เราต้องเข้าใจให้ชัดเจนก่อนว่า บทบาทของประชาชน คืออะไร มิฉะนั้น เราจะไม่สามารถปรับบทบาทของบุคลากรระดับปฏิบัติการได้ถูกต้อง เพราะงานของกรมอนามัยที่คอยสนับสนุนทางวิชาการ จะต้องยุ่งยากซับซ้อนกว่าแต่ก่อน เนื่องจากเราไม่ได้เป็นผู้ลงไปปฏิบัติใกล้ชิดกับประชาชนอย่างเก่า ทุกอย่างต้องผ่านไปทางระดับปฏิบัติการ ด้วยโครงการสนับสนุนที่เหมาะสม งานจึงจะเป็นไปได้

           สืบเนื่องจากบันทึกที่ผ่านมา ส่งเสริมสุขภาพถึงเป็นแฟนก็ทำแทนไม่ได้  ได้กล่าวถึงการดูแลสุขภาพตัวเอง  มาถึงคราวนี้ขอเน้นที่ว่าแล้วจะดูแลอย่างไรให้ยั่งยืน...

          butterfly                butterfly             butterfly       

                     เคยอ่านแนวคิดที่ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวพระราชทาน ให้แก่ ฯพณฯ นายกรัฐมนตรี เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2547 โดยสรุปว่า การที่จะหวังความสำเร็จในการพัฒนานั้น ต้องพิจารณาองค์ประกอบ 3 ด้าน คือ

  • การเข้าใจ
  • การเข้าถึง
  • และการพัฒนา

การเข้าใจ   คือ

1. เราต้องเข้าใจให้ชัดเจนก่อนว่า  บทบาทของประชาชนคืออะไร มิฉะนั้น เราจะไม่สามารถปรับบทบาทของบุคลากรระดับปฏิบัติการได้ถูกต้อง เพราะงานของกรมอนามัยที่คอยสนับสนุนทางวิชาการ จะต้องยุ่งยากซับซ้อนกว่าแต่ก่อน เนื่องจากเราไม่ได้เป็นผู้ลงไปปฏิบัติใกล้ชิดกับประชาชนอย่างเก่า   ทุกอย่างต้องผ่านไปทางระดับปฏิบัติการ ด้วยโครงการสนับสนุนที่เหมาะสม งานจึงจะเป็นไปได้

2. การทำความเข้าใจกับการวางตำแหน่ง ของชมรมสร้างสุขภาพทั้งหลาย ตลอดจน อสม. และกลุ่มต่างๆ นั้น เราถือว่า เป็น  แกนนำ ส่วนเจ้าหน้าที่ ถือว่า เป็นส่วนขององค์กร ไม่ว่าจะเป็นรัฐ เป็นท้องถิ่น เป็นเอกชน แกนนำนั้น เราถือว่า อยู่ตรงกลางระหว่างองค์กร และครอบครัว

3. การทำความเข้าใจแนวคิดของการพัฒนา ในปัจจุบัน มีผู้ถือแนวคิดของการพัฒนาที่แบ่งเป็น 2 ฝ่าย

  • Strength-Based Development ฝ่ายนี้จะมองภาพการพัฒนากว้างๆจะมุ่งไปที่กระบวนการ หรือ Process เป็นสำคัญ มีการใช้เครื่องมือ เช่น ประชาคม เป็นต้น เป้าหมายอยู่ที่ความต้องการให้ชุมชนเข้มแข็ง ผลลัพธ์ที่ได้ถือเป็นเรื่องรอง
  • Need-Based Development เป็นการยกปัญหาขึ้นมาเป็นเรื่องๆ แล้วทำการแก้ไขไปทีละส่วน ฝ่ายนี้จะมองแคบกว่า ดังเช่นที่ทำกันอยู่ในปัจจุบัน เราก็ตั้งเป้าหมายโดยเน้นที่ผลลัพธ์ เช่น การเกิดมีขึ้นของชมรมจำนวนมากเท่านั้น เท่านี้ เราไม่สนใจว่า จะใช้กระบวนการอะไรอย่างไร ขอให้ได้จำนวนมาก็แล้วกัน กล่าวได้ว่า จะไม่ทำให้การพัฒนา เกิดความยั่งยืน ไม่เกิดการเปลี่ยนแปลงที่ถาวร หลังจากทำไปสักระยะ เมื่อเราเลิก ชาวบ้านก็เลิกตาม

                       ยินดีมากมาก       ยินดีมากมาก       ยินดีมากมาก      ยินดีมากมาก

 

การเข้าถึง

                 วิธีการเข้าถึงได้ ก็ต้องเริ่มจากการสำรวจการรับสื่อของคนในชุมชนเสียก่อน เพื่อวางแผนพัฒนากระบวนการพัฒนาสิ่งแวดล้อม ด้านข่าวสาร การรับทราบข้อมูล ช่องทางการรับข่าวสาร ช่วงเวลาการรับสื่อ และเนื้อหาที่ชุมชนสนใจ

 

                                     263

การพัฒนา   ในที่นี่หมายถึง การพัฒนาบุคลากรและแกนนำจะได้ผลเพียงใด อาจพิสูจน์ได้จากเครื่องชี้วัดความสำเร็จของการพัฒนาบุคลากร และแกนนำ

1. บุคลากร / แกนนำ ต้องวิเคราะห์ปัญหา และสถานการณ์ได้   โดยวิเคราะห์ว่า อะไรคือ ปัจจัย

    ที่จะนำไปสู่การแสดงบทบาทของบุคคล

2. บุคลากร / แกนนำ ต้องสามารถเข้าถึงกลุ่มเป้าหมายได้ ต้องสามารถพัฒนาสื่อ เพื่อการเข้า

    ถึงกลุ่มเป้าหมาย โดยใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ ทุกรูปแบบ ต้องวางแผนเพื่อเป็นศูนย์กลาง

    ข้อมูลข่าวสารทางสุขภาพ

3. บุคลากร / แกนนำ ต้องสามารถสร้างกระบวนการที่เอื้อต่อการแสดงบทบาทได้

4. บุคลากร / แกนนำ ต้องสามารถสร้างทักษะการใช้มาตรการ เพื่อให้บุคคลและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น สามารถจัดการกับปัญหาได้

  • มาตรการทางเทคนิค คือ สิ่งที่เราทำอยู่ทุกวันนี้ แต่มาตรการเหล่านี้ต้องทำให้ง่าย พอที่บุคคลธรรมดาจะเข้าใจ และรับได้
  • มาตรการทางสังคม คือ ข้อบังคับทางสังคมต่างๆ เช่น ข้อบังคับที่ออกโดยหมู่บ้าน ตำบล ข้อบัญญัติของ อบต. เป็นต้น มาตรการทางสังคมจะมีความสำคัญต่อไปในอนาคต ดังนั้น จึงควรสร้างความเชื่อมโยงกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ตั้งแต่บัดนี้

5. บุคลากร / แกนนำ ต้องสามารถสนับสนุนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นให้แสดงบทบาทด้าน

    สุขภาพได้   ต้องช่วยในเรื่องการวางแผนงานต่างๆ ทางด้านสุขภาพ พร้อมทั้งสนับสนุนข้อมูล

    ต่างๆ

 

6. บุคลากร / แกนนำ ต้องสามารถวางเป้าหมายเพื่อการเปลี่ยนแปลงได้ การวางเป้าหมายมี 2

     แบบ

  • แบบที่ใช้แนวคิดเพื่อสนองความต้องการ หรือความจำเป็นบางอย่าง แบบนี้ จะวางเป้าหมายโดยกำหนดเป็นอัตราร้อยละที่เพิ่มขึ้น ของผลลัพธ์
  • แบบที่ใช้แนวคิดเพื่อสร้างความเข้มแข็งของชุมชน สังคม คือ เป้าหมายจะแสดงความเปลี่ยนแปลงเชิงพฤติกรรมไปอย่างไร หรือจะมีความสามารถยืนได้ด้วยตนเองอย่างไร เพื่อในที่สุด บุคคล / ชุมชน ก็จะแสดงบทบาทใหม่ที่พึงประสงค์ได้ การวางเป้าหมายทำนองนี้คือ สิ่งที่เรียกว่า ...  ROAD  MAP .....

                                              

 

ขอบคุณข้อมูลดีๆจาก ....การสร้างสุขภาพ    โดย นพ.อมร  นนทสุต