คุณสมหมาย  พลอาจ ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน หมู่ที่ 1  ตำบลคุยบ้านโอง  อำเภอพรานกระต่าย จังหวัดกำแพงเพชร ได้เผยสูตรปุ๋ยน้ำชีวภาพ ที่ได้ใช้ทดแทนปุ๋ยเคมีในการทำนาอินทรีย์  สามารถลดต้นทุนการผลิต เหลือเพียงไร่ละ 920 บาท แต่ผลผลิตข้าวไม่ลดลง ได้ผลผลิตเฉลี่ยข้าวประมาณ 80 ถังต่อไร่  (อ่านเรื่องเล่า)  โดยในวันนั้น (7 เมษายน 49) ได้นำมาเผยแพร่และให้เพื่อนเกษตรกรได้ทดลองทำ 2 สูตร ผมเลยขอนำรายละเอียดมานำเสนอ คือ

     สูตรที่ 1  สูตรเร่งการเจริญเติมโตของลำต้น

        ส่วนผสม

  1. กากน้ำตาล          1  ส่วน
  2. หน่อกล้วย           1  ส่วน
  3. หน่อไม้               1  ส่วน
  4. ยอดผักบุ้ง           1  ส่วน

         เทคนิควิธี ขั้นตอนการหมัก

  • ส่วนผสมที่ 2 - 4 ให้เก็บในตอนเช้า ก่อนพระอาทิตย์ขึ้น
  • ห้ามล้างน้ำ
  • การขุดหน่อกล้วย ให้มีโคนติดมาด้วย (ตัดส่วนใบทิ้ง)
  • ให้หั่นส่วนผสมตามขวาง ชิ้นละประมาณ 1 นิ้ว
  • นำส่วนผสมที่หั่นแล้วใส่ลงในภาชนะที่มีฝาปิด (ไม่เป็นโลหะ)
  • ราดด้วยกากน้ำตาลให้ทั่ว
  • ปิดฝาที้งไว้ประมาณ 1 เดือน เติมน้ำ 1 ส่วน คนให้ทั่ว
  • ทิ้งไว้ประมาณ 1 เดือนนำมากรองด้วยผ้าขาวบาง แยกกากไปทำปุ๋ยหมัก ส่วนที่เป็นน้ำนำมาใช้ได้ 

         วิธีการใช้

         ใช้น้ำหมักในอัตรา 20 ซีซี ต่อน้ำ 20 ลิตร ฉีดพ่นข้าวอายุตั้งแต่ 2 เดือนขึ้นไป ทุก 7 - 15 วัน   ในช่วงเช้าหรือเย็น  จะช่วยการเจริญเติมโตของต้นข้าวทดแทนการใช้ปุ๋ยเคมี

        

     สูตรที่ 2  สูตรเร่งดอกผล

         ส่วนผสม

  1. กากน้ำตาล          1  ส่วน
  2. ผลกล้วยน้ำว้าสุก   1  ส่วน
  3. ฟักทอง               1  ส่วน
  4. มะละกอสุก          1  ส่วน

          เทคนิควิธี ขั้นตอนการหมัก

  • ส่วนผสมที่ 2 - 4 ต้องสุก/แก่จัด ไม่เน่าไม่เสีย
  • ห้ามล้างน้ำ 
  • ให้หั่นส่วนผสมตามขวาง (ทั้งเปลือก)  ชิ้นละประมาณ 1 นิ้ว
  • นำส่วนผสมที่หั่นแล้วใส่ลงในภาชนะที่มีฝาปิด (ไม่เป็นโลหะ)
  • ราดด้วยกากน้ำตาลให้ทั่ว
  • ปิดฝาที้งไว้ประมาณ 1 เดือน เติมน้ำ 1 ส่วน คนให้ทั่ว
  • ทิ้งไว้ประมาณ 1 เดือนนำมากรองด้วยผ้าขาวบาง แยกกากไปทำปุ๋ยหมัก ส่วนที่เป็นน้ำนำมาใช้ได้ 

         วิธีการใช้

         ใช้น้ำหมักในอัตรา 20 ซีซี ต่อน้ำ 20 ลิตร ฉีดพ่นข้าว 2 ช่วง คือช่วงก่อนข้าวออกรวง  และออกรวง (ก่อนงวย) ทุก 7 - 15 วัน ในช่วงเช้าหรือเย็น  จะช่วยบำรุงรวงข้าวและเพิ่มผลผลิต ทดแทนการใช้ปุ๋ยเคมีได้

          เป็นสูตรน้ำหมัก 2 สูตร ที่คุณสมหมายแนะนำว่าใช้ได้ผล ลดต้นทุนการผลิตข้าวได้ไร่ละหลายร้อยบาท  และยังบอกอีกว่าหากเกษตรกรสามารถลดต้นทุนให้ต่ำลงได้ ก็คือจะมีกำไรเพิ่มขึ้นเอง โดยไม่ต้องกังวลว่าราคาข้าวจะเป็นอย่างไร แต่ก็ยังมีอีกหลายสูตรที่ได้ใช้ในแปลงนา โอกาสต่อไปค่อยนำมาเผยแพร่   ผมก็ทำสูตรที่ 2 ครับ กะว่าจะใช้กับลำไยที่กำลังออกดอกและติดผลอยู่ในขณะนี้ (จะใช้ผสมน้ำราดใต้ทรงพุ่ม) ผลเป็นประการใดจะนำมาแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันต่อไปนะครับ

วีรยุทธ  สมป่าสัก