จาก Flow Chart ระบบกิจกรรมนักเรียน โรงเรียนอนุบาลอุดรธานี
ขั้นตอนที่ 1 สร้างความตระหนักและความเข้าใจระบบกิจกรรมนักเรียน
- ประชุมชี้แจงบุคลากรผู้เกี่ยวข้องกับการจัดการศึกษา เพื่อให้ทุกฝ่ายมีความตระหนัก
และความเข้าใจระบบกิจกรรมนักเรียน โดยจัดนิทรรศการ แสดงกิจกรรมและผลลัพธ์ที่เกิดจากการเข้าร่วมกิจกรรมของผู้เรียน แล้วนำเสนอวัตถุประสงค์วิธีการดำเนินการ ติดตามประเมินผล การจัดสวัสดิการมาตรการในกรดูแลความปลอดภัย
- จัดทีมงานครูที่ปรึกษากิจกรรมและกลุ่มนักเรียนแกนนำกิจกรรม โดยให้ศึกษาจาก
คู่มือการเข้าค่ายทางวิชาการ
ขั้นตอนที่ 2 กำหนดกรอบแนวคิด ขอบข่าย ระบบกิจกรรมนักเรียน
โดยประชุมทีมงานครูร่วมกันกำหนดกรอบแนวคิด ขอบข่าย ของแต่ละกิจกรรม ดังนี้
กิจกรรมค่ายบูรณาการเชิงอนุรักษ์ กิจกรรมเยาวชนรักถิ่น กิจกรรมเยาวชนอาสาพัฒนา
โรงเรียน กิจกรรมสร้างเสริมคุณธรรม จริยธรรมนักเรียน กิจกรรมหนูน้อยอัจฉริยะ กิจกรรมค่ายทางวิชาการของกลุ่มสาระการเรียนรู้ต่างๆที่เกิดจากความสนใจของเด็กโดยเด็กคิดเอง และ เผยแพร่กรอบแนวคิดของแต่ละกิจกรรมแก่ผู้ที่เกี่ยวข้องทุกฝ่าย
ขั้นตอนที่ 3 จัดตั้งกลุ่มกิจกรรมนักเรียนตามกลุ่มสนใจ
- ครูที่ปรึกษาประชาสัมพันธ์ สำรวจความถนัดและความสนใจของนักเรียน
- จัดกลุ่มนักเรียนตามความถนัดและความสนใจ
- กำหนดจุดประสงค์ตามกลุ่มสนใจ โดยคณะกรรมการดำเนินงานของกลุ่ม
- ประสานงานกับบุคลากรภายในและภายนอกโรงเรียน ในการเป็นที่ปรึกษาของ
กลุ่มสนใจ
ขั้นตอนที่ 4 วางแผนการจัดกิจกรรม
- จัดประชุมนักเรียนที่เป็นสมาชิกเพื่อระดมความคิด กำหนดขอบข่ายของหลักสูตรค่าย
และตัดสินใจเลือกกิจกรรม
- ร่วมกันวางแผนและจัดทำปฏิทินกิจกรรม
- เตรียมวัสดุ อุปกรณ์ คู่มือและเอกสาร
- ประสานงานกับครูที่ปรึกษา ผู้ปกครอง และองค์กรต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับกิจกรรม
- ประสานวิทยากรภายนอก/ภูมิปัญญาท้องถิ่น
ขั้นตอนที่ 5 จัดกิจกรรมตามแผน/ประเมินผลการดำเนินการแต่ละกิจกรรม
- คณะกรรมการกลุ่มและสมาชิกร่วมกันจัดกิจกรรมตามแผน
- บันทึกผลการปฏิบัติงานของแต่ละกิจกรรมของการดำเนินงานแต่ละกิจกรรม
- วิเคราะห์ข้อมูลจากการประเมินผลการปฏิบัติกิจกรรม โดยให้ครูและสมาชิกมี
ส่วนร่วม
- สรุปผลการประเมินในแต่ละกิจกรรม แจ้งให้ผู้ที่เกี่ยวข้องทราบ
ขั้นตอนที่ 6 บรรลุวัตถุประสงค์หรือไม่
- กรณีไม่บรรลุวัตถุประสงค์จะร่วมหาแนวทางพัฒนาแก้ปัญหากระบวนการ
และผลลัพธ์ที่ไม่บรรลุผล ออกแบบวิธีการพัฒนากิจกรรม และจัดกิจกรรมตามแนวทางที่เลือกพัฒนา
- กรณีบรรลุวัตถุประสงค์ ดำเนินการประเมินผลรวม
ขั้นตอนที่ 7 ประเมินผลรวมของกิจกรรมกลุ่ม
- นำผลแต่ละกิจกรรมย่อยมาวิเคราะห์ตามแบบวิเคราะห์กระบวนการและผลลัพธ์
- ประชุมสมาชิกหาแนวทางพัฒนากิจกรรมที่ดีสู่ความเป็นเลิศ
- ที่ปรึกษาให้คำแนะนำในการพัฒนากิจกรรมและร่วมประเมินผลในภาพรวม
ขั้นตอนที่ 8 สรุปรายงานผลระบบกิจกรรมนักเรียน (ตามกลุ่มสนใจ)
- จัดประชุมบุคลากรผู้เกี่ยวข้อง แจ้งผลการประเมิน
- สรุปความคิดเห็นความพึงพอใจของบุคลากรที่ร่วมทำกิจกรรม
- คณะกรรมการจัดทำรายงานผลการดำเนินกิจกรรมนักเรียน
นวัตกรรมเพื่อพัฒนากระบวนการคิด
โรงเรียนอนุบาลอุดรธานี ประสบปัญหาอัตราส่วนนักเรียนต่อห้องเรียนมากเกินไป
ทำให้การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ไม่มีประสิทธิภาพเท่าที่ควร ตลอดจนแหล่งเรียนรู้ภายใน
โรงเรียนมีจำกัด ดังนั้น โรงเรียนจึงมีการแลกเปลี่ยนหรือเชื่อมโยงการเรียนการสอนจากแหล่งเรียนรู้และภูมิปัญญาท้องถิ่น เพื่อพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้ โดยจัดทำตามมาตรฐานสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานที่ 16.5 มีการจัดและใช้แหล่งเรียนรู้ทั้งภายในและภายนอกสถานศึกษา มาตรฐานที่ 6 ผู้เรียนมีทักษะในการแสวงหาความรู้ด้วยตนเอง
รักการเรียนรู้และพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง และมาตรฐานที่ 4 ผู้เรียนมีความสามารถ ในการคิดวิเคราะห์ คิดสังเคราะห์ มีวิจารณญาณ มีความคิดสร้างสรรค์ คิดไตร่ตรอง สามารถวิเคราะห์ สังเคราะห์ สรุปความคิดรวบยอด การดำเนินการเพื่อให้บรรลุทั้ง 3
มาตรฐาน จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องจัดกิจกรรมที่เน้นประสบการณ์ตรงเพื่อให้นักเรียนพัฒนา
การคิดโดยใช้แหล่งเรียนรู้ภายนอกห้องเรียนจากการจัดค่ายบูรณาการเชิงอนุรักษ์ ซึ่งเป็นนวัตกรรมที่เกิดขึ้นเพื่อพัฒนากระบวนการคิดของนักเรียน
3. วิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศ ( Best Practices ) ของโรงเรียน
การดำเนินงานของวิธีการปฏิบัติที่เป็นนวัตกรรมของโรงเรียนอนุบาลอุดรธานี ได้กำหนดรูปแบบการจัดกิจกรรมเป็น 5 ขั้นตอน ได้แก่
- หลากหลายข้อมูล
- เพิ่มพูนปัญญา
- ค้นหาความสำเร็จ
- ต่อยอดองค์ความรู้
- สู่การค้นพบ
ขั้นตอนที่ 1 หลากหลายแหล่งข้อมูล
เป็นการดำเนินงานศึกษาข้อมูลจากแหล่งเรียนรู้ที่หลากหลาย โดยการประชุมชี้แจง
ผู้ที่เกี่ยวข้องทุกฝ่ายร่วมกันวางแผน เพื่อกำหนดกรอบแนวคิด ขอบข่าย และข้อมูลจาก
แหล่งเรียนรู้ต่าง ๆ โดยคณะกรรมการนำเสนอข้อมูลจากการสำรวจแหล่งเรียนรู้ ได้แก่ อุทยานประวัติศาสตร์ภูพระบาท แหล่งมรดกโลกบ้านเชียง แหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศฝอยลม อุทยานแห่งชาติตาดโตน จ.ชัยภูมิ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูเขียว (ทุ่งกะมัง) แหล่งเรียนรู้จังหวัดหนองคาย แหล่งเรียนรู้จังหวัดเลยและแหล่งเรียนรู้จังหวัดนครราชสีมา เป็นต้น ได้ลงมติเลือก อุทยานประวัติศาสตร์ภูพระบาท อำเภอบ้านผือ จังหวัดอุดรธานี เป็นสถานที่ในการจัด
กิจกรรมค่ายบูรณาการเชิงอนุรักษ์ เนื่องจากเป็นแหล่งเรียนรู้ในท้องถิ่นที่มีตำนานเล่าขานมาเป็นเวลายาวนาน และสถานที่มีความเหมาะสมสำหรับการจัดกิจกรรมค่าย
ขั้นตอนที่ 2 เพิ่มพูนปัญญา
- ประชาสัมพันธ์ และสำรวจความต้องการของนักเรียนในการเข้าร่วมกิจกรรมค่าย
โดยจัดกิจกรรมเสียงตามสายในเวลาพักกลางวันทุกวัน จัดป้ายนิเทศ และแจกใบสมัครให้กับ
นักเรียน ตลอดจนการรับสมัครนักเรียนที่สนใจเข้าร่วมกิจกรรม
- ประชุมวางแผนการดำเนินงาน โดยคณะกรรมการและผู้เกี่ยวข้องพิจารณาประเด็น
ขอบข่ายที่จะศึกษาจากแหล่งเรียนรู้ พร้อมทั้งร่วมกันกำหนดเนื้อหาสาระวัตถุประสงค์ใน
การจัดกิจกรรมค่ายและขอบข่ายกิจกรรม เตรียมสื่อประกอบการเรียนรู้ให้สอดคล้องกับเนื้อหาสาระนั้น แต่งตั้งคณะกรรมการประสานงานฝ่ายต่าง ๆ เช่น การประสานงานด้านสถานที่ ด้านวิทยากร ซึ่งเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านภาษาที่เป็นครูผู้สอนทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศ
(ภาษาอังกฤษ)
การดำเนินงานจัดกิจกรรมค่ายบูรณาการเชิงอนุรักษ์ จากความคาดหวังของชุมชนและ
โรงเรียนที่ต้องการเน้นทักษะในการฟัง พูด อ่านและเขียน พัฒนากระบวนการคิดวิเคราะห์ การแก้ปัญหา กล้าแสดงออก เรียนรู้จากประสบการณ์ตรงที่สนุกสนาน ให้นักเรียนเป็นบุคคลแห่งการเรียนรู้ มีนิสัยใฝ่รู้ ใฝ่เรียน รักการแสวงหาความรู้ด้วยตนเองมากขึ้น และตระหนักถึง
การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมตามธรรมชาติ จึงจัดกิจกรรมที่หลากหลายภายในค่าย ดังนี้
1. กิจกรรมสัมพันธ์นันทนาการ เป็นกิจกรรมส่งเสริมปฏิสัมพันธ์เชิงบวกให้กับ
นักเรียน สร้างความคุ้นเคยเป็นกันเอง เพื่อเตรียมพร้อมในการเรียนรู้อย่างมีความสุข โดยมี
จุดมุ่งหมายเพื่อเชื่อมความสามัคคี สร้างความร่วมมือในกลุ่ม ส่งเสริมความเป็นผู้นำ
เป็นการผ่อนคลายโดยกิจกรรมนันทนาการ ซึ่งจัดแทรกกิจกรรมเน้นเนื้อหาสาระเป็นระยะ ๆ
โดยใช้เวลา 5 – 10 นาที หรือจัดเป็นการนันทนาการโดยเฉพาะในภาคเช้าหรือภาคบ่าย
ก่อนเริ่มกระบวนการเรียนรู้อย่างเป็นทางการและในภาคค่ำ เช่น เกมมังกรทอง
เกมกลายพันธุ์ เกม Who are your friend? และเกม Bat and Cave เป็นต้น ตัวอย่างเพลง เช่น Hello girls, Hello guys, In the jungle. Marching ants, Bingo, Five little ducks.
Twinkle little star. และ All I have to do is dream.
2. กิจกรรมเน้นเนื้อหาสาระ เป็นกิจกรรมบูรณาการเนื้อหาสาระการเรียนรู้
ภาษาอังกฤษกับกลุ่มสาระการเรียนรู้ต่าง ๆ เช่น กิจกรรม Project time (Song) , English Games Stations. English Activities (Rotations). Project Work. ( Big book) Friendship’s writing และ Postcard writing เป็นต้น
ในกิจกรรมเน้นเนื้อหาสาระนี้จะมีคู่มือสำหรับวิทยากรเพื่อใช้เป็นแนวทางใน
การดำเนินกิจกรรมและการถามตอบ ส่วนนักเรียนจะได้รับคู่มือกิจกรรมค่าย ซึ่งจะมีทั้งใบความรู้และบัตรกิจกรรม ดังตัวอย่าง
3. กิจกรรมพัฒนากระบวนการคิด เป็นกิจกรรมที่ส่งเสริมให้นักเรียนได้ใช้ความคิด
อย่างหลากหลาย และเป็นอิสระ โดยจัดให้มีคู่มือสำหรับวิทยากร สำหรับจัดกิจกรรมเพื่อพัฒนากระบวนการคิด ส่วนนักเรียนจะได้รับใบกิจกรรมจากฐานการเรียนรู้และสมุดบันทึกประจำวัน เช่น Daily Diary , กิจกรรม Animal Quiz, Mind Mapping (Pho Prabat Information) , Urban legend drawing, Presentation และ English Development Group (EDG Card) เป็นต้น
ตัวอย่าง เกม Animal Quiz 1. แบ่งกลุ่มนักเรียนออกเป็น 8 กลุ่ม เข้าเป็นฐาน 8 ฐาน 2. วิทยากรประจำฐานให้ความรู้เรื่องสัตว์ในแต่ละฐาน 3. ให้นักเรียนบอกชื่อสัตว์ในแต่ละฐาน วิทยากรให้คำศัพท์ เป็นภาษาอังกฤษเกี่ยวกับสัตว์ที่นักเรียนบอก และนักเรียนรวบรวมชื่อสัตว์ใส่เอกสารของตนเอง 4. วิทยากรแจกกระดาษแข็งพร้อมอุปกรณ์ในการตกแต่งให้ นักเรียนได้ช่วยกันวาดรูปสัตว์ ระบายสี เขียนชื่อสัตว์เป็นภาษาอังกฤษ 5. นักเรียนแต่ละกลุ่มรวบรวมภาพสัตว์ นำเสนอต่อที่ ประชุม 6. วิทยากรรวบรวมภาพสัตว์ที่นักเรียนร่วมกันทำเพื่อนำไป ใช้ในกิจกรรม Animal Hunt ในวันรุ่งขึ้น
4. กิจกรรมอนุรักษ์ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
เป็นกิจกรรมที่ส่งเสริมให้นักเรียนรู้จักร
