ใคร ๆ ลงความเห็นว่า "เขาเป็นผู้ป่วยทางจิต"
          เล่าเรื่องเด็ก โรงเรียน และครูมาบ้างแล้ว ทุกเรื่องล้วนมาจากเรื่องใกล้ตัว ขอพักไว้ก่อนกลัวคนอ่านจะเบื่อแต่เรื่องนี้แม้ว่าจะเป็นเรื่องของคนอื่น  แต่ได้ใคร่ครวญแล้วว่า "ภาพยนตร์ หรือละครก็ล้วนแล้วแต่ดัดแปลงหรือมาจากชีวิตจริงของคนทั้งนั้นตัวเองในเรื่องนี้ใคร ๆ ก็ลงความเห็นว่าเขาเป็นผู้ป่วยทางจิต  ซึ่งเขาไม่เคยได้รับการรักษาเยี่ยวยาที่เหมาะสมแต่อย่างใด
          คนของเพื่อนคือสามีของเพื่อนและผู้หญิงคนนั้น  หินเป็นเพื่อนที่สนิทที่สุด  เคยเรียน เคยเล่นด้วยกันมาตั้งแต่ยังเด็ก และเธอเปรียบเสมือนคนในครอบครัวของเราคนหนึ่ง เพราะป้าของเธอไปทำงานเป็นแม่บ้านรวมทั้งเลี้ยงดูเราในวัยเด็กด้วย  เธอเป็นเด็กบ้านแตกป้าจึงเลี้ยงดูเธอเหมือนลูกสาว และคุณพ่อคุณแม่ของเราได้มีส่วนดูแล ช่วยเหลือเรื่องการเรียนของเธอจนจบปริญญาตรี และที่สำคัญชีวิตสมรสของเธอด้วย และสามีของเธอที่กล่าวถึงนี้ก็คือเหล็ก
          เราพบกันอีกครั้งเมื่อต่างคนต่างก็เติบโตเป็นผู้ใหญ่ ทำการทำงาน  ดูแลตัวเองได้แล้ว  (หินรับราชการ ส่วนฉันทำงานบริษัทเอกชน  ก่อนที่จะมาสอบบรรจุเป็นครู) หินได้พาคู่รักของเธอไปพบคุณพ่อ คุณแม่ของเราช่วยดูตัว  คนอื่น ๆ ท่านได้ให้ความเห็นว่า "ก็ดีนะ เมื่อคิดดีแล้วก็ตัดสินใจเองนะ" ส่วนผู้ชายที่ชื่อเหล็กคนนี้คุณพ่อ คุณแม่ของเราบอกว่า "ผู้ชายคนนี้ดี ฉันดูแล้วไม่ผิดหวัง เธอน่าจะรับไว้พิจารณานะ ฉันดีใจด้วย เลือกคนนี้แหละ"  แล้วเธอก็ตัดสินใจเลือกเหล็กมาเป็นคู่ครอง สาเหตุของหินประกอบด้วยในการเลือกสามีเพราะเธอมาจากครอบครัวที่ค่อนข้างขาดแคลน ขาดความรัก ความอบอุ่น แม้ว่ามีผู้ชายที่มีฐานะดีกว่าเหล็กเธอไม่ขอเลือก เพราะกลัวช่องว่างระหว่างฐานะ
          ในฐานะความเป็นเพื่อน..รู้สึกดีใจและแอบอิจฉาอยู่เงียบ ๆ ที่เธอสามารถเลือกได้คู่ครองที่ดี เหมาะสมและเป็นความเห็นชอบของผู้ใหญ่  ขณะเดียวกันก็ได้ถามคุณพ่อและคุณแม่ว่า เหล็กเขาดีอย่างไร ได้รับคำตอบว่า "เหล็กเป็นลูกเมียน้อย พ่อเป็นครูใหญ่ เสียชีวิตแล้ว แม่มีสามีใหม่ มีน้องอีก 3 คน มีพี่สาวต่างแม่อีก 1 คน  เหล็กถูกพ่อเลี้ยงรังเกียจ  ตบตี ทารุณ ไม่ให้ทานข้าว จึงหนีไปอาศัยวัดอยู่เมื่อจบชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 มีความมานะ บากบั่นเล่าเรียนจนจบชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น การศึกษาผู้ใหญ่ (การศึกษานอกโรงเรียน)  ทำงานซ่อมรถและรับจ้างเป็นเสมียน และสอบเข้าโรงเรียนพลตำรวจได้ แต่งงานกับภรรยาคนแรกมีลูกสาว 1 คน แต่หย่า ไม่ทราบสาเหตุ  ต่อมาได้เรียนต่อมหาวิทยาลัยเปิดได้ปริญญาตรีทางกฏหมาย สอบเป็นนายตำรวจชั้นสัญญาบัตร  เหล็กเป็นคนเปิดเผย เสียงดัง ชัดเจนตรงไปตรงมา"   คุณพ่อมีความเห็นว่าคนแบบนี้แหละเป็นนักสู้ชีวิต น่ายกย่อง
           ภายหลังชีวิตการแต่งงานของคนทั้งคู่ หินได้เขียนจดหมายมาเล่าให้ฉันฟังว่า "เธอผิดหวังในตัวของเหล็กมาก ตลอดเวลาที่แต่งงานมาเป็นเวลา 6 เดือนเธอเหมือนกับตกนรก  อยากจะหย่าแต่ก็ไม่รู้ว่าหย่าไปแล้วจะไปอยู่กับใคร พ่อ แม่ก็ไม่มี ป้าที่เลี้ยงดูมาก็เสียชีวิต  เพราะเหล็กเป็นคนหยาบคาย เจ้าชู้"จะดุว่า ประนามประจานเมื่อไม่พอใจ ขึ้นไปด่าว่าอย่างหยาบคายบนที่ทำงาน
           ด้วยความเห็นใจเพื่อน  ได้ให้กำลังใจให้อดทน  ให้ทำความดี ฝึกความเป็นกุลสตรีเพื่อปรนนิบัติสามีให้ได้รับความสุขสบาย และต่อไปจะดีเอง เพราะเราเป็นผู้หญิงเมื่อหย่ากับสามีไปก็จะอับอายคนอื่นเขา  สักวันหนึ่งเหล็กต้องดีขึ้น (น่าสงสารและเสียใจกับความคิดของเราเองในขณะนั้นว่า  ทำไมคิดได้แค่นี้เอง ทำให้เพื่อนต้องตกนรกทั้งเป็นก็ว่าได้ นึกแล้วอยากจะย้อนเวลาให้กลับไปอีกครั้ง เราจะไม่ทำให้เพื่อนต้องรับเคราะห์รุนแรงเป็นอันขาด)
        เวลาผ่านไปประมาณปีที่ 5 หินมาเยี่ยมคุณพ่อคุณแม่ในวันสงกรานต์ แต่มาเพียงคนเดียว  กลางคืนเรานอนคุยกัน  ทำให้ได้รับรู้เรื่องราวอันเลวร้ายอย่างแสนสาหัส  เพราะเมื่อเขาย้ายไปต่างจังหวัดทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ  ตำแหน่งหน้าที่การงานของสามีสูงขึ้น  (เล่าเป็นประเด็นเพื่อสื่อความได้ง่าย)
1.       เหล็ก  เหมือนกับคนลืมตัว หลงใหลกับยศถาบรรดาศักดิ์  ไปเที่ยวเสาะแสวงติดตามหาผู้หญิงในอดีต  ส่วนมากเป็นชาวบ้านในระแวกหมู่บ้านที่เขาเกิดและเติบโต นำผู้หญิงเหล่านั้นเข้ามาในบ้าน  บางรายถือโอกาสขโมยสิ่งของ เงินทอง กลับไปด้วย
2.  ไปมีความสัมพันธ์ชู้สาวกับภรรยาของคนอื่น ซึ่งเป็นผู้หญิงพื้นบ้าน ไม่มีการศึกษาทัดเทียมและน่าสงสาร คนแล้วคนเล่า  สามีของหญิงสาวเหล่านั้นกลัวไม่กล้าเอาเรื่อง  บางรายถูกสามีทำร้ายเพราะพฤติกรรมที่พวกเขาร่วมกันสร้างขึ้น
3.   ไปมีความสัมพันธ์กับข้าราชการสาวใหญ่ หน้าตาธรรมดา สวยและน่ารักน้อยกว่าหิน กรม....การศึกษาระดับมห.....ที่เป็นสาเหตุให้หย่าร้างกันในที่สุด
          สาเหตุที่หินอยากจะรู้ว่า เธอมีความผิดอะไรที่ต้องทำกับเธอเช่นนี้  เธอเล่าให้ฟังว่า “เหล็กมีความแค้นใจมาตั้งแต่วัยเด็ก ขึ้นรุ่นหนุ่ม ไปบอกรักใครก็ไม่มีใครรับรัก เพราะเป็นเด็กยากจน ไม่การงานทำที่มั่นคง  เมื่อถึงวันนี้เขาจะรักใครต่อใคร จีบใครต่อใครให้ได้มากที่สุด และไม่กลัวว่าเขาจะเสี่ยงต่อความเป็นโรคภัยอันตรายแต่อย่างใด”

       ความผิดของหิน..ก็คือเรียนน้อย แค่ระดับปริญญาตรี การงานไม่ก้าวหน้า ไม่พยายามเลือนระดับของตัวเองให้ไปเป็นหัวหน้างานหรือผู้บังคับบัญชา