ความสำเร็จของการเรียนรู้ในครั้งนี้ คือ ความต่อเนื่อง ความเชื่อมโยง การเอาชนะอุปสรรค การเรียนรู้ตลอดชีวิต และการเป็นผู้นำมืออาชีพ
สวัสดีครับลูกศิษย์ และชาว Blog
กิจกรรมต่อเนื่องของโครงการพัฒนาสมรรถนะการบริหารจัดการอาชีวศึกษายุคใหม่ รุ่นที่ 2 (ระยะที่ 4) ณ โรงแรมทาวน์ อิน ทาวน์ กรุงเทพฯ ได้เริ่มขึ้นแล้ว เราจะใช้เวลาเรียนรู้ร่วมกันอย่างเป็นทางการอีก 3 วันเต็ม
วันนี้เป็นการเรียนรู้วันแรกซึ่งน่าสนใจมาก และเราได้รับเกียรติอย่างสูงจาก รศ.ดร.วรากรณ์ สามโกเศศ อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ มาให้ความรู้ เรื่อง “ข้อคิดสำหรับผู้บริหารอาชีวศึกษา" ผมเองก็มีโอกาสได้เรียนรู้ไปด้วย เนื้อหาสาระที่ท่านอาจารย์นำมาบรรยายให้เราฟังมีประโยชน์มาก สำหรับสรุปเนื้อหาการบรรยายของท่านอาจารย์วรากรณ์ผมก็จะนำมาแบ่งปันให้แก่ทุกท่านที่นี่ด้วยครับ
จีระ หงส์ลดารมภ์
ภาพบรรยากาศโครงการฯ
สรุปเนื้อหาการบรรยาย
ข้อคิดสำหรับผู้บริหารอาชีวศึกษา
โดย รศ.ดร.วรากรณ์ สามโกเศศ
(ส่วนที่ 1)
1. ข้อเท็จจริงเรื่องการศึกษา
v คนเป็นผลพวงจากการศึกษา-ครอบครัว-สิ่งแวดล้อมทางสังคม
1) มีงานวิจัยระบุไว้ว่าช่วงอายุ 0-6 ขวบของคนเป็นช่วงที่สำคัญที่สุด
v “คนไทยแค่ไหน ประเทศไทยก็แค่นั้น”
v ความเหลื่อมล้ำของคุณภาพการศึกษาระหว่างเมืองและชนบท
1) มาจากความเหลื่อมล้ำของการกระจายรายได้
· รายได้เฉลี่ยของคนไทย 90,000 บาทต่อคนต่อปี
· รายได้เฉลี่ยของคนกรุงเทพฯ 300,000 บาทต่อคนต่อปี
v ครอบครัวและสังคม VS. คุณภาพของสมาชิกของสังคม จะสมดุลกันได้ด้วยการศึกษา
v งานวิจัยของ McKinsey Report (2007) สรุปง่าย ๆ 3 ข้อ คือ
1) คุณภาพของครู (“The quality of education system can not exceed the quality of its teachers.”) หาคนที่เหมาะสมมาเป็นครู
2) พัฒนาครูให้เป็นผู้สอนที่มีประสิทธิภาพ (“The quality of the outcomes of any school system is essentially the sum of the quality of the instruction that its teachers deliver.”)
3) สร้างระบบการศึกษาที่สามารถทำให้เกิดการสอนที่ดีที่สุดเท่าที่เป็นไปได้แก่เด็กทุกคน (เท่าเทียมกัน)
“สิ่งที่เกิดขึ้นในห้องเรียน” หรือการสอนที่มีคุณภาพด้วยครูที่ทรงความรู้และ “มีใจ” คือ หัวใจของคุณภาพ การศึกษา
ครู
• ครูที่ดีอธิบายแจ่มชัด
• ครูที่ดีมากอธิบายแจ่มชัด/ยกตัวอย่างประกอบ
• ครูที่ยอดเยี่ยมอธิบายแจ่มชัด/ ยกตัวอย่างประกอบ/
และกระตุ้นให้คิด/ และเป็นตัวอย่างแห่งคุณธรรม
ข้อคิดเรื่องการศึกษา
· อะไรที่มิใช่การศึกษา
§ “เกมส์ในห้องเรียน” เพื่อสอบให้ผ่าน
§ การท่องจำ และ “ขยอก” ความรู้
§ เกมส์ของผู้สอนและผู้เรียน
§ เครื่องมือยกให้มีฐานานุภาพ
§ สิ่งที่เรียนรู้เฉพาะในห้องเรียน
· อะไรคือการศึกษา
§ กระบวนการที่ขับเคลื่อนอย่างไม่จบสิ้นด้วยความหิวหระหายขวนขวายหาความรู้ของผู้เรียนและผู้สอน
§ การมีความรู้ ทักษะ ทัศนคติ พฤติกรรม และคุณค่าที่เหมาะสม
§ การยกระดับความคิดอ่าน
• คน “พื้น ๆ” พูดถึงแต่เรื่องคน
• คน “เหนือกว่าพื้น ๆ” พูดถึงคนและเหตุการณ์
• คน “มีการศึกษา” พูดถึงไอเดียมากกว่าคนและเหตุการณ์
§ ความใฝ่รู้ใฝ่เรียน พัฒนาตนเองเสมอ
• การรู้จักตั้งคำถาม/การคิดเป็น
• พลังของคำถาม “Why”
§ จิตใจที่มุ่งค้นหาและรู้จักวิธีค้นหาคำตอบ
• ความอยากรู้อยากเห็น
• การรักการอ่าน
• ทักษะในการใช้ IT
• ความศรัทธาในการมีความรู้
• การมีสติอยู่ตลอดเวลา
§ การมีคุณธรรม; “ธรรมย่อมรักษาผู้ประพฤติธรรม”
• การมีเข็มทิศศีลธรรม (moral compass)
องค์ประกอบของคุณภาพการศึกษา
ภายใน
• คุณภาพของครู
• การมี “ใจ” ของครู
• การเข้าใจหน้าที่ของครูทั้งในด้านการสอนและการบริหาร
• พลวัตรในการพัฒนาตนเองของครู
ภายนอก
• คุณภาพของนักเรียน
• คุณภาพของผู้ปกครอง
• บริเวณโรงเรียน ห้องเรียน อุปกรณ์เรียนการสอน ฯลฯ
• การปกครอง (governance)
• ระบบการจูงใจในการทำงานสู่ความก้าวหน้าในอาชีพ
• คุณภาพของผู้บริหารส่วนกลางและท้องถิ่น
• ระบบการบริหารจัดการ
• การประสานงานของหน่วยงานต่าง ๆ
- ความเสมอภาค
• การจัดสรรงบประมาณ
• การขาดแคลนและการเกลี่ยอัตรากำลัง
สรุปเนื้อหาการบรรยาย
ข้อคิดสำหรับผู้บริหารอาชีวศึกษา
โดย รศ.ดร.วรากรณ์ สามโกเศศ
(ส่วนที่ 2)
2. คุณภาพการศึกษาและความมั่นคงในวิชาชีพของผู้บริหาร
ประเด็นพึงพิจารณาในเรื่องคุณภาพการศึกษา และความมั่นคงในวิชาชีพของผู้บริหาร
(๑) คุณภาพการศึกษาเกิดขึ้นได้ด้วย “การสร้าง” ของผู้บริหารเท่านั้น
• ไม่เริ่มต้นคิดด้วย “ไม่มีงบประมาณ”
• งบประมาณจำกัดเสมอ แต่สิ่งที่มีไม่จำกัดคือ ปัญญาของ
ผู้บริหาร (Data Information Knowledge Wisdom)
• ความตระหนักในหน้าที่
• ความบากบั่นมุ่งมั่นทุ่มเทสู่เป้าหมายด้านคุณภาพ
การบริหาร
วัตถุดิบ (Input)ใส่แรงงานและแรงใจ สู่เป้าหมาย (Output) คือสัมฤทธิ์ผลทางการศึกษา ผ่านกระบวนการ (Process or means)ด้วยคุณภาพที่เป็นเลิศของการเรียนการสอน ซึ่งมาจากพื้นฐานที่สำคัญ คือ ค่านิยมหลัก (core values)ขององค์กร
• มีแรงปรารถนาสร้างความเป็นเลิศ
(Sense of Excellence)
• “พลังบวก” เป็นแรงผลักดัน
• มุ่งประโยชน์
• ใฝ่ธรรมาภิบาล
• พื้นฐานคุณธรรม
• เน้นประสิทธิภาพคู่คุณภาพ
ค่านิยมหลัก
(1) มีแรงปรารถนาสร้างความเป็นเลิศ
• สร้างวัฒนธรรมองค์กร (corporate cultures) ที่เน้นความเป็นเลิศ/ อุดมการณ์
• คุณภาพทรัพยากรมนุษย์
• บรรยากาศของ “การได้ดี” ผูกพันกับความเป็นเลิศ
• ผลตอบแทนจากการทุ่มเท/และความต่อเนื่อง
• การปลุกเร้า/ความเร่าร้อน
• การยอมรับกระบวนการประเมิน/ตัวชี้วัด
(2) “พลังบวก” เป็นแรงผลักดัน (การคิด/พูด/ การกระทำ และการสื่อสารที่เป็นบวก)
(3) มุ่งประโยชน์
• เข้าใจว่าตั้งองค์กรตั้งขึ้นมาเพื่อใครโดยใช้ทรัพยากรของใคร
• ประโยชน์ต่อท้องถิ่นสังคม
(4) ใฝ่ธรรมาภิบาล
• โปร่งใส
• รับผิดชอบ
• มีส่วนร่วม
• ยอมรับกระบวนการตรวจสอบ
• มุ่งสร้างระบบการตรวจสอบและถ่วงดุล
(5) พื้นฐานคุณธรรม
• เชิดชู honesty and integrity
• เข็มทิศศีลธรรมไม่บิดเบี้ยว (ระวังคอรัปชั่นของจิตใจ Corruption of the Mind คือ เห็นกงจักรเป็นดอกบัว)
• เป็นตัวอย่างของคุณธรรม
(6) เน้นประสิทธิภาพคู่คุณภาพ
• ไม่ใช้ “ความจำกัด” ของทรัพยากรเป็นตัวจำกัดการสร้างผลงานและ ความคิดริเริ่ม
• การเลือกใช้ทรัพยากรอย่างชาญฉลาดเพื่อคุณภาพ
• ความเด่นชัดของศรัทธาในเรื่องคุณภาพ
ผู้มีส่วนได้เสีย (Stakeholders)
• เด็ก • ชุมชน
• ครูอาจารย์ • ผู้ปกครอง
• โรงเรียน • สังคม
• ผู้ประกอบธุรกิจกับโรงเรียน
• ผู้ร่วมกิจกรรมกับโรงเรียน
(๒) คุณภาพการศึกษาคือเป้าหมายสูงสุดของการบริหาร ซึ่งผูกพันกับคุณภาพของการบริหารอย่างลึกซึ้ง
(๓) วิชาชีพการ “มั่นคง” ตราบที่ผู้บริหารสร้างระบบ คุณภาพอย่างอัตโนมัติด้วยการสร้างค่านิยมหลัก (core values) ในองค์กร
(๔) ถ้าไม่มีความมั่นคงในวิชาชีพของผู้บริหารคุณภาพการศึกษาก็เกิดขึ้นไม่ได้
สรุปเนื้อหาการบรรยาย
ข้อคิดสำหรับผู้บริหารอาชีวศึกษา
โดย รศ.ดร.วรากรณ์ สามโกเศศ
(ส่วนที่ 3)
1. สิ่งแวดล้อมของการบริหารอาชีวศึกษา
สิ่งแวดล้อมระดับโลก
• โลกาภิวัตน์
กระแสความคิดและความเชื่อที่คล้อยไปตามกัน
- เสรีภาพ
- สิทธิสตรีและเด็ก
- สิทธิมนุษยชน
- สันติภาพ
เศรษฐกิจไร้พรมแดน (Borderless Economy)
- แรงงาน
- การค้า
- ทุน
- นักท่องเที่ยว
หมู่บ้านโลก (Global Village)
- เทคโนโลยี
- การแต่งกาย
- อาหาร
- ศาสนา
เศรษฐกิจแบบการค้าเสรี
- วัตถุนิยม
- บริโภคนิยม
- ความสำคัญของภาคเอกชน
- ความเป็นเอกชนในกิจกรรมของรัฐ
• คิดเหมือนกัน
• พลังเอกชน
• ประชาชนเป็นศูนย์กลาง
• การปฏิวัติความรู้
สาเหตุของโลกาภิวัตน์
(1) การมีจำนวนเพิ่มขึ้นของ NIC’S ทั่วโลก/ การขยายตัวของเศรษฐกิจโลก ซึ่งส่งเสริมการเติบโตของธุรกิจของบริษัทข้ามชาติ
(2) การปฏิวัติด้านโทรคมนาคม/ความก้าวหน้าของ information technology และคอมพิวเตอร์/digital revolution
(3) ความเป็นนานาชาติของระบบการเงินโลก (internationalization of financial system)
(4) การล่มสลายของสหภาพโซเวียตในปี 1991 การแพร่กระจายของทุนนิยม
การปฏิวัติความรู้ (knowledge revolution)
- คอมพิวเตอร์
- วิศวพันธุ์กรรมศาสตร์ (genetic engineering)
- สื่อสารโทรคมนาคม
- เทคโนโลยีสารสนเทศ (information technology)
- วิทยาศาสตร์การย่อส่วน (nanotechnology)
- ความก้าวหน้าของความรู้ทางการแพทย์
(1) คอมพิวเตอร์
จุดเปลี่ยน 1959 : IC Chips (Texas Instruments)
1980 : P.C.
1987 : Computer Laptop
(2) สื่อสารโทรคมนาคม
จุดเปลี่ยน 1955 : Fiber Optics
1970 : Fiber Optic Wire
(3) IT หรือ ICT = Computer + โทรศัพท์
“Information Economy”
(4) Genetic Engineering
พบ DNA เมื่อ 50 ปีก่อน
ตกแต่ง DNA เกิดเป็น GMO
(Genetically Modified Organisms)
Cloning = Copy DNA
“Bio - Economy”
รู้ว่าแต่ละส่วนของ DNA เป็นคำสั่งให้ร่างกายในส่วนใดของร่างกายทำงาน
ถอด Genome
ทำแผนที่ DNA
(5) ความก้าวหน้าของความรู้ทางการแพทย์
• แผนที่ DNA ของมนุษย์การป้องกันและรักษาพยาบาลที่ต้นเหตุ
• วิศวพันธุ์กรรมศาสตร์สร้างวัคซีนชีวสารใหม่
(6) Nanotechnology
• หนึ่ง Nano = เส้นผ่าศูนย์กลางเท่ากับหนึ่งส่วนพันล้านของหนึ่งเมตร
• หนึ่ง Nano ในลูกกลมเส้นผ่าศูนย์กลางหนึ่งเมตร
ลูกหินหนึ่งลูกในโลกใบนี้
• การจัดการอะตอมสร้างสารและวัสดุใหม่
• ประยุกต์ : เสื้อไม่มีกลิ่น แบตเตอรี่ มอเตอร์ ICฯลฯ
ก่อนจบขอฝากแง่คิดดี ๆ
I Shall Pass But Once
ฉันจะผ่านโลกนี้ แต่เพียงหน
จึงกุศล ใดใด ที่ทำได้
หรือเมตตา ซึ่งอาจให้ มนุษย์ใด
ขอให้ฉัน ทำหรือให้ แต่โดยพลัน
อย่าให้ฉัน ละเลย เพิกเฉยเสีย
หรือผัดผ่อน อ่อนเพลีย ไม่แข็งขัน
เพราะตัวฉัน ต่อไป ไม่มีวัน
จรจรัล ทางนี้ อีกทีเลย
(Willian Penn (ค.ศ.1644-1718)
คำแปลโดย อดีตองคมนตรี ฯพณฯ ศาสตราจารย์ ม.ล.จิรายุ นพวงศ์ )
ดร.วรากรณ์
1. การคิดบวก ในการบริหารงาน - ทำงาน
ศาสตราภิชานไกรฤทธิ์
1การดูแลคนในองค์กร อย่างเอาใจใส่มี น้ำใจ ยุติธรรม
นายวรรณโณ นาคเพชรพูล
วิทยาลัยศิลปหัตถกรรมนครศรีธรรมราช
1 องค์ประกอบของคุณภาพการศึกษา
2 Paradigm Shift
นายประกอบ เกิดนิล
วิทยาลัยการอาชีพชุมแพ
เรื่องจาก ดร.วรากรณ์
นำหลักธรรมาภิบาลใช้ในการบริหารงาน
เรื่องจากศาสตราภิชานไกรฤทธิ์
Promotion สถานศึกษาของตนเอง ให้เป็นที่ประทับใจของลูกค้า
1. อะไรที่มิใช่การศึกษา
2. การเปลี่ยนมุมมอง
1 การปรับปรุงคุณภาพนักเรียนอาชีวศึกษา
2 การสร้างกลยุทธการตลาดเพื่อเพิ่มจำนวนผู้เรียนอาชีวศึกษา
จาก อ.วรากรณ์
1 การสร้างคุณภาพการศึกษา
จาก อ.ไกรฤทธิ์
2 การพัฒนาสถานศึกษาด้วยหลัก 4p's
ดร.วรากรณ์ สามโกเศศ
คุณภาพของครู
ศาสตราภิชานไกรฤทธิ์
ผู้มีส่วนได้เสียทางการศึกษา
ดร.วรากรณ์ สามโกเศศ
เทคนิคการทำงานยุคใหม่
ศาสตราภิชานไกรฤทธิ์
เทคนิคปรับแผนกลยุทธ์พัฒนาสถานศึกษา
การบริหารองค์กรภายใต้การศึกษาเพื่อคุณภาพและความมั่นคงในการบริหาร งานบุคคลโดยมุ่งเน้นความสำเร็จ
อ.วรากรณ์
1 การศึกษาเพื่อคุณภาพและความมั่นคงในการบริหารงานบุคคล
อ.ไกรฤทธิ์
2 การตลาดเพื่อการพัฒนาการศึกษาในสถานศึกษา
1 คุณภาพของครู การมีใจของครู
2 การตลาด 4 p's
ดร.วรากรณ์ สามโกเศศ
มองและเข้าใจ คุณภาพ
หัวใจของคุณภาพ
จาก ดร.วรากรณ์
การบริหารงานโดยมองในลักษณ์ให้มองนอกกรอบเปิดเผย
จาก ศาสตราภิชานไกรฤทธิ์
การบริหารสถานศึกษาโดยมองลูกค้าเป็นบุคคลสำคัญ
มีเรื่องอะไรที่เราจะนำไปใช้
คุณภาพการศึกษาและความมั่นคงในวิชาชีพของผู้บริหาร
อ.ไกรฤทธิ์
เรื่อง Stakeholders paradigm ship เน้นเรื่องสำคัญในการบริหารจัดการของผู้บริหาร
เรื่อง ทำระบบการศึกษา ที่สามารถทำให้เกิดการสอนที่ดี
เรื่องการดูแลลูกค้าให้ได้รับความพึงพอใจ (นักเรียน - ผู้ปกครอง)
สรุปเรื่องที่น่าสนใจ จากวิทยากร
ความรู้เรื่อง ของ DNA
การเปลี่ยนมุมมองที่ฉับพลัน
การพัฒนาคุณภาพทางการศึกษา
- การพัฒนาครู
- การพัฒนานักเรียน
- บทบาทของผู้มีส่วนร่วมในการพัฒนาการศึกษา
แนวคิดทางการตลาดอาชีวศึกษา
การศึกษาวิเคราะห์ผู้มีส่วนร่วมในการจัดการอาชีวศึกษาเพื่อมุ่งสู่เป้าแห่งความสำเร็จ
แง่คิด สรุปว่า
"ตัวผมเอง เหมือนสุนัข หลงบนทางด่วน"
ยังมีอะไรที่ต้องคิด ทำในชาตินี้อีกมาก
ขอขอบคุณ พ่อ แม่ ที่ทำให้เกิดเป็นครูผู้ให้ อนาคต เยาวชน
มุมมองในการคิด มองลบให้เป็นบวก ให้เชื่อว่า ทุกสิ่งเป็นประโยชน์ ถ้านำมาใช้ให้ถูกทาง ถูกเวลา และถูกโอกาส