เคยได้ยินไหม ?  สุภาษิตคำพังเพย  เถียงคำไม่ตกฟาก  ครูข้างถนน เติบโตมากับฟาก ใช้ชีวิต อยู่ในบ้านที่ปูด้วยฟาก และกั้นด้วยฟาก ตั้งแต่เล็กจนโต เคยเห็นพ่อแม่ และญาติพี่น้อง ช่วยกันนำฟากมาทำบ้าน แต่ครูข้างถนนสับฟากไม่เป็น  ไม่รู้ว่าเขาทำกันอย่างไรด้วยซ้ำ  หน้าร้อนเดือนเมษายน บ้านฟาก มุงด้วยใบตองตึง หรือ หญ้าคา เย็นสบายกว่า บ้านมุงด้วยกระเบื้องเยอะ  อาจจะเย็นพอๆกับห้องแอร์เลยก็ได้

            ฟาก เป็นวัสดุอย่างหนึ่งที่จะนำมาสร้างบ้านในอดีต  ถึงแม้ตอนนั้นไม้หาง่าย  แต่จะอุปกรณ์นำไม่มาแปรรูปไม่นั้นหายาก  จึงนิยมนำไม้ไผ่ เป็นลำ มาสับๆ และทำเป็นแผ่นแทนไม่ เพราะทำง่ายและอุปกรณ์นำมาสับทำเป็นแผ่น ก็ใช้แค่มีดหรือขวานเท่านั้น  

ดังที่บอกเบื้องต้นว่า  ครูข้างถนน  ถึงแม้จะเติบโตท่ามกลางบ้านฟาก แต่ก็สับไม่ไผ่ทำฟากไม่เป็น  วันที่ลงพื้นที่อุ้มผาง  ตอนต้นเดือนที่ผ่านมา  อยู่บ้านพ่อแม่จนถึงวันเสาร์อาทิตย์  และช่วงนั้นเป็นช่วงที่พ่อ แม่ (คนที่ 2) กำลังจะสร้างยุ้งเก็บขาวโพด  กำลังหา ฟาก นำมาเป็นวัสดุ สร้างยุ้งข้าวโพดพอดี ครูข้างถนนจึงขออาสาไปช่วยพ่อแม่ และถือโอกาสเรียนรู้การสับฟากด้วย         

 ........เริ่มจากไปหาลำไม่ไผ่จากในป่าไผ่ ขั้นตอนนี้ไม่ง่ายอย่างที่คิด กว่าที่จะได้ไม้ไผ่มา ต้องเสียเลือดให้กับยุง หลายหมด เลยครับพี่น้องงงงง

........ต่อมานำไม่ไผ่ที่เป็นลำๆ มาสับ ไม่ต้องสับให้ละเอียดเหมือนสับหมูสับนะครับ สับพอให้ไม่ไผ่แตก และนำมาทำเป็นแผ่นได้แค่นั้นก็พอ ขั้นตอนหาไม่ไผ่ว่ายากแล้ว ขั้นตอนนี้ยิ่งยากมากครับ มือที่ไม่เคยจับมีด พอมาได้สัมผัส มีดก็หนัก สับนานๆมือก็เป็นตุ่มใสๆเหมือมีน้ำอยู่ในตุ่มนั้น  บอกได้คำเดียวว่าเจ็บครับ

…..เมื่อสับพอได้ที่แล้วก็นำมาผ่าเป็นแผ่น เลาะเอาตาข้างในไม่ไผ่ออก ขั้นตอนนี้ ต้องระมัดระวังมากๆ เพราะถ้าไม่ระวังจะได้เลือดจาก ไม่ไผ่ที่มันคมๆบาดเอาได้

      เสร็จสิ้น 3 ขั้นตอนก็จะได้ไม้ฟาก  แต่ละขั้นตอนไม่หมูเลย ครูข้างถนนได้ฟาก แผ่นแรก นึกถึงพ่อแม่ ขึ้นมาทันที ตอนที่ครูข้างถนนเป็นเด็กๆ ขณะที่นั่งนอนสบาย บนบ้านฟาก  พ่อแม่ต้องลำบากหาฟาก กั้นเป็นฝาและปูที่พื้น กว่าจะได้แต่ละแผ่น

     เมื่อคิดเช่นนี้ และก็คิดต่อไปอีกว่าในอนาคตอาจจะสร้างบ้านที่กั้นและปูด้วยฟากแล้วมุงด้วยหญ้าอยู่แบบเรียบง่าย สักหลังหนึ่ง  แต่เกรงว่าจะหาฟากและหญ้าคาได้อีกหรือไม่?????

 

 

             พ่อใหญ่  ครูสอน ครูข้างถนนสับฟาก               ไม่ได้ให้ดูลายมือนะครับ ให้ดูตุ่มน้ำใสๆ

                                                                                             ที่เกิดบนฝ่ามือ

ลำไม่ไผ่เมื่อสับแล้วจะได้ฟาก