"Magnet Hospital เป็นโรงพยาบาลที่มีการพยาบาลยอดเยี่ยม เป็นโรงพยาบาลที่ให้บริการด้านการพยาบาลที่เป็นเลิศแก่ผู้ป่วย เป็นโรงพยาบาลที่พยาบาลพึงพอใจในการทำงานและมีการลาออกของพยาบาลต่ำที่สุด"

"Magnet Hospital เป็นโรงพยาบาลที่มีการพยาบาลยอดเยี่ยม เป็นโรงพยาบาลที่ให้บริการด้านการพยาบาลที่เป็นเลิศแก่ผู้ป่วย เป็นโรงพยาบาลที่พยาบาลพึงพอใจในการทำงานและมีการลาออกของพยาบาลต่ำที่สุด" คำจำกัดความดังกล่าว ผู้เขียนเป็นคนจำกัดความเอง อาจจะผิดเพี้ยนไปบ้างแต่คิดว่ามีส่วนถูกอยู่มากทีเดียว

 

วันก่อน ในที่ประชุม ผู้บริหารเปรยว่า ปีนี้อาจจะมีการนำมาตรฐาน magnet มาใช้พร้อมทั้งส่งสายตามาทางผู้เขียน นั่นคงเป็นสัญญานว่าผู้เขียนต้องอัพเดทหรือว่าต้องเตรียมรับมือแล้วนะ ก็นับเป็นความโชคดีของผู้เขียนที่สมัครเข้ารับการอบรม HA 303 : HA กับการพัฒนาคุณภาพงานบริการพยาบาล ของสถาบันพัฒนาและรับรองคุณภาพโรงพยาบาล มีหัวข้อ Magnet Hospital ในตารางการบรรยาย จึงทำให้ได้รู้จักหลักการและแนวคิดของ magnet

 

อาจารย์ ดร. ยุวดี เกตสัมพันธ์ วิทยากร ซึ่งเคยไปดูงานโรงพยาบาล magnet กับสภาการพยาบาลเล่าให้ฟังว่า เมื่อก่อน พยาบาลในอเมริกาหายากมาก จึงมีกะเหรี่ยงไม่ว่าจะเป็นคนไทยหรือฟิลิปปินด์ เต็มเมืองอเมริกาไปหมด เขาจึงมีแนวความคิดที่จะดึงดูดให้พยาบาลของเขาทำงานอยู่กับเขานานๆด้วยความคิดที่ว่า พยาบาลเป็นอัตรากำลังสำคัญที่สุดของโรงพยาบาล หากลูกค้าพึงพอใจพยาบาล แน่นอนว่า ลูกค้าก็จะพึงพอใจโรงพยาบาลไปด้วย

 

อาจารย์บอกว่า โรงพยาบาล magnet มีหลักการ 14 องค์ประกอบ อันได้แก่

1. คุณภาพของผู้นำการพยาบาล : หัวหน้าพยาบาลต้องเป็นแบบอย่างที่ดี กล้าหาญ ท้าทาย มีความรู้ มุ่งมั่นพัฒนาให้การพยาบาลมีสถานภาพที่ดี

2. โครงสร้างองค์กร : ต้องเป็นแบบแบนราบ ทุกคนมีส่วนร่วม ทีมสามารถตัดสินใจเอง อัตรากำลังก็ต้องเหมาะสมเพียงพอที่จะทำให้เกิดคุณภาพ

3. รูปแบบการบริหารจัดการ : เป็นการบริหารแบบมีส่วนร่วมของบุคลากรทุกระดับ การสื่อสารต้องเป็นแบบสองทาง และติดตามอย่างทั่วถึง พยาบาลมีส่วนในการกระตุ้น กำหนดและให้คุณค่าในการจัดการและเข้าถึงได้ง่ายไม่ยุ่งยากซับซ้อน

 

4. นโยบายและโครงสร้างด้านบุคลากร : มีนโยบายที่ชัดเจน มีเงินเดือนและสวัสดิการที่เหมาะสม มีความยืดหยุ่นตามความต้องการของบุคลากร และลดการหมุนเวียนให้น้อย    ได้รับค่าตอบแทนเลื่อนเงินเดือนตามความรู้ความสามารถ

5. รูปแบบการดูแลตามมาตรฐานวิชาชีพ :  พยาบาลมีความรับผิดชอบ รูปแบบการดูแลผู้ป่วยต้องสอดคล้องกับขอบเขตงาน ปฏิบัติการพยาบาลถูกต้องเหมาะสมกับความสามารถและให้ความร่วมมือในการดูแลผู้ป่วย และที่สำคัญพยาบาลต้องเกิดความปิติในงานของตน

6. คุณภาพการดูแล : พยาบาลต้องเชื่อมั่น หัวหน้าพยาบาลและผู้บริหารการพยาบาลต้องมองเห็นโอกาสพัฒนาและจัดการสิ่งแวดล้อมให้เหมาะสม การทำงานต้องเน้นคุณภาพ

 

7. การพัฒนาคุณภาพ : สามารถที่จะพิจารณากระบวนการพัฒนาคุณภาพการดูแล พยาบาลทุกคนต้องร่วมกันวางแผน

8. การปรึกษาและทรัพยากร : การจัดหาผู้เชี่ยวชาญและพยาบาลเฉพาะสาขา  ตระหนักและชื่นชมสร้างบรรยากาศการดีงดูดระหว่างวิชาชีพ การแลกเปลี่ยนทรัพยากรและการพัฒนาร่วมกัน

9. ความเป็นอิสระ : เป็นการตัดสินใจด้วยตนเองในการปฏิบัติตามมาตรฐานวิชาชีพ และร่วมกันระหว่างสาขาวิชาชีพ

 

10. ชุมชนและโรงพยาบาล : พยาบาลต้องแสดงให้เห็นถึงความร่วมมือระหว่างโรงพยาบาลกับประชาชนกับชุมชนภายนอก ด้วยการเป็นอาสาสมัคร /จิตอาสา

11. พยาบาลคือครู : ต้องสอนให้ความรู้และฝึกอบรม ครูต้องเกิดความปิติ เพื่อให้ไม่รู้เบื่อที่จะถ่ายทอดและเห็นว่าเป็นบทบาทที่สำคัญ

12. ร่วมมือกับแพทย์ : ต้องยอมรับความรู้ ความสามารถของกันและกัน มีสัมพันธภาพที่ดีต่อกันและต้องเป็นไปตามธรรมชาติสม่ำเสมอ

 

13. ภาพพจน์ของพยาบาล : พยาบาลเป็นวิชาชีพแล้วต้องเอื้อประโยชน์แก่วิชาชีพอื่นให้ปฏิบัติหน้าที่และทำงานให้ดีขึ้น ต้องตระหนักว่าพยาบาลมีบทบาทสำคัญในทีมสุขภาพ ทั้งด้านบริหารและคลินิก

14. พัฒนาวิชาชีพ : เน้นการเจริญเติบโตในวิชาชีพและพัฒนาวิชาชีพ มีการฝึกอบรมภายในในงานที่เกี่ยวข้องอย่างต่อเนื่อง เน้นการพัฒนาในคลินิกตามฐานสมรรถนะที่สำคัญกับความต้องการพิเศษ การพัฒนาบุคลากรเริ่มด้วยการปฐมนิเทศ เน้นการคงอยู่พร้อมกับการชี้นำการทำงานเป็นสิ่งสำคัญ

 

ผู้เขียนมีความเห็นในขั้นเริ่มต้นนี้ว่า พยาบาลและสหวิชาชีพต่างๆต้องมีความไว้วางใจซึ่งกันและกัน และต้องพัฒนาตนเองอยู่เสมอ ซึ่งปัจจุบันเราพูดกันมากขึ้นกับคำว่า trust and learn and train และพยาบาลเนี่ยละจะเป็นตัวเชื่อมระหว่างวิชาชีพต่างๆให้ทำงานไปด้วยกันอย่างมีความสุข

และทีสำคัญคงต้องสนับสนุนให้พยาบาลเราเป็นมืออาชีพ อย่างที่เรามีพยาบาล APN และสามารถปฏิบัติหน้าที่ในความเป็น APN ได้อย่างอิสระ

 

หากมาตรฐานนี้ถูกนำมาใช้กับพวกเราชาวพยาบาลเมืองไทยจริงๆ ก็ไม่น่าจะเป็นเรื่องยากเพราะส่วนหนึ่งเราก็ปฏิบัติหน้าที่กันอย่างเต็มความสามารถและทุ่มเทใจอย่างเต็มที่และที่สำคัญคือความเป็นจิตอาสา พยาบาลเราก็มีไม่น้อย

 

หากเราอยากเป็นโรงพยาบาล magnet เราคงต้องเป็นแม่เหล็กที่ต่างขั้วกัน เพื่อจะได้ดึงดูดกันและกัน เป็นความต่างขั้วที่อยากให้เกิดขึ้นอย่างมากในความรู้สึก