จะวางแผนการสอนอย่างไรดี

วันนี้ผู้เขียนขอนำเสนอแนวทาง ในการเริ่มต้นวางแผนการสอน โดยเริ่มจาก

1. ศึกษาหลักสูตร จากหลักสูตรสถานศึกษาตามกลุ่มสาระการเรียนรู้ที่เรารับผิดชอบ เพื่อดูว่า ชั้นและวิชาที่เรารับผิดชอบมีโครงสร้างอย่างไร

2. วิเคราะห์หลักสูตร โดยเริ่มจาก

- วิเคราะห์คำอธิบายรายวิชา เพื่อดูภาพรวมว่า ในชั้นและวิชาที่เรารับผิดชอบหลักสูตรต้องการให้ผู้เรียนเรียนรู้เรื่องใดบ้าง มีวิธีการเรียนรู้อย่างไร

- วิเคราะห์ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง (ถ้ามองให้ดีก็คือ จุดประสงค์ปลายทาง นั้นเอง) เพื่อดูว่าในแต่ละสาระหลัก ต้องการให้นักเรียนเกิดกระบวนการเรียนรู้ ในระดับใด เพื่อกำหนดจุดประสงค์ย่อย (จุดประสงค์นำทาง) และกำหนดสาระย่อย ที่จะนำไปสู่การบรรลุตามผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง

3. กำหนดหน่วยการเรียนรู้ หรือกำหนดการสอนโดยการนำข้อมูลที่ได้จากการในข้อ 2 มาพิจารณากำหนดเวลาในการสอนเพื่อให้สอดคล้อง เหมาะสมกับจุดประสงค์ และความยากง่ายของแต่ละสาระ ให้ได้ตามโครงสร้างของหลักสูตร

4. ออกแบบการเรียนรู้ ในการออกแบบการเรียนรู้ต้องวิเคราะห์จากจุดประสงค์การเรียนรู้ โดยพิจารณาดูว่าในแต่ละจุดประสงค์ต้องการให้ผู้เรียนเกิดกระบวนการเรียนรู้อะไร แล้วเลือกวิธีสอนให้สอดคล้องกับจุดประสงค์นั้น

ตัวอย่าง 1. นักเรียนสามารถบอกความหมายของคำควบกล้ำได้

ต้องการให้นักเรียนบอกความหมาย ผู้สอน ต้องเลือกวิธีสอนที่ทำให้นักเรียนแสดงพฤติกรรมโดยการบอกความหมายได้ เช่น อาจจะเลือกวิธีการสอนแบบบรรยาย เพื่อให้ผู้เกิดความรู้เรื่องความหมายของคำควบกล้ำ หรือเลือกวิธีสอนแบบแบ่งกลุ่มศึกษาจากใบความรู้เรื่องคำควบกล้ำ แล้วนำความรู้ที่ได้มานำเสนอหน้าชั้นเรียน เป็นต้น

2. เมื่อกำหนดรูปสี่เหลี่ยมต่างๆ ให้ นักเรียนสามารถจำแนกประเภทสี่เหลี่ยมมุมฉากได้

ต้องการให้นักเรียนจำแนกประเภท ผู้สอนอาจเลือกวิธีสอนแบบมโนทัศน์ เพื่อให้ผู้เรียนมีความคิดรวบยอดเกี่ยวกับลักษณะของสี่เหลี่ยมมุมฉากเสียก่อน เป็นต้น

สรุป จุดประสงค์ เปลี่ยน วิธีการสอนต้องเปลี่ยน

5. กำหนดสื่อและแหล่งการเรียนรู้ วิธีกำหนดสื่อต้องพิจารณาจากกิจกรรมการเรียนรู้ที่เราออกแบบ ว่าในแต่ละวิธีสอนเราใช้สื่ออะไรบ้าง

สรุป วิธีการสอน เปลี่ยน สื่อการสอนต้องเปลี่ยน

6. การวัดผลและประเมินผล การกำหนดการวัดผลต้องให้สอดคล้องกับจุดประสงค์ที่เรากำหนด โดยจะต้องกำหนด วิธีการวัดผล เครื่องมือวัดผล เกณฑ์การให้คะแนน และเกณฑ์การประเมิน ให้ชัดเจน

ตัวอย่าง 1. นักเรียนสามารถบอกความหมายของคำควบกล้ำได้

ผู้สอน อาจเลือกวิธีการวัด โดยการทดสอบ

เครื่องมือวัด แบบทดสอบแบบถูก-ผิด จำนวน 5 ข้อ

เกณฑ์การให้คะแนน ตอบถูกได้ 1 คะแนน ตอบผิดได้ 0 คะแนน

เกณฑ์การประเมิน ตอบถูกร้อยละ 80 ถือว่าผ่าน เท่ากับ 4 คะแนน

เป็นต้น

สรุป วิธีวัดผล ดูที่จุดประสงค์

เครื่องมือวัดผล ดูที่วิธีวัด

เกณฑ์การให้คะแนน ดูที่เครื่องมือวัด

เกณฑ์การประเมิน ขึ้นอยู่กับผู้สอนเป็นผู้กำหนด

ขอบคุณที่แวะมาคะ