คนไทยที่ใช้ผ้าไหมน้อยคนนักจะรู้ว่าเส้นยืนและเส้นพุ่งทอจากเส้นไหมอะไร (เส้นยืน คือ เส้นไหมทำเครือหูกทางยาว เส้นพุ่ง คือเส้นไหมใส่กระสวยทอทางขวาง)วิธีสังเกตุผ้าไหม ถ้าผ้าไหมที่วางขายโดยทั่วไปจะทอเส้นพุ่งและเส้นยืนด้วยไหมขาวโรงงาน หรือไหมขาวลักลอบเนื้อผ้าจะเรียบสวยงามขายง่าย จึงนิยมสาเหตุเพราะผู้ทอผ้า มีการจัดการเส้นไหมง่ายสะดวกไม่ต้องเข็นเส้นให้ยุ่งยากเหมือนเส้นไหมไทยพื้นบ้าน แต่คุณภาพผ้าเมื่อสวมใส่จะให้ความรู้สึกที่แตกต่างกัน ระหว่างผ้าไหมที่ทอด้วยเส้นไหมไทยพื้นบ้านทั้งเส้นพุ่งและเส้นยืน และผ้าไหมที่ทอด้วยเส้นไหมขาวโรงงานและไหมขาวลักลอบ เปรียบเทียบง่ายๆเส้นไหมขาวโรงงานเส้นไหมที่สาวด้วยเครื่องจะได้เส้นไหมที่ยืดตัวเต็มที่แล้ว แต่เส้นไหมไทยพื้นบ้านจะสาวด้วยมือดึงเส้นไหมลงกระบุงความยืดหยุ่นยังมีอยู่พอนำมาทอเป็นเนื้อผ้าแล้วนำมาตัดสวมใส่จะไม่ยับเป็นถุงตามข้อพับข้อศอก หัวเข่า และก้น ดูแลง่ายซักแล้วไม่ต้องรีด ผ้ายับสวมใส่ไปสักพักความยับจะค่อยๆหายไป ใส่เมื่ออากาศร้อนจะซับเหงื่อระบายความร้อนทำให้ผู้สวมใส่เย็นสบาย ถ้าใส่เมื่ออากาศหนาวผู้สวมใส่จะอบอุ่นเพราะเส้นไหมเป็นโปรตีนที่มีโครงสร้างใกล้เคียงกับผิวมนุษย์ ไม่เชื่อลองพิสูจญ์ดู นี่คืออารมญ์ไหมที่ จิมทอมสันหลงใหลมาก จนนำไปขยายความเล่าต่อให้คนทั่วโลกรู้ ถ้าท่านมาร่วมถอดถอนบทเรียนเรื่องผ้าไหมที่ทอจากเส้นไหมไทยพื้นบ้านเช่นดิฉันแล้วท่านจะพูดภาษาเดียวกันได้อย่างเมามันว่าสิ่งไหนมาจากภูมิปัญญาไทยและเป็นธรรมชาติที่ประทานมาให้ และตรานกยูงทองพระราชทานก็คือผ้าไหมที่ทอจากเส้นไหมไทยพื้นบ้านแท้ๆย้อมสีธรรมชาติสาวเส้นไหมด้วยมือดึงเส้นไหมลงกระบุงทอด้วยกี่พื้นบ้าน ท่านจะเห็นความเกี่ยวโยงของคำว่า นกยูงทองกับจิมทอมสันและไหมไทยพื้นบ้าน
นกยูงสีทอง กับ จิมทอมสัน และไหมไทยพื้นบ้าน
เส้นไหมขาว ต่างจาก เส้นไหมเหลืองไทยพื้นบ้านอย่างไร
ความเห็น
บทความในวันเดียวกัน
ดาวลูกไก่ ชื่นชมยินดี · 12 เม.ย. 2552
หยั่งราก ฝากใบ · 12 เม.ย. 2552
ครูบา สุทธินันท์ ปรัชญพฤทธิ์ · 12 เม.ย. 2552
บัวปริ่มน้ำ · 12 เม.ย. 2552
บีเวอร์ · 12 เม.ย. 2552
สวัสดีครับ
ศิลปะ หัตถกรรม
เป็นส่วนหนึ่งของชีวิตไทยมาช้านาน
แต่ในยุคที่อุตสาหกรรมนำหน้า
คนทำงานศิลปะต้องเหนื่อยมากขึ้น
สวัสดีคะ่คุณ pa daeng นกยูงทอง จิมทอมสัน ไหมไทยพื้นบ้าน
เหมือนกันดังนี้ค่ะ
ผ้าไหมที่ได้รับตรานกยูงทองพระราชทาน ต้องประกอบด้วย
1.เลี้ยงด้วยไหมพันธุ์ไทยพื้นบ้านเช่น นางน้อย นางตุ่น นางเหลืองฯลฯ
2.สาวด้วยมือดึงเส้นไหมลงกระบุง
3.ทอด้วยกี่พื้นบ้าน
4.ย้อมสีธรรมชาติ ฯ
จิมทอมสัน บอกให้คนทั่วโลกรู้ว่า(สรุปภาพรวมจ๊ะไม่ได้สัมภาษณ์)
1.Thai silk ใส่แล้วไม่ร้อนอบอ้าวชับเหงื่อได้ดีใส่หน้าหนาวอบอุ่น
2.มีความมันวาวเลื่อมเงา นุ่ม พลิ้วเข้ากับผิวกายมนุษย์ได้ดี มีน้ำหนักทิ้งตัวเข้ารูปดี
3.ซักง่ายไม่ต้องส่งซักแห้งไม่ยับยิ่งซักยิ่งนุ่มรีดง่ายถึงยับก็คลายตัวเมื่อโดนอุณหภูมิในตัวผู้สวมใส่(เหมาะสำหรับคนที่ไม่มีเวลารีดผ้าแต่รีดดีกว่ามั่นใจกว่า) ฯ
ไหมไทยพื้นบ้าน(จากการสัมภาษณ์ผู้ทอผ้าและผู้ใช้ผ้าไหมที่ทอจากไหมไทยพื้นบ้านทั้งเส้นพุ่งและเส้นยืน)เมื่อสวมใส่แล้วจะพูดเป็นคำเดียวเลยค่ะว่า
ผ้าไหมแท้ เส้นพุ่งเส้นยืนต้องเป็นไหมไทยพื้นบ้าน เวลาตัดห้ามอัดผ้ากาวเพราะว่าผิวของเราไม่ได้สัมผัสกับผ้าไหมโดยตรง อารมณ์ไหมจะหายไป ไหมไทยพื้นบ้านใส่แล้วจะไม่มีรอยยับและเป็นถุงบริเวณข้อศอก ก้น หัวเข่า ยิ่งซักยิ่งนุ่ม ถ้าpa daeng ใส่แล้วได้อารมณ์อย่างที่นายจิม บอกก็ช่วยบอกต่อด้วยเกษตรกรจะได้ดีใจ และ ขายผ้าได้ราคาเพราะราคาผ้าไหมยังเท่าเดิมไม่เคยเปลี่ยนแปลงเลย อีก 5-15 ปีข้างหน้า คาดว่าผู้เลี้ยงไหมเหลืองในจังหวัดมหาสารคามคงลดปริมาณลงแน่นอน เนื่องจากราคาเส้นไหมไม่จูงใจ และผู้บริโภคเลือกผ้าไหมเนื้อเรียบที่ทอจากเส้นไหมขาวโรงงานและไหมขาวลักลอบหมด เพราะเข้าตา จึงไม่เข้าใจ ถ้าpa daeng อธิบายให้ผู้ใช้ใกล้ตัวเข้าใจเมื่อไหร่ เขาก็จะได้ไหมดีดีไปใช้ คำว่าไหมเทียมที่ pa daeng ว่า ดิฉันเข้าใจว่าคงเป็นผ้าไหมที่ทอจากเส้นไหมขาวโรงงานและเส้นไหมลักลอบมากกว่า คงพอจะเห็นความเหมือนบ้างไหมค่ะ แล้วจะพยายามให้คำอธิบายรายละเอียดที่เข้าใจได้ง่ายและเร็วขึ้นอีก
อ่านบันทึกนี้ ชวนคิดถึงเมื่อครั้งที่แม่ยังทอผ้าไม่ได้ ที่บ้านเคยเลี้ยงไหม..ปลูกสวนหม่อนกันเอง ผมเคยได้ดาหญ้าเก็บใบหม่อน..และสัมผัสทุกๆ กระบวนการอย่างไม่ตกหล่น ไม่เว้นแม้แต่การลิ้มรสความอร่อยของ "ดักแด้"
....
นี่เป็นบทกวีของพี่ไพงรินทร์ ขาวงาม นะครับ "ไหมแท้ที่แม่ทอ" ล่าสุดคุณต่าย อรทัย นำไปร้องในอัลบั้มชุดใหม่
แม่ปลูกหม่อนเลี้ยงไหมตั้งใจนัก
เรี่ยวแรงรักแม่ใช้เพื่อใฝ่ฝัน
อีกสาวไหมด้วยมือซื่อสัตย์นั้น
ทั้งทอมันละเมียดละไมใช้เวลา
สื่อวิญญาณผ่านมือสู่เส้นไหม
ถักเส้นใยแต่ละเส้นเป็นเนื้อผ้า
ตีนที่ใช้กระตุกกี่คือชีวา
มือที่คว้ากระสวยวาดคือชีวิต
ผ้าขาวม้าผืนใหม่แม่ให้ลูก
รักพันผูกทุกใยไหมวิจิตร
ใยไหมโยงใจแม่เนรมิต
ไหมอุทิศ แม่ก็ทอ ต่อตำนาน
ลูกก็ถือผ้าทอที่แม่ให้
เป็นเยื่อใยไหมและแม่ที่กล้าหาญ
ผ้าทั้งผืนมีชีวิตจิตวิญญาณ
ถักประสานสอดสร้างอย่างแยบยล
มือน้อยน้อยของแม่ดูแค่นี้
เคยเฆี่ยนตีลูกบ้างในบางหน
แต่มือเดียวกันนี้แหละสู้ทน
ประคองลูกให้พ้นภยันตราย
....
พร้อมทั้งสอนลูกสาวเจ้าศรีเรือน
อยู่เป็นเพื่อนแม่ทอปรารถนา
เพื่อสืบทอดแรงงานกาลเวลา
ก่อนมือแม่จะอ่อนล้าต้องลาพัก
และสอนเจ้าลูกชายให้ทระนง
รักแม่ก็ขอจงทำงานหนัก
ด้วยละเอียดอ่อนในเยื่อใยรัก
พลีชีวิตเพื่อถักและทอไท
สักวันหนึ่งถึงไม่มีชีวิตแม่
ลูกที่แท้ก็คงทอสืบต่อได้
แม่ก็ทอ ลูกก็ทอ ต่อเส้นใย
ผ้าชีวิตผืนใหม่ จะต้องงาม.
อยากได้เส้นไหม(Silk) สำหรับถักโคเชต์ หาดู..พบแต่ไหมสำหรับทอผ้า เส้นไหมเล็กมากไม่เหมาะกับงานถัก
อยากทราบว่าจะสามารถหาเส้นไหมที่ขนาดใหญ่ เส้นสม่ำเสมอ มีหลายสีได้ที่ไหนค่ะ
ผู้ใดทราบช่วยแนะนำด้วยค่ะ...ขอบคุณ
คุณmodi ต้องการขนาดเท่าไหร่ค่ะ เพราะเส้นไหมที่นิยมใช้ทอผ้า จะมีหลายขนาด
แต่ถ้าเป็นผ้าไหมที่เกษตรกรทอในหมู่บ้านจะสาวมือดึงเส้นใหญ่หรือเล็กก็ขึ้นอยู่กับผู้ใช้
คุณmodi อยากได้ไหมเส้นใหญ่เพื่อใช้กับหัวโคเช เบอร์อะไรต้องระบุ
ไหมลืบเกษตรกรจะดึงได้เส้นใหญ่ ต้องสั่งทำพิเศษ และ ย้อมสีธรรมชาติ