ต่อไปนี้เป็น AAR ของการไปร่วมการประชุม “การนำเสนอการวิจัย เรื่อง คุณภาพชีวิตของผู้ป่วยระยะสุดท้ายในโครงการกัลยาณมิตรโรงพยาบาลแม่สอด  ในโครงการพัฒนาต้นแบบการสร้างเสริมสุขภาพในบริบทพยาบาล ระยะที่ ๒ พ.ศ. ๒๕๕๐ - ๒๕๕๒”    ที่โรงพยาบาลแม่สอด เมื่อวันที่ ๑๑ ส.ค. ๕๑    ที่ผมอยู่ร่วมได้เพียงครึ่งวัน   แต่ก็เกิดความประทับใจไม่รู้ลืม   จนได้ความคิดบันทึก AAR ชุดนี้   ซึ่งคงจะมีสัก ๗ ตอน


          ผมสรุปกับตัวเองว่า การฝึกวิจัยเชิงคุณภาพ เรื่องการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้าย    ที่ อ. พอ. นพ. ทวีศักดิ์ นพเกษร  เป็นครูใหญ่ นั้น   มองมุมหนึ่งเป็นการฝึก EQ – Emotional Intelligence ของเหล่านักวิจัย นั่นเอง    เพราะคุณศิริจิต เนติภูมิกุล สมาชิกทีมวิจัยของ รพ. แม่สอดฉายภาพสไลด์ตอนฝึกทำวิจัยครั้งแรก    มีการนอนแบบคนตาย และมีการฝึกสมมติตัวเองเป็นคนใกล้ตาย เพื่อทำความเข้าใจความรู้สึกของคนใกล้ตาย   ทำให้ผมนึกขึ้นได้ว่า นี่คือแบบฝึกหัดสร้างทักษะอารมณ์ความรู้สึกที่ฝรั่งเรียกว่า empathy  หรือ “เอาใจเขามาใส่ใจเรา”    ฝึกความสามารถในการ “อ่านความรู้สึก”    และ “เข้าใจความรู้สึก” เสมือนว่าสภาพนั้นเกิดขึ้นแก่เราเอง

   
          ผมมองว่า R2R ชุด การดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้าย นี้   สามารถเก็บข้อมูลเชิงลึก ศึกษาเปรียบเทียบกับทฤษฎีเรื่อง EQ  เรื่อง empathy เขียนรายงานออกมาเป็นผลงานวิจัยชั้นยอดได้     โดยต้องเน้นการเก็บข้อมูลภาคสนาม ซึ่งก็คือข้อมูลการดูแลผู้ป่วยใกล้ตายแบบต่างๆ   เก็บข้อมูลเพื่อนำไปสู่การประเมินการเปลี่ยนแปลง EQ  และการเปลี่ยนแปลงทักษะ empathy    ของเหล่านักวิจัยปฏิบัติการเอง    ของญาติผู้ป่วย   และของอาสาสมัครชาวบ้านที่เข้ามาร่วมกระบวนการ  


          คงต้องชวนนักจิตวิทยา และนักวิชาการด้านปรัชญา มาให้คำแนะนำวิธีทำความเข้าใจการเปลี่ยนแปลงด้านจิตใจและอารมณ์ด้านลึกของมนุษย์   จะเป็นการทำงานวิจัยภาคสนามที่สนุกและทรงคุณค่ามาก


          นี่คือโอกาสที่เครือข่าย R2R ที่ สวรส. และทีม R2R ศิริราช กำลังหาทางส่งเสริม   ที่จะเชื่อมโยงนักวิชาการเชิงทฤษฎี กับนักวิจัยปฏิบัติการ

 

วิจารณ์ พานิช
๑๒ ส.ค. ๕๑
วันแม่

พอ. นพ. ทวีศักดิ์ นพเกษร ครูใหญ่ของเครือข่ายวิจัยเชิงคุณภาพ กำลังบรรยายโยงให้เห็นภาพใหญ่ของระบบสุขภาพในอนาคต

 

อ. หมอทวีศักดิ์ กำลังโค้ชลูกศิษย์ระหว่างการประชุมกลุ่ม

 

การประชุมกลุ่ม ลปรร. - คิดอย่างไร ... กับเรื่องราวของคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยระยะสุดท้ายในโครงการกัลยาณมิตร