว่า หากผู้ประพันธ์ทำนอง นำเพลงไปขายลิขสิทธิ์ให้แก่ผู้อื่น เพื่อนำงานดนตรีกรรมทำนองนั้น ไปสร้างสรรค์เป็นผลงานเพลง โดยใช้คำร้องอื่น ที่ไม่ใช่คำร้องเดิมของผู้ประพันธ์ที่จดลิขสิทธิ์ร่วมกัน สามารถทำได้หรือไม่ ?

ก็คงต้องตอบว่า สามารถทำได้ แต่โดยมารยาทก็ควรมีการขออนุญาตจากผู้ประพันธ์คำร้องด้วยเช่นกัน ยกตัวอย่างเช่น เพลงในโฆษณาบางเพลงที่นำเอา ทำนองเพลงมาดัดแปลงและใส่เนื้อร้องอื่นเพื่อใช้ประโยชน์ในงานโฆษณานั้น ก็ต้องมีการติดต่อเพื่อขออนุญาตจากเจ้าของลิขสิทธิ์ (ผู้ประพันธ์คำร้อง-ทำนอง) เพลงนั้นๆ โดยมีการจัดทำสัญญาขออนุญาตใช้ลิขสิทธิ์เป็นลายลักษณ์อักษร ส่วนในเรื่องของราคาค่าตอบแทนในการขออนุญาตนั้น ก็ขึ้นอยู่กับเจ้าของลิขสิทธิ์เอง และขึ้นอยู่กับความดังของเพลงนั้นๆ ด้วย

แต่ถ้าถามต่อไปอีกว่า และหากนำเพลงที่เราเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ ไปเสนอผลงานให้แก่ค่ายเพลง บริษัทต่างๆ ต้องทำอย่างไร ?

หากคุณมีความประสงค์ต้องการให้ผลงานเพลงที่คุณประพันธ์ นำเอาไปให้บริษัท หรือค่ายเพลงไปสร้างสรรค์ให้โด่งดังเป็นที่รู้จักต่อสาธารณชน เป็นผลงานเพลงออกเป็นอัลบั้มให้ศิลปินต่างๆ นั้น ก่อนอื่นคุณก็ต้องนำผลงานเพลงไปนำเสนอให้แก่ค่ายเพลงนั้นๆ เมื่อผลพิจารณาผ่านเรียบร้อย ทางบริษัทจะติดต่อเพื่อขอซื้อลิขสิทธิ์เพลงจากคุณ โดยจัดทำสัญญาเป็นลายลักษณ์อักษรตามแบบฟอร์มสัญญาของบริษัทค่ายเพลงนั้นๆ  ซึ่งอาจแตกต่างกันไปตามนโยบายการบริหารของบริษัทค่ายเพลงนั้นๆ

ซึ่งในการนี้ คุณอาจมีการระบุลงในสัญญาว่า เป็นการซื้อขายเพื่อให้ศิลปิน (ระบุชื่อศิลปินเฉพาะเจาะจงไปเลย) ผู้นี้ร้องเพียงผู้เดียว (1 master) นั่นก็หมายความว่า หากมีการนำเพลงดังกล่าวไปให้ศิลปินผู้อื่นร้องใหม่ ก็ต้องมีการดำเนินการซื้อขายลิขสิทธิ์กันใหม่อีกครั้ง

หรือ หากทางบริษัทค่ายเพลงต้องการขอซื้อลิขสิทธิ์เพลงให้เป็นสิทธิ์ขาดของบริษัทไปเลย และผู้ประพันธ์ก็มีความประสงค์ต้องการขายให้แก่บริษัทนั้นเช่นกัน เพลงดังกล่าวก็จะตกเป็นสิทธิ์ขาดของบริษัทค่ายเพลงนั้นๆ แต่เพียงผู้เดียว ทางบริษัทค่ายเพลง อาจนำไปสร้างสรรค์เป็นผลงานเพลงให้ศิลปินผู้ใดร้องก็ได้ และอาจขายลิขสิทธิ์ต่อให้แก่ผู้อื่นก็ได้ด้วยเช่นกัน ซึ่งในกรณีนี้ ค่าตอบแทนอาจมีราคาแตกต่างจากลักษณะแรก เพราะบริษัทค่ายเพลงก็อาจมีความเสี่ยงต่อการต้องนำเพลงดังกล่าวไปสร้างสรรค์ หรือต้องนำไปโปรโมตสร้างกระแสให้เพลงนั้นดัง ซึ่งนั่นก็หมายถึง การลงทุนนั่นเอง แต่หากเพลงดังติดกระแส นั่นย่อมหมายถึง กำไร ของบริษัทค่ายเพลงเช่นกัน

เมื่อนำไปให้ค่ายเพลงสร้างสรรค์เป็นอัลบั้มผลงานเพลง จะมีงานลิขสิทธิ์อะไรเกิดขึ้นได้อีกบ้าง

เมื่อทางบริษัทค่ายเพลงนำผลงานเพลงไปสร้างสรรค์ จนออกมาเป็นอัลบั้มเพลงสู่สาธารณชน ก็จะเกิดลิขสิทธิ์งานศิลปกรรมเกิดขึ้น นั่นก็คือ งานศิลปกรรมในการสร้างสรรค์ออกแบบงานปกเทป ปกซีดี ปกวีซีดี หรืองานภาพถ่าย โปสเตอร์อื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับงานเพลงนั้นๆ, งานสิ่งบันทึกเสียง แสดงรายละเอียดของผลงาน  เช่น  รายชื่อเพลง  และผู้แต่ง  พร้อมแนบปกของอัลบั้ม,    งานแพร่เสียงแพร่ภาพ  แสดงรายละเอียดการสร้างสรรค์ผลงาน ว่าลิขสิทธิ์นี้สร้างสรรค์เมื่อใด สังเกตตามปกจะมีข้อความว่า ลิขสิทธิ์เมื่อ 25... เป็นต้น, งานดนตรีกรรมเนื้องร้อง-ทำนอง เรียบเรียงเสียงประสาน (ส่วนใหญ่บริษัทจะมีการจ้างผู้เรียบเรียงเสียงประสาน ถือเป็นการว่าจ้าง ส่วนลิขสิทธิ์การเรียบเรียงเสียงประสานตกเป็นของบริษัทค่ายเพลง) หากมีการสร้างสรรค์มิวสิควีดีโอ อาจจะมีงานโสตทัศนวัสดุ แสดงรายละเอียดผลงานทั้งภาพและเสียง  เช่น  เนื้อเรื่องโดยย่อ หรืออาจมีงานงานนาฏกรรม  แสดงรายละเอียดท่าเต้น  ท่ารำ   รายละเอียดความเป็นมาและแรงจูงใจในการออกแบบท่าเต้น  ท่ารำ  ในงานเพลงนั้นๆ เป็นต้น ซึ่งทางบริษัทก็จะมีการดำเนินการจดแจ้งข้อมูลงานอันเป็นลิขสิทธิ์นั้นๆ ต่อไป

ข้อคำนึงก่อนที่คุณจะดำเนินการใดๆ ที่เกี่ยวข้องกับงานอันมีลิขสิทธิ์ของคุณ ควรตรวจสอบรายละเอียดเอกสารข้อมูลในสัญญาต่างๆ โดยละเอียดและรอบคอบก่อนลงลายมือชื่อ เพราะข้อความบางประโยคเพียงเล็กน้อยอาจทำให้คุณต้องสูญเสียงานอันทรงคุณค่าของคุณไปตลอดชีวิต ทั้งนี้ก็เพื่อประโยชน์สูงสุดของตัวคุณเอง

ซึ่งหากผู้อื่นผู้ใดนำงานเพลงอันมีลิขสิทธิ์ไปดำเนินการทำซ้ำ ดัดแปลง โดยไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของลิขสิทธิ์ จะต้องถูกดำเนินการตามกฎหมาย ซึ่งจะนำมาเล่าให้ฟังกันต่อไปค่ะ

 

 


MusicPlaylist
Music Playlist at MixPod.com