แบบบันทึกข้อมูลการพัฒนานวัตกรรมการศึกษา
วิธีการ หรือวิธีปฏิบัติที่ได้ทดลองนำไปใช้แล้วประสบความสำเร็จ (Best Practices)
----------------------------
1. ชื่อนวัตกรรม หลักสูตรท้องถิ่น “วัดป่าบ้านตาด”
2. ชื่อผู้เสนอนวัตกรรม นางรัศมี วุฒิเสน ผู้อำนวยการโรงเรียนอุดรธรรมานุสรณ์
โรงเรียน อุดรธรรมานุสรณ์ อำเภอเมือง จังหวัดอุดรธานี
3. นวัตกรรมสนองนโยบาย สพฐ. ตามกลยุทธ์
การพัฒนาคุณภาพและมาตรฐานการศึกษา และ ด้านคุณธรรมนำความรู้
4. จุดประสงค์
1. เพื่อจัดการศึกษาตอบสนองความต้องการของท้องถิ่นให้มากที่สุด
2. เพื่อพัฒนาผู้เรียนด้านคุณธรรม นำความรู้ ให้สามารถรับกับการเปลี่ยนแปลง
ในด้านต่าง ๆ
3. เพื่อให้ผู้เรียนได้เรียนรู้ชีวิตจริงตามสภาพเศรษฐกิจสังคมของท้องถิ่นตน
ซึ่งจะช่วยปลูกฝังให้ผู้เรียนมีความรักและความผูกพัน รวมทั้งภาคภูมิใจในท้องถิ่นของตน
4. เพื่อให้ผู้เรียนสามารถนำความรู้และประสบการณ์ไปพัฒนาตน ครอบครัว และท้องถิ่น
ตลอดจนดำเนินชีวิตอยู่ในท้องถิ่นของตนอย่างเป็นสุข
5. เพื่อบูรณาการเอาทรัพยากรท้องถิ่นและภูมิปัญญาชาวบ้าน มาใช้ในการเรียนการสอน
5. แรงบันดาลใจและแนวคิดหลักในการออกแบบ
5.1 แรงบันดาลใจ เนื่องจาก
วัดป่าบ้านตาด t เป็นจุดเด่นของชุมชนในเขตพื้นที่บริการ
tเป็นที่ยึดเหนี่ยวจิตใจของ ชุมชนตำบลบ้านตาดและตำบลใกล้เคียง
t เป็นทรัพยากรและภูมิปัญญาท้องถิ่นที่มีคุณค่ายิ่ง
t บ่งบอกถึงความเจริญด้านคุณธรรม จริยธรรม ของชุมชนมาเป็นเวลานาน
t เป็นที่ยึดเหนี่ยวจิตใจของปวงชนชาวไทย และชาวต่างประเทศ
t หลักสูตรท้องถิ่นจะทำให้ผู้เรียนได้รู้จักท้องถิ่นของตน เกิดความรัก
ความผูกพันกับท้องถิ่นของตน
5.2. แนวคิดในการออกแบบนวัตกรรม
1. จัดระบบการบริหารจัดการการศึกษา เพื่อพัฒนาคุณภาพและมาตรฐานการศึกษา
กลุ่มสาระการเรียนรู้ทั้ง 8 กลุ่มสาระฯ โดยการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น เรื่อง วัดป่าบ้านตาด
ขึ้นใช้ในการจัดการเรียนการสอนที่บูรณาการทั้ง 8 กลุ่มสาระฯ
2
2. การใช้หลักสูตรท้องถิ่นวัดป่าบ้านตาด ในการจัดการเรียนการสอน ของกลุ่มสาระฯ ต่าง ๆ
สามารถปรับกรอบสาระการเรียนรู้บางส่วนของหลักสูตรแม่บท ให้สอดคล้องกับสภาพปัญหา และ
ความต้องการของท้องถิ่น และจัดกรอบสาระท้องถิ่น ให้สัมพันธ์กับมาตรฐานสาระ และมาตรฐาน
การเรียนรู้ของกลุ่มสาระได้
3. ทุกกลุ่มสาระการเรียนรู้ ใช้หลักสูตรท้องถิ่นวัดป่าบ้านตาดสำหรับเป็นเครื่องมือ
ในการวางแผนเตรียมการเพื่อการจัดการเรียนการสอนช่วงชั้นที่ 3 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1-3
โดยการวางแผนเตรียมการนี้จะครอบคลุม ถึงทุกสิ่งที่จะเป็นวิถีทางไปสู่ผลลัพธ์คือผู้เรียนเกิดการเรียนรู้
คู่คุณธรรมที่พึงประสงค์
6. วิธีการ/ วิธีปฏิบัติจนทำให้ประสบความสำเร็จ
6.1 ทำหลักสูตรระดับชั้นเรียน ได้แก่
6.1.1 จัดทำกรอบสาระการเรียนรู้หลักสูตรท้องถิ่นของแต่ละกลุ่มสาระ ให้สัมพันธ์กับมาตรฐาน
ช่วงชั้นและมาตรฐานสาระ ของกลุ่มสาระทุกกลุ่ม
6.1.2 จัดทำโครงสร้างเนื้อหาแต่ละรายวิชาของแต่ละกลุ่มสาระฯ
6.1.3 จัดทำคำอธิบายรายวิชา
6.1.4 กำหนดผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง
6.1.5 จัดทำหน่วยการเรียนรู้
6.1.6 จัดทำแผนการจัดการเรียนรู้
6.2 สร้างสื่อนวัตกรรม
6.3 นำสู่ห้องเรียน
7. ข้อมูลตัวชี้วัดที่แสดงให้เห็นว่าผลงานประสบความสำเร็จมีดังนี้
1. โรงเรียนอุดรธรรมานุสรณ์ มีหลักสูตรท้องถิ่น ที่จัดทำขึ้นตามขั้นตอนการพัฒนาหลักสูตร
โดยคณะกรรมการจัดทำหลักสูตร ซึ่งได้รับความร่วมมือจาก ฝ่ายบริหาร หัวหน้ากลุ่มสาระ
การเรียนรู้ ครูผู้สอน ผู้ปกครอง และนักเรียน
2. กลุ่มสาระการเรียนรู้ทั้ง 8 กลุ่มสาระ ได้นำหลักสูตรท้องถิ่น วัดป่าบ้านตาดไปใช้ในการจัดการเรียน
การสอน ที่บูรณาการภายในกลุ่มสาระ และบูรณาการข้ามกลุ่มสาระ
ผลงานแสดงถึงความสำเร็จในการใช้หลักสูตรท้องถิ่น ของแต่ละกลุ่มสาระฯ มีดังนี้
1. ทุกกลุ่มสาระการเรียนรู้ มีแผนการจัดการเรียนรู้ บูรณาการที่มีประสิทธิภาพ
2. กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย มีสื่อนวัตกรรม ประกอบการจัดการเรียนการสอนวิชา
“วัดป่าบ้านตาด” เช่น หนังสือเล่มเล็ก “วัดป่าบ้านตาด”
3
- หนังสืออ่านเพิ่มเติม ประวัติหลวงตามหาบัว ฉบับร้อยกรอง
- หนังสืออ่านเพิ่มเติม ธรรมค้ำแผ่นดิน
- หนังสืออ่านเพิ่มเติม ธรรมานุสติ
ทำให้นักเรียนสามารถสร้างองค์ความรู้ได้ด้วยตนเอง มีความเข้าใจในเรื่องคุณธรรม
จริยธรรมที่ถูกต้อง ส่งผลให้ผู้เรียนเป็นผู้มีคุณภาพชีวิตที่ดี มีความรู้คู่คุณธรรม
3. กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ได้ศึกษาข้อมูลและกิจกรรมการทำบุญของวัดป่าบ้านตาด
นำมาคิดวิเคราะห์ สถิติ ข้อมูลที่ถูกต้อง เกิดผลงานนักเรียนจากการเรียนวิชาคณิตศาสตร์
คือ แผนภูมิรูปวงกลม บูรณาการเศรษฐกิจพอเพียง ผู้เรียนจึงได้รับความรู้คู่คุณธรรม
4. กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ มีการศึกษารายละเอียดความงามของรูปภาพหลวงตา ธรรมชาติ
วัดป่าบ้านตาด ประเพณี วัฒนธรรม นำมาเขียนภาพจิตรกรรม รวมไปถึงความซาบซึ้งใน
สุนทรียรสของเพลงหลวงตามหาบัว จึงมีผลงานครูและนักเรียนที่เกิดจากการเรียนการสอน
วิชาจิตรกรรม แสดงให้เห็นถึงการเป็นผู้มีความรู้คู่คุณธรรม
5. กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพและเทคโนโลยี มีผลงานนักเรียน “ประดิษฐ์ของที่ระลึกจาก
ภาพหลวงตามหาบัว ประดับด้วยดอกไม้ประดิษฐ์จากแป้งข้าวเหนียว ที่เกิดจากการเรียน
วิชา ช่างดอกไม้ประดิษฐ์ ส่งเสริมให้นักเรียนมีทักษะในการทำงาน
ทำงานร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีความสุขและสามารถนำความรู้ไปใช้ในชีวิตจริงได้
6. กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาต่างประเทศ มีผลงานนักเรียน ชิ้นงาน Bio Poems LuangTa Mahabua
ที่เกิดจากการเรียนวิชา ภาษาอังกฤษพื้นฐาน อ.32101
7. กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ นำนักเรียนไปศึกษาระบบนิเวศ สภาพแวดล้อม ธรรมชาติ
วัดป่าบ้านตาดนักเรียนทำรายงาน ชี้ให้เห็นประโยชน์ของธรรมชาติในท้องถิ่น
8. กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม มีผลงานนักเรียนงานนักเรียน
เป็นภาพประกอบการบรรยายความรู้สึก ที่มีต่อวัดป่าบ้านตาด ที่เกิดจากการเรียนวิชา
พระพุทธศาสนา และได้นำนักเรียนไปตั้งโรงทาน ในวันที่วัดป่าบ้านตาด จัดงานวันสำคัญต่าง ๆ
ฝึกการนั่งสมาธิ ภาวนา ที่ถูกต้อง อบรมคุณธรรม จริยธรรมเพื่อพัฒนาจิตให้เป็นคนดี มีความสุข
จึงเป็นผู้มีความรู้คู่คุณธรรมที่สมบูรณ์
9. กลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษา และพลศึกษา นำนักเรียนไปสำรวจ ศึกษา ทำรายงานเกี่ยวกับ
อาหาร โภชนาการที่มีประโยชน์ต่อสุขภาพ รับฟังพระธรรมเทศนาจากหลวงตามหาบัวในเรื่อง
การปฏิบัติตนในวัยเรียนที่ถูกต้อง และช่วยปฏิบัติงานทำความสะอาดห้องน้ำ เก็บขยะ ทุกครั้งที่
วัดป่าบ้านตาด ประกอบพิธีทางศาสนาในวันสำคัญต่าง ๆ เป็นการฝึกสุขนิสัยและพัฒนา
สุขภาพกาย พัฒนาจิตที่ดีให้กับนักเรียน
