เพราะธรรมชาติของความรู้คืองอกงามตลอดเวลาถ้าไม่ปิดกั้นก็จะเกิดการเรียนรู้

มหัศจรรย์...ความรู้แบบนุ่งผ้า

 

กระแสของการพัฒนาองค์กรใดยใช้ฐานความรู้นำทางและกระบวนการเรียนรู้ที่ก้าวไปสู่ความสำเร็จผ่านการดึงเอา “ทุน” ที่เป็นความรู้ของบุคคล ออกมาเป็นพลังในการขับเคลื่อนองค์กร เป็นมรรควิธี ที่เรารู้จักกันดีคือ “การจัดการความรู้” (Knowledge management) ที่ถือว่าเป็นเครื่องมือที่ทรงพลังอย่างยิ่งในปัจจุบัน

 

ที่สำคัญเราสามารถเรียนรู้แบบลัดได้ โดยเรียนรู้ผ่านประสบการณ์ที่เคี่ยวกรำของ องค์กรที่ใช้ การจัดการความรู้เป็นเครื่องมือสำคัญในการพัฒนางาน พัฒนาคน 

 

“มหัศจรรย์...ความรู้แบบนุ่งผ้า” ...เป็นหนังสือที่ประกอบด้วยเรื่องเล่าชั้นดี ที่อยากแนะนำครับ...ไม่ใช่หนังสือวิชาการที่อ่านยาก ตีความลำบาก หากแต่เป็นเรื่องเล่าเคล้าสาระ อ่านง่ายๆ เห็นพัฒนาการของการจัดการความรู้ที่เป็นธรรมชาติ เริ่มตั้งแต่“กว่าจะมาเป็นวุ้น”KM. กรมอนามัย จนถึงเรื่องเล่าระหว่างเส้นทางการจัดการความรู้ พร้อมทั้งเจาะแก่นการจัดการความรู้  ผมคิดว่าไม่ง่ายนักที่บรรดาผู้ปฏิบัติจะพร้อมใจถ่ายทอดเรื่องราวให้ได้อ่านแบบเปิดใจ ได้รสชาติ

 

ในส่วนของผู้นำระดับองค์กร นายแพทย์สมศักดิ์ ชุณหรัศมิ์  ผู้อำนวยการสำนักงานสนับสนุนการจัดการความรู้กรมอนามัย ได้นำเสนอ Key word สำคัญในการทำ KM ไว้ ๓ คำใหญ่ๆ ได้แก่ “Innovation, Learning, Environment” ความหมายคือ การทำสิ่งแวดล้อมในองค์กรเพื่อให้สมาชิกในองค์กรได้เกิดการเรียนรู้ จนนำไปสู่การพัฒนานวัตกรรม และนายแพทย์สมศักดิ์ เขียนถึง การจัดการความรู้ ว่ามีทฤษฎีสำคัญ คือ “มนุษย์มีศักยภาพ มีความรู้ มีการเรียนรู้” สิ่งสำคัญคือ ทำอย่างไรให้ศักยภาพในตัวคนเจริญงอกงาม เพราะหากไม่ได้รับการส่งเสริม หรือเกิดจากการถูกครอบงำ (สอน) ด้วยทฤษฎีแล้ว กลัวทำผิดจากทฤษฎี ศักยภาพจะถูกสกัดกั้น ไม่กล้าแสดงออก “เพราะธรรมชาติของความรู้คืองอกงามตลอดเวลาถ้าไม่ปิดกั้นก็จะเกิดการเรียนรู้”

 

ดังนั้นเนื้อหาจากเรื่องเล่าจากผู้ปฏิบัติใน “มหัศจรรย์...ความรู้แบบนุ่งผ้า”เราจะสัมผัสได้ถึง ความสุข ความสนุกสนานที่เล่าผ่านกิจกรรม เกิดกระบวนการเรียนรู้ที่เป็นธรรมชาติ การทำ KM  เป็นการสร้างมูลค่า (Value added) ของงานที่ทำอยู่ ดังนั้นกระบวนการที่ไร้กระบวนท่า แต่ไม่ไร้กระบวนคิด สร้างบรรยากาศที่เอื้อให้เกิดการเรียนรู้สำหรับคนในองค์กร “คนสุข งานสำเร็จ” เรื่องราวเหล่านี้ ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่เป็นของจริงที่เราสามารถเรียนรู้ได้จาก “KM กรมอนามัย”

 

เรื่องราวที่ถ่ายทอดผ่านตัวอักษร เกิดจากการถอดบทเรียนของคนทำงานตัวจริง เสียงจริง หลายเรื่องเป็นการเริ่มต้นที่ค่อยๆเรียนรู้ และ หลายเรื่องลองผิดลองถูก เป็นความสำเร็จที่ตั้งอยู่บนความสนใจใคร่รู้ของคนทำงาน พร้อมกับแรงสนับสนุนจากผู้นำองค์กร

 

ศ นพ.วิจารณ์ พานิช ได้เขียนคำนิยมสำหรับหนังสือเล่มนี้ว่า เป็นหนังสือที่อ่านแล้วสนุก และ ให้ความรู้ที่เต็มไปด้วย “ภัสตราภรณ์อันสวยงาม” หรือพูดง่ายๆว่า “ความรู้แบบนุ่งผ้า”   คือ ความรู้ฝังลึก (Tacit knowledge) หรือ “ความรู้เชิงบริบท”  ที่เป็น ความรู้สำคัญในการจัดการความรู้ เห็นตัวละครหรือ “บุคคลสำคัญ” จำนวนมากมายแสดงบทบาทที่หลากหลาย ในกระบวนการจัดการความรู้ ทำให้เป็นหนังสือที่ “มีชีวิต” และ “มีชีวิตชีวา”

 

ผมมีโอกาสได้มีส่วนร่วมในการจัดเตรียมต้นฉบับพร้อมตรวจทานและช่วยทำ Art work ของหนังสือเล่มนี้ด้วย ถือว่าเป็นโอกาสดีที่ได้อ่านเรื่องราวโดยละเอียดจากเรื่องเล่าของคนทำงานของกรมอนามัย ทำให้ได้เห็นแง่มุมของพัฒนาการของการจัดการความรู้ที่เป็นธรรมชาติ เริ่มต้นจากลองผิดลองถูก พัฒนากระบวนการเนียนไปกับเนื้องาน จนกระทั่งเกิดนวัตกรรมดีๆ สิ่งที่ผมสัมผัสได้อีกอย่างหนึ่งก็คือ “ความสุข” ของคนทำงานที่มีพลัง เห็นบทบาทของผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องที่ ศ.นพ.วิจารณ์ เรียกว่า “ตัวละคร” แต่ละคนมีบทบาทที่ประสานสอดคล้อง ลงตัว และเอื้อให้เกิดบรรยากาศของการเรียนรู้ที่เหมาะสมกับบริบทและวัฒนธรรมขององค์กร เป็นประสบการณ์ ต้องเรียนรู้ด้วยตัวเอง ใช้เวลาในการกล่อมเกลา กว่าจะได้ผลลัพธ์ที่ตอบโจทย์ยุทธศาสตร์การพัฒนาขององค์กรได้ ต้องใช้พลังและทรัพยากรมากมายเลยทีเดียว

 

จะดีไหมครับ?? หากเรามีโอกาสได้ทบทวน “เรื่องราวความสำเร็จ” ขององค์กรที่ผ่านประสบการณ์และได้ถอดบทเรียนให้เราได้เรียนรู้ร่วมครบทุกมิติ กระบวนการที่แทรกสอดในเรื่องเล่าเหล่านั้น สามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้กับการพัฒนาองค์กรได้เป็นอย่างดี

 

ร่วมกันสานต่อสิ่งดีๆที่ได้จากการอ่านหนังสือเล่มนี้ เพื่อเป็นอาหารสมองและเรียนรู้กระบวนการพัฒนาองค์โดยใช้ KM ไปกับกรมอนามัย นำประสบการณ์เดิมของเราเทียบเคียงกับ ประสบการณ์แบบไร้กระบวนท่าแต่ไม่ไร้กระบวนคิดของกรมอนามัย “หมุนเกลียวความรู้” ด้วยกันอย่างมีชีวิตชีวา ร่วมด้วยช่วยกันสร้างสรรค์นวัตกรรมใหม่ๆ ในการขับเคลื่อนสังคมไทยให้เป็นสังคมอุดมปัญญา

 

รายละเอียดเกี่ยวกับหนังสือ “มหัศจรรย์...ความรู้แบบนุ่งผ้า”

ท่านที่สนใจสามารถสั่งซื้อหรือสอบถามไปได้ที่

สำนักงานสนับสนุนการจัดการความรู้ สำนักที่ปรึกษากรมอนามัย

เลขที่ ๘๘ / ๒๒ ถ.ติวานนท์ ต.ตลาดขวัญ อ.เมือง จ.นนทบุรี ๑๑๐๐๐

โทร ๐ ๒๕๙๐ ๔๐๔๑  โทรสาร ๐ ๒๕๙๐ ๔๐๒๒

 

 

มหัศจรรย์...ความรู้แบบนุ่งผ้า

บรรณาธิการ นายแพทย์สมศักดิ์ ชุณหรัศมิ์

ISBN ๙๗๘-๙๗๔-๖๐๔-๒๓๖-๙

พิมพ์ครั้งแรก กันยายน ๒๕๕๑ จำนวนหน้า ๒๐๐ หน้า  ราคา ๒๐๐ บาท