บ้านในหมู่บ้านที่อยู่เยื้องกับบ้านผมสร้างเสร็จเมื่อเกือบสิบปีก่อน    และร้างคนอยู่มานานเกือบสิบปี   แล้วก็มีการซ่อมใหม่    ตัดต้นประดู่อายุประมาณ ๑๕ ปีทิ้งไป    ผมได้แต่ปลงด้วยความเสียดายและรักต้นไม้

 

ตอนนี้เจ้าของบ้านมาอยู่แล้ว    ผมดูบริเวณบ้านนี้แล้วก็บอกตัวเองว่า    รสนิยมของการตกแต่งบ้านมันแตกต่างหลากหลายมาก    เจ้าของบ้านนี้ชอบบ้านที่โล่ง ไม่มีต้นไม้เลย    เห็นตัวบ้านเด่นเป็นสง่าสวยงาม    แต่ผมชอบบ้านในท่ามกลางแมกไม้    เพื่อความร่มรื่นร่มเย็น   ผมชอบบ้านที่บริเวณบ้านเป็นสวนป่า

 

เช้าวันอาทิตย์ที่ ๕ ต.ค. ๕๑ เป็นฤดูปลายฝนต้นหนาว    อากาศเย็นสบาย และต้นไม้เขียวชะอุ่ม    ผมออกไปอ่านหนังสือและบันทึกด้วยคอมพิวเตอร์นอกบ้าน   ย้ายสถานที่หลบแดดไปเรื่อยๆ    รู้สึกสดชื่นเต็มที่ กับอากาศบริสุทธิ์ใต้ร่มไม้    ภรรยาผ่านมาจึงวานถ่ายรูปบรรยากาศ    ภรรยาถามว่าถ่ายในชุดนี้หรือ   เพราะเป็นชุดอยู่กับบ้านในเสื้อยืดแจกฟรี 

 

นานๆ จึงจะมีโอกาสอยู่กับธรรมชาติที่บ้านแบบนี้    และได้ดื่มด่ำกับความงามสด ชื่นของต้นไม้และนก   ยิ่งได้ทำสิ่งที่ผมชอบ คืออ่านและเขียนหนังสือ ในท่ามกลางแมกไม้ ยิ่งมีความสุข   

 

ผมโชคดี ที่เพื่อนบ้านทั้งซ้ายและขวาชอบปลูกต้นไม้เหมือนกัน   แม้จะไม่ปลูกแบบรกอย่างผม   แต่ก็ช่วยให้บริเวณบ้านผมมีสภาพใกล้สวนป่า    ยิ่งตอนนี้ทั้งสองบ้านประกาศขาย เจ้าของย้ายไปอยู่ที่อื่นหลายปีแล้ว    แต่ยังขายบ้านไม่ได้   บ้านผมจึงมีความสงบอย่างยิ่ง    เป็นสภาพที่ผมชอบมาก 

 

ผมอยู่ที่บ้านนี้มา ๑๑ ปีเศษแล้ว    ตอนมาอยู่ใหม่ๆ มีต้นไม้ใหญ่อยู่สองสามต้น   แล้วผมก็ปลูกต้นไม้เป็นการใหญ่    ทั้งไม้ร่มเงา ไม้ประดับ ไม้ผล และไม้หอม    บางต้นก็ให้ประโยชน์หลายอย่างพร้อมๆ กัน    ผมได้ความรู้ว่า ต้นพญาสัตบรรณ (ตีนเป็ด) ให้ร่มเงาดีและโตเร็ว   กระดังงาสงขลาก็โตเร็วและให้ร่มเงาดีเหมือนกัน   รวมทั้งให้ดอกหอมด้วย

 

ปาล์มทีสูงเร็ว ให้ร่มเงาบังแดดแก่ตัวบ้านได้ดี คือหมาก (ที่ใช้ผลกินกับปูน) กับ ปาล์มน้ำพุ    ซึ่งโตเร็วกว่าปาล์มนวลหรือปาล์มคอนวล    ผมลองปลูกต้นมะเกลือใกล้ๆ ต้นพญาสัตบรรณ    ให้มันโตแข่งกัน    พบว่ามะเกลือสู้ได้ และในที่สุดก็แบ่งพื้นที่รับแดดกัน

 

สะเดาเอนหนีกระดังงาสงขลา ไปรับแดดจากถนนในบ้าน   ช่วยให้เกิดร่มเงาปกคลุมทั่วหน้าบ้าน   จอดรถได้ไม่โดนแดด   

 

บ้านผมหันหน้าออกสู่ทิศใต้ ด้านข้างบ้านจึงเป็นทิศตะวันออก-ตะวันตก ซึ่งเป็นทิศรับแดด   บริษัท L&H เขาปลูกต้นแสงจันทร์ไว้ทิศตะวันออก    และต้นหางนกยูงไว้ด้านทิศตะวันตก   ผมบอกให้เขาเอาต้นหางนกยูงออก    แล้วปลูกต้นขนุน ๒ ต้นแทน    พร้อมกับปลูกจำปี หมาก หมากเขียว และปาล์ม แซม    ทำให้บ้านร่มครึ้มไปหมด    แถมหลังบ้าน L&H ปลูกต้นปีบไว้ ๒ ต้น    เวลานี้ต้นใหญ่ขนาด ๑ คนโอบแล้ว    กำลังออกดอกขาว สะพรั่ง    

เข้าใจว่าต้นไม้ที่ L&H ปลก เป็นไม้ล้อม   คือล้อมเอาต้นที่โตแล้วมาปลูก    แต่ที่ผมปลูก ทุกต้นปลูกจากต้นเล็กๆ หรือเพาะเมล็ดเอง    อย่างปาล์มน้ำพุ ปลูกจากเมล็ด ที่ผมเก็บมาจากที่ต่างๆ    เอามาเพาะ แล้วเลือกสถานที่ลงดินเพื่อให้ได้ร่มเงา    ผมไม่นึกว่าปาล์มน้ำพุจะโตเร็วเช่นนี้ 

การที่เราปลูกต้นไม้ด้วยตัวของเราเองทำให้เกิดความรักความผูกพัน และความภูมิใจ   เมื่อได้ซึมซับความสดชื่นก็เจือความรักความผูกพันด้วย

 

วิจารณ์ พานิช

๕ ต.ค. ๕๑

1. บ้านไร้ต้นไม้

2. บ้านสวนป่า

3. บ้านติดกัน

4. นั่งสำราญใจในสวนป่า

5. ทิศตะวันตก ต้นหมาก ขนุน จำปี ปาล์มน้ำพุ หมากเขียว บังแดดให้ตัวบ้าน

6. ต้นปีบและขนุนหลังบ้าน

7. ต้นสูงคือนนทรี อยู่ริมถนนหน้าบ้าน  บ้านอื่นตัดไปเกือบหมด

8. ต้นใหญ่ขวามือคือ สุพรณิกา ออกดอกปีละครั้ง ในรูปตรงที่มีแดด จะเห็นใบสักของบ้านติดกัน


9. ขวามือต้นพญาสัตบรรณ ซ้ายมือต้นมะเกลือ

10. ถ่ายจากสนามหญ้า หันหน้าไปทาง ประตูรั้วเข้าบ้าน