ชีวิตนี้มีความทุกข์ก็หาวิธีด้วยเหตุผลว่าจะให้ทุกข์ดับไปได้อย่างไร

แนวคิดทางพุทธปรัชญา

ศัทพ์ว่าปรัชญาคืออะไร  คำแปลนี้มาจากศัพท์ภาษากรีกสองคำคือ Philo ( การสนใจ )+ Sophia ( ความรอบรู้ )  = Philosophy  สื่อความหมายถึงการสนใจในความรอบรู้ 

เมื่อมองในแง่ศาสนาก็บ่งบอกถึงแนวทางแห่งการปฏิบัติตามความเชื่อถือในพระคัมภีร์ของแต่ละศาสนา  หากเหล่าศาสนิกได้ปฏิบัติตามหลักศรัทธาของตนก็ถือได้ว่าเขาได้ปฏิบัติตามหลักการของศาสนานั้นแล้ว  ถึงแม้ว่าเขาจะไม่สามารถเข้าถึงใจความในพระคัมภีร์ก็ตาม

ในส่วนของปรัชญานั้นบ่งบอกถึงความมีเหตุผลและการให้ความเชื่อถือตามหลักการของเหตุผลเป็นสำคัญ  ดังนั้นหน้าที่ของนักปรัชญาคือการอธิบายถึงเป้าหมายตามแนวทางของเหตุผลให้ผู้อื่นเข้าใจตาม  ส่วนเขาจะทำตามหรือไม่  ไม่เกี่ยวดองอะไรกับนักปรัชญา  ถ้าเป็นนักศาสนาแล้วแล้วต้องแนะนำให้คนอื่นประพฤติตามแนวทางของพระคัมภีร์ที่ตนเองให้ความศรัทธานั้น

สำหรับพระพุทธศาสนากับพุทธปรัชญานั้น  มีบ่อเกิดมาจากแหล่งเดียวกันโดยแท้  คือคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าในพระคัมภีร์พระไตรปิฎก  จึงมีข้อสงสัยกันว่าจะแยกปรัชญาออกจากศาสนาได้อย่างไร  คำตอบก็มีอยู่ว่า  พระพุทธศาสนานั้นได้ถือเอาหลักศรัทธาในคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าและพุทธปรัชญานั้นได้ตีความอธิบายหลักคำสอนของพระพุทธเจ้าตามหลักการของเหตุผลเป็นใหญ่  เป็นการอธิบายตามหลักความเป็นจริงตามหลักการของเหตุผลเช่น...

ชีวิตนี้มีความทุกข์ก็หาวิธีด้วยเหตุผลว่าจะให้ทุกข์ดับไปได้อย่างไรตามความจริงที่เรียกว่าอริยะสัจ 4 ประการมีทุกข์  ( ชีวิตนี้เต็มไปด้วยความทุกข์ ) สมุทัย ( ค้นหาสาเหตุแห่งทุกข์นั้นตามหลักการของเหตุผล )  นิโรธ ( จนรู้วิธีดับทุกข์ได้แล้ว )  และมรรค ( ตั้งใจอย่างมุ่งมั่นเพื่อดำเนินไปตามทางของเหตุผลที่จะดับความทุกข์นั้น )นั้นคือแนวทางของพุทธปรัชญา.