แล้วใบไม้ก็ร่วงหายไปอีกหนึ่ง

            ตลอดสัปดาห์ที่ผ่านมามีอะไรมากมายเหลือเกินที่ผ่านชีวิตผมไป บางเรื่องก็แสนจะน่ายินดี และบางเรื่องก็ทำให้ใจหาย หากแต่ชีวิตก็ยังคงต้องดำเนินต่อไปตามครรลองของมันใช่ไหม

            น้องจ้าเริ่มไปโรงเรียนเมื่อวันพฤหัสบดีที่ผ่านมา สมใจอยากเสียที เพราะเธออยากจะไปโรงเรียนมานานมากแล้ว แต่เราก็เลื่อนเธอมาเรื่อยๆ ตั้งแต่พฤษภาคมที่ผ่านมา แม่เธอเล็งเห็นว่า ลูกสาวตัวน้อยๆที่กำลังขาดสารอาหารขั้นที่หนึ่งเริ่มกินข้าวได้ จึงอยากให้กินข้าวที่บ้านก่อนสักระยะหนึ่ง แต่นั่นแหละ เพชรก็ยังคงเป็นเพชรวันยังค่ำ (ฮ่า ฮ่า) ไม่กินอย่างไร (เหมือนแม่เธอเอง) ก็ไม่กินอยู่อย่างนั้น จนกระทั่งถึงเวลาสุกงอม เธอได้ไปโรงเรียนนกฮูกในวันแรก คือวันพฤหัสบดีที่ 2 ตุลาคม 2551

            อารามคงจะตื่นเต้น เธอเล่นตื่นซะตั้งแต่ตี 3 เล่นเอาพ่อแม่มันตาค้าง ฮ่า ฮ่า

            เช้าวันนั้น อาบน้ำแต่งตัวอย่างรวดเร็ว จัดกระเป๋า (ตั้งแต่เมื่อคืน) เธอได้กระเป๋าใบใหม่จากน้าเหมียว เภสัชกรของโรงพยาบาล ที่เป็นเมียของหมอรุ่นน้องเป็นคนซื้อหามาให้ แล้วก็ไปโรงเรียนพร้อมพี่แป้ง

            ไอ้ตัวเล็กเธอโชคดีกว่าพี่แป้งตรงที่ว่า เธอมีพี่ ดังนั้นในวันแรกนี้ จึงยอมเดินเข้าโรงเรียนอย่างง่ายดาย สวัสดีค่ะคุณครูได้อย่างดี ซึ่งน่าตลกมาก เพราะคุณจ้าเธอไม่เคยยอมสวัสดีคุณครูที่โรงเรียนพี่แป้งเลยสักครั้ง “นั่นอาจจะเป็นเพราะว่าหนูไม่ได้เป็นนักเรียนใช่ไหมลูก ตอนนี้ลูกเป็นนักเรียนแล้ว จึงสวัสดีคุณครูได้ ใช่ไหมคะ” นั่นคือคำถามที่ผมถามลูกสาวคนเล็ก ซึ่งคำตอบก็เป็นการพยักหน้าตอบ

            เช้าวันศุกร์ ผมก็ไปส่งลูกตามปกติ แต่ก่อนออกจากบ้านไปนั้น น้องสาวที่สุราษฎร์ฯก็ติดต่อเข้ามา ปุ๊แจ้งว่ายายไม่สบายตั้งแต่ตอนตีสอง ตอนนี้อยู่ที่โรงพยาบาล ผมก็เลยรีบติดต่อไปหาแม่ในทันที เลยได้ทราบว่า ยายมีอาการเหนื่อยมาก นอนราบไม่ได้ ข้อมูลเพียงเท่านี้ก็พอจะเดาได้ว่า ยายน่าจะมีอาการหัวใจวาย และตอนนี้ถูก admit อยู่ในตึกผู้ป่วยอายุรกรรมหญิง ยังไม่ต้องใส่ท่อช่วยหายใจ

            ราว 10 โมง ขณะที่ผมกำลังไปโรงพยาบาลหาดใหญ่ เพื่อร่วมประชุมสูติศาสตร์สัญจร และเตรียมประชุมกับศูนย์พึ่งได้นั้น พยายามติดต่อไปที่น้าชาย ก็ทราบว่า ตอนนั้นยายมีอาการเหนื่อยมากขึ้น และถูกใส่ท่อช่วยหายใจแล้ว พยาบาลกำลังใส่สายสวนปัสสาวะอยู่ และพอดีกับที่มีหมอคนหนึ่งกำลังยืนดูแลอยู่ เลยขอให้น้าขออนุญาตหมอให้คุยกับผมหน่อย ซึ่งน่าจะเป็นลูกศิษย์ extern ที่กำลังฝึกงานอยู่ แต่ท่านก็ไม่ยอมคุยกับผมแฮะ เขาพูดกับน้าผมว่า “บอกไปว่า oxygen ต่ำ เพียง 85% น้ำท่วมปอด หัวใจวาย ใส่ท่อช่วยหายใจให้ ตอนนี้ให้ยาขับปัสสาวะอยู่” ในใจผมก็คิดไปว่า “เออ ตูรู้แล้ว ตูอยากรู้เพียงแต่ว่า อาจารย์ของหมอมาดูยายผมหรือยังเท่านั้น” เมื่อไม่ได้คุยกับท่านผู้ทรงคุณวุฒิ ก็เลยติดต่อไปยังลูกศิษย์ที่รู้จัก ซึ่งก็ยังคงเป็น extern ที่เดียวกันนั่นแหละ คุณหมอ extern ณิชกานต์ก็เลยอาสารีบไปดูให้อย่างรวดเร็ว เขากำลังหมุนเวียนอยู่ในกองอายุรกรรมพอดี และเพียงไม่นานจากนั้น extern ที่ดูแลยายอยู่ก็รีบโทรศัพท์มาหาผม และเริ่มด้วยการขอโทษผมก่อนแล้วก็รายงานอาการยายให้ทราบอย่างละเอียด ไอ้เราก็ไม่ได้โกรธหรอก เพียงแค่อยากรู้เรื่องราวของยายและการรักษาเท่านั้นเอง ผมจึงฝากน้องให้รีบรายงานอาจารย์เขาให้ช่วยมาดูหน่อย เพราะยายผมอายุ 85 ปีแล้ว ช่วงเวลาปลอดภัยมีไม่มาก

            ดูอาการยายดีขึ้น นอนหลับได้ ผมจึงร่วมฟังบรรยายอย่างโล่งใจ

            บ่ายโมง หลังจากที่ทานอาหารเที่ยงพร้อมอาจารย์จากราชวิทยาลัยเสร็จแล้ว ผมก็ขอแยกตัวออกจากท่านเพื่อไปร่วมประชุมเกี่ยวกับศูนย์พิทักษ์สิทธิเด็กและสตรี ที่เขาจัดขึ้นที่ศูนย์แพทยศาสตร์ รพ.หาดใหญ่ และระหว่างที่เดินอยู่นั้นก็โทรศัพท์ไปถามอาการจากน้าชายที่เฝ้ายายอยู่ เลยได้ทราบว่า เขากำลังปั๊มหัวใจของยายอยู่ เลยขออนุญาตคุยกับหมอว่า กรุณาหยุดเถอะ เพราะยายอายุมากแล้ว และการปั๊มหัวใจก็คงไม่ช่วยอะไรได้มากนัก และอาจจะทำให้ยายผมเจ็บเสียอีก เมื่อผม น้า และหมอเห็นตรงกัน เขาจึงเลิกปฏิบัติการกู้ชีวิต ผมก็โทรศัพท์ไปหาแม่และน้องสาว ซึ่งเขากำลังขับรถไปส่งเด็กๆนักเรียนโรงเรียนมอ.วิทย์ฯ ที่เขามาสอบกัน เขาสอบเสร็จแล้ว และกำลังจะกลับหาดใหญ่ (คืนวันที่เกิดเรื่อง เด็กๆมานอนที่บ้านแม่ที่สุราษฎร์ฯ)

            ยายมีลูก 6 คน ตายไปหนึ่งตั้งแต่เล็กๆ ฐานะยากจนถึงจนมาก ไม่มีเงินส่งลูกเรียนหนังสือสูงๆ แม่ผมเองก็จบเพียง ป. 4 เท่านั้น จะมีก็แต่น้าชายคนเล็กเท่านั้นที่เรียนจบปริญญาตรี เพราะเงินเล่าเรียนหลวง และแม่ผมช่วยส่งเสีย ก๋งก็มาตายจากไปก่อนผมเกิดเกือบเดือน และยายก็ไม่ค่อยสบายนัก เจ็บออดๆแอดมาตลอด เมื่อราวปี 2533 ยายก็ป่วยด้วยเรื่องไส้ติ่งแตก จากนั้นก็มดลูกโผล่ และมารู้ว่าเป็นเบาหวานตอนจะผ่าตัด ยายมีไส้เลื่อนผนังหน้าท้อง ที่เกิดจากการผ่าตัดไส้ติ่งรูบะเริ่ม แต่นั่นก็ไม่ต้องรับการรักษาอะไร ยายต้องนอนโรงพยาบาลอีกครั้งราวๆปี 2537 หรือ 2538 ก็ไม่แน่ใจนัก ตอนนั้นมีอาการเลือดออกจากทางเดินอาหาร ซีดจนเกือบตายไปแล้วในครั้งนั้น โรคชราถามหายายเรื่อยมาตั้งแต่อายุยายเข้า 60 ปี น้าชายและแม่ก็คอยพาไปหาหมอเรื่อยๆ

            ยายเป็นคนที่เลี้ยงผมมาตั้งแต่เด็กๆ แม่เล่าให้ฟังว่า ตอนแรกเกิดนั้น พ่อกับแม่เลี้ยงลูกไม่เป็น ผมมีอาการแพ้อะไรบางอย่าง ไม่สามารถกินนมแม่ได้ ตอนนั้นเขาคิดว่าผมกำลังจะตาย เพราะตัวลีบเล็ก ผิวลอก นอนเหมือนเด็กขาดอาหารรุนแรงซะอย่างนั้น แม่บนบานฝากผมไว้กับพระต่างๆ บางทีก็ยกผมให้เป็นลูกของพระไปเสียเฉยๆ เพราะพ่อแม่กลัวผมตายไปจริงๆ จนยายมาพาผมไปเลี้ยงที่สมุย ในช่วงอายุ 3 เดือนนั้น ยายป้อนกล้วยน้ำว้าเลย และเพียงไม่กี่เดือนผ่านไป ผมก็เป็นทารกยักษ์ทันตาเห็น ด้วยฝีมือยายและกล้วยน้ำว้าพันธุ์สมุยไอแลนด์

            ยายตายง่ายดีเหลือเกิน แบบนี้กระมัง ที่เขาเรียกว่า ตายอย่างคนที่มีบุญ ร่างที่นอนในโลงศพนั้นดูสงบนิ่งเหมือนยายตอนนอนหลับ ตาและปากปิดสนิท ลูกๆหลานๆ น้องๆและเหลนต่างก็ช่วยกันดันโลงศพยายเข้าไปในเมรุ ทุกคนต่างมาบอกลายายเป็นครั้งสุดท้าย

            แล้วใบไม้ก็ร่วงหล่นไปอีกใบหนึ่ง แต่กิ่งก้านของไม้ใหญ่ต้นที่เป็นเจ้าของใบนั้น ยังคงแตกใบใหม่และคงแผ่กิ่งก้านออกไปเพื่อให้ร่มเงา ก่อให้เกิดประโยชน์แก่สังคมและสิ่งแวดล้อมต่อไป นี่อย่างไร ที่เขาเรียกว่า “วัฏจักร”