การเลี้ยงไส้เดือนดินเป็นอาชีพที่หมู่ 8 บ้านท่าระแนะ ตำบลนาบ่อคำ อำเภอเมืองกำแพงเพชรจังหวัดกำแพงเพชร
เมื่อวันที่ 23 กุมภาพันธ์ 2552 ผมและทีมงานสำนักงานเกษตรจังหวัดกำแพงเพชร ได้มีโอกาสออกไปปฏิบัติงานส่งเสริมการเกษตรในพื้นที่ แล้วเราได้แบ่งเวลาไปเยี่ยมฟาร์มเกษตรกรผู้เลี้ยงไส้เดือนดินเป็นอาชีพ คือนายสุรชัย ลิ้วตระกูลไพบูลย์ อดีตกำนันตำบลนาบ่อคำ อาศัยอยู่ที่หมู่8 บ้านท่าระแนะ ตำบลนาบ่อคำ อำเภอเมืองกำแพงเพชร ในขณะที่ทีมงานลงไปเยี่ยมกิจกรรมการเลี้ยงไส้เดือนดินนั้น ก็ได้พบกับ คุณประนต ล่าห์ทา ซึ่งเป็นผู้เลี้ยงและดูแลกิจกรรมการเลี้ยงไส้เดือนดิน
ใช้โรงเลี้ยงโคขุนเดิมมาเลี้ยงไส้เดือนดิน
คุณประนต ล่าห์ทาเกษตรกรผู้เลี้ยงไส้เดือนดิน
คุณประนต ล่าห์ทา ได้เล่าให้ทีมงานของเราฟังว่า แต่เดิมนั้นฟาร์มแห่งนี้ ได้เลี้ยงโคขุน และการเลี้ยงสุกรเพื่อการจำหน่าย แต่ก็เลี้ยงมาหลายปีติดต่อกันแล้วประสบกับการขาดทุนอย่างหนัก จึงได้ปรับจาการเลี้ยงโคขุน มาเป็นการเลี้ยงโคเนื้อแบบปล่อย ในขณะที่เลี้ยงไปก็ได้แนวคิดว่าจะนำขี้วัวไปทำเป็นปุ๋ยเพื่อนำไปใส่พืชผลทางการเกษตร แต่ก็จะทำอย่างไรที่จะให้ขี้วัวมีธาตุอาหารเพิ่มขึ้น ประกอบกับได้รับทราบข้อมูลการเลี้ยงไส้เดือนทางInternet จึงได้ไปติดต่อขอซื้อไส้เดือนดินที่เรียกชื่อว่าไส้เดือนดินสีน้ำเงินสายพันธุ์จากประเทศออสเตรเรีย มาทดลองเลี้ยงจำนวน 2 สายพันธุ์
จากการเลี้ยงพบว่าขนาดคอกมูลวัว กว้างประมาณ 3 เมตรยาว ประมาณ 3 เมตร สูงประมาณ 1 เมตร ได้ทดลองปล่อยไส้เดือนดิน ไปประมาณ 140 ตัวเลี้ยงไปประมาณ 8 เดือน ปัจจุบันน่าจะขยายพันธุ์ได้ประมาณ 10,000 ตัว จากการสังเกตพบว่าเมื่อเรานำปุ๋ยคอกที่มีตัวไส้เดือนดินสีน้ำเงินติดไปใส่ในแปลงปลูกพืชผักทางการเกษตร จะสังเกตเห็นไส้เดือนธรรมชาติของบ้านเราที่อาศัยอยู่ในดิน จะกัดกินไส้เดือนสีน้ำเงินตายไปเลย ข้อสำคัญของการดูแลรักษา ก็จะต้องเอาใจใสในเรื่องของความชื้นในกองปุ๋ยขี้วัว หากเราปล่อยให้แห้งจนเกินไป ไส้เดือนก็จะไม่อยู่ โดยจะหนีไปอยู่ที่มีความชื้นต่อไป ในกรณีนี้ได้ทดลองโดยกองปุ๋ยขี้วัวไว้จำนวนสองกองด้วยกัน กองหนึ่งที่มีไส้เดือนอยู่แล้วปล่อยทิ้งไว้โดยไม่ต้องให้มีความชื้นอยู่เลย กับอีกกองปุ๋ยขี้วัวอีกกองหนึ่งดูแล ให้มีความชื้นอยู่ จะสังเกตเห็นไส้เดือนสี้น้ำเงินได้หนีจากกองไม่มีความชื้นไปอยู่ในกองที่มีความชื้นอยู่หมดเลย
นี่คือตัวไส้เดือนดินสีน้ำเงิน
ขณะนี้อยู่ระหว่างการผลิตเพื่อขยายปริมาณปุ๋ยคอกโดยการเลี้ยงไส้เดือนสีน้ำเงิน เพื่อที่จะนำปุ๋ยไปใส่ในพืชผลทางการเกษตรต่อไป และในปัจจุบันนี้ก็ได้ถ่ายทอดความรู้ไปสู่เกษตรกรในชุมชนข้างเคียงอยู่เป็นประจำ
ในขณะนี้คุณเชิงชาย เรือนคำปา (นวส./ชำนาญการ ) ซึ่งเป็นเจ้าหน้าที่ส่งเสริมการเกษตรรับผิดชอบตำบลนาบ่อคำ และเป็นเลขานุการคณะกรรมการบริหารศูนย์บริการและถ่ายทอดเทคโนโลยีการเกษตรประจำตำบลนาบ่อคำ ก็ได้พัฒนากิจกรรมการเลี้ยงไส้เดือนดินสีน้ำเงินนี้ เป็นจุดถ่ายทอดเทคโนโลยีแก่เกษตรกรในชุมชนอีด้วยครับ......
อยากลองเลี้ยงดูบ้างจังคะ ไม่ทราบว่าลงทุนเยอะหรือเปล่า ถ้าเลี้ยงแล้วจะขายได้ที่ไหนบ้างคะ