ลำดับขั้นตอนและวิธีการในการบริหารเครือข่ายการจัดการความรู้

        ธรรมชาติขององค์กรเครือข่ายซึ่งแต่เดิมองค์กรสมาชิกเหล่านี้จะมีเป้าหมายวัตถุประสงค์ของแต่ละองค์กร ในทิศทางที่มีความแตกต่างกัน ฉะนั้นในการรวมตัวของเครือข่ายนำไปสู่การบริหารเครือข่ายที่มีเป้าหมาย / วัตถุประสงค์ของเครือข่ายการจัดการความรู้ จำเป็นอย่างยิ่งที่สมาชิกเครือข่ายในแต่ละองค์กรจะต้องมีเป้าหมาย วัตถุประสงค์ของการเข้าร่วมเป็นสมาชิกอยู่ในทิศทางร่วมกันและเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน เปรียบประดุจอำนาจของแม่เหล็กที่อยู่ภายนอก กระทำหน้าที่ดึงดูดองค์กรสมาชิกเครือข่าย ให้มีเป้าหมายทิศทางที่พุ่งไปสู่จุดหมายเดียวกัน

      ฉะนั้น นักประสานงานเครือข่ายและทีมงานบริหารเครือข่ายจัดการความรู้เปรียบเสมือนศูนย์รวม หรือผู้นำทิศทางในการวางแผนและปรับทิศทางของสมาชิกเครือข่าย โดยที่การปรับทิศทางจะเป็นการดำเนินการปรับกระบวนการเรียนรู้ของสมาชิกให้มีทิศทางเดียวกับเป้าหมายของเครือข่ายอันสอดคล้องกับความพยายามและทรัพยากรที่มีอยู่ โดยเน้นย้ำถึงวิธีการบริหารเครือข่ายแบบมีส่วนร่วมเพื่อการดึงศักยภาพทีมงานและพันธะสัญญาใจร่วมกัน  ในการพยายามปรับเปลี่ยนกระบวนการคิด และกระบวนการเรียนรู้ของเครือข่ายจะนำไปสู่ผลลัพธ์  เพื่อบรรลุเป้าหมายของงานที่ปฏิบัติ โดยอาศัยการดำเนินการตามขั้นตอนของการไหลเวียนการบริหารเครือข่ายจัดการความรู้

        สิ่งสำคัญทุกครั้งเมื่อได้ดำเนินกิจกรรมเครือข่ายนั้น  สมาชิกทีมงานเครือข่ายและทีมงานบริหารเครือข่ายต้องมีการทบทวนผลการปฏิบัติกิจกรรม และนำบทเรียนรู้ที่ได้รับมาปรับปรุงกิจกรรม และแผนงานในครั้งต่อไปและเมื่อสิ้นสุดโครงการได้มีการสรุปผลการดำเนินงานในภาพรวม และสรุปบทเรียนรู้หลังปฏิบัติโครงการ เพื่อนำไปหาโอกาสพัฒนาในการดำเนินการโครงการในครั้งต่อไป อันจะส่งผลให้การบริหารจัดการเครือข่ายการจัดการความรู้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

เครื่องมือในการพัฒนากิจกรรมเครือข่ายการจัดการความรู้

        ในการบริหารพัฒนากิจกรรมเครือข่ายการจัดการความรู้นั้น นักประสานเครือข่ายการจัดการความรู้ต้องรู้จักวิธีที่จะเลือกใช้เครื่องมือให้เหมาะสมกับกิจกรรม และช่วงเวลาของการพัฒนาเครือข่ายการจัดการความรู้ เพราะเหตุผลที่ว่าในแต่ละระยะหรือช่วงเวลาของการบริหารเครือข่ายตามวงจรชีวิตของเครือข่ายนั้น มีวิธีการบริหารจัดการที่แตกต่างกัน ดังนั้นในการพิจารณาและคัดเลือกเครื่องมือที่เหมาะสมกับการพัฒนา จะช่วยให้กระบวนการทำงานของเครือข่ายและกระบวนการเรียนรู้ของสมาชิกเครือข่ายเกิดประสิทธิภาพ และประสิทธิผล บรรลุผลลัพธ์และเป้าหมายตามที่ได้กำหนดไว้

        ดังนั้น เครื่องมือสำหรับการบริหารเครือข่ายการจัดการความรู้ที่มีหลากหลายประเภท ตามวัตถุประสงค์ หรือจุดมุ่งหมายที่จะนำไปใช้ โดยที่เครื่องมือในแต่ละประเภทในหนังสือเล่มนี้ผู้เขียนจะนำเสนอเครื่องมือในการบริหารเครือข่ายจัดการความรู้ตามขั้นตอนของวงจรชีวิตของเครือข่ายการจัดการความรู้

ตารางที่ 2.3  แสดงเครื่องมือการบริหารเครือข่ายการจัดการความรู้ตามวงจรชีวิตการพัฒนาเครือข่าย

 

    วงจรชีวิตการพัฒนาเครือข่าย

ประเภทเครื่องมือ

 การสร้างเครือข่าย  ขยายเครือข่าย  บูรณะเครือข่าย

 1. เครื่องมือสื่อสาร

         - โทรศัพท์/แฟกส์

         - e-mail

         - webboard

        - weblog

 

 

ใช้

ใช้

ใช้

ใช้

 

ใช้

ใช้

ใช้

ใช้ 

 

ใช้

ใช้

ใช้

ใช้

 2. เครื่องมือการแลกเปลี่ยนเรียนรู้

       - ธารปัญญา

       - ประชุมสร้างความเห็นร่วม

       - เพื่อนช่วยเพื่อน

       - AAR

       - Retrospect

       - CoP

 

 

ใช้

ใช้

ใช้

ใช้

ไม่ใช้

ใช้

 

 

ใช้

ใช้

ใช้

ใช้

ไม่ใช้

ใช้

 

 

 ใช้

ใช้

ใช้

ใช้

ใช้

ใช้

 3. เครื่องมือในการวางแผน

       - Gann chart

       - ผังกิจกรรม

        - Microsoft Project

 

ใช้

ใช้

ใช้

 

ใช้

ใช้

ใช้

 

ใช้

ใช้

ใช้ 

 4. เครื่องมือประชาสัมพันธ์

        - วารสาร, แผ่นพับ

        - TV, วิทยุ

        - มหกรรมการจัดการความรู้

 

ใช้

ใช้

ใช้

 

 ใช้

ใช้

ใช้

 

ใช้

ใช้

ใช้

 5. เครื่องมือและทักษะอื่นๆ ช่วย

สร้างการเรียนรู้

       - Dialogue

       - แผนที่ความคิดช่วยจดบันทึก

       - การเล่าเรื่อง (Story telling)

      - วิเคราะห์เครือข่าย (SNA)

 

 

 ใช้

ใช้

ใช้

ใช้

 

 

 ใช้

ใช้

ใช้

ใช้

 

 

 ใช้

ใช้

ใช้

ใช้

 6. เครื่องมือช่วยพัฒนาระบบ

การจัดการความรู้

       - แผนที่ความรู้

       - แผนที่คลังความรู้

 

 

ใช้

ไม่ใช้

 

 

 ใช้

ใช้

 

 

 ใช้

ใช้