เห็ดพื้นบ้าน อาหารชุมชน

เห็ดป่า หรือเห็ดพื้นบ้าน เป็นทั้งพืช และเชื้อรา ที่เป็นอาหารหล่อเลี้ยงชีวิตคนเรามาตั้งแต่บรรพกาลจนกระทั่งมาถึงทุกวันนี้ หากแต่ว่าชนิดและปริมาณของเห็ดค่อนข้างจะลดลงไปมากในปัจจุบัน จนกระทั้งบางแห่ง บางพื้นที่ ได้หมดสิ้นไปไม่เหลือไว้ให้ลูกหลานแม้แต่ดอกเดียว อันเนื่องมาจากสภาพแวดล้อมของเห็ดได้ถูกเปลี่ยนสภาพไป กลายเป็นตึกราบ้านช่อง ไม่เหลือไว้ซึ่งความอุดมสมบูรณ์ที่เป็นธรรมชาติ ซึ่งเป็นที่อยู่ของเห็ด หรือบางพื้นที่สภาพธรรมชาติที่เป็นป่าและแหล่งอาศัยของเห็ดก็เหลือน้อยเต็มทีจนกระทั่งเห็ดไม่สามารถเกิดได้

ดังนั้น เพื่อให้สภาพธรรมชาติได้กลับคืนมา และให้เห็ดกลับมาเป็นอาหารของชุมชนดังเดิม ท่านกำนันวรชาติ สายเสมา กำนันตำบลแดงหม้อ อ.เขื่องใน จังหวัดอุบลราชธานี จึงได้ร่วมมือกับองค์การบริหารส่วนตำบลแดงหม้อ โดยคุณอนุวัฒน์ ภูพวก เลขานายกฯ พร้อมด้วยสมาชิก อบต. สมาชิกชุมชนกว่า 30 คน ได้มานั่งสนทนากันเพื่อหาแนวทางการทำงานสำหรับการที่จะอนุรักษ์ป่าชุมชน และเพิ่มผลผลิตเห็ดป่าให้มากขึ้น สำหรับเป็นมรดกให้กับเยาวชนรุ่นหลังได้เก็บกิน จึงได้ข้อสรุปเป็นแนวทางการทำงานร่วมกันดังนี้

1. จะอนุรักษ์ฟื้นฟูสภาพป่าชุมชนโดยการปลูกต้นไม้ที่เป็นที่อยู่อาศัยของเห็ดให้มากขึ้น

2. ต้องเรียนรู้เรื่องเห็ดให้มากขึ้น

3. จะสร้างชุดความรู้เรื่อง "การจัดการความรู้เห็ดพื้นบ้านแดงหม้อ" สำหรับให้เยาวชนรุ่นหลังได้เรียนรู้

4. สร้างแรงบันดาลใจให้คนในชุมชนร่วมกันปลูก และอนุรักษ์ป่าให้มากขึ้น

ในการนี้ ยังได้มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้เรื่องเห็ดในท่อนไม้ เพื่อเป็นการสร้างแหล่งอาหารของชุมชน สร้างมูลค่าเพิ่มให้กับพวกกิ่งไม้ ต้นไม้ที่ไม่ได้ใช้ประโยชน์ให้กับสมาชิกของชุมชน ตลอดทั้งการเรียนรู้เรื่องปุ๋ยอินทรีย์ เพื่อลดต้นทุนในการผลิตพืช และการสร้างความเข้าใจให้เห็นถึงโทษภัยของสารเคมีอีกด้วย

ย

        ครับจากแนวทางดังกล่าวเห็นได้ว่าชุมชนแดงหม้อเป็นอีกชุมชนหนึ่งที่มีแนวทางที่จะสร้างความเข้มแข็งให้กับชุมชน คณะบริหารศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี จึงได้ร่วมมือกับ สวทช. เข้าไปเสริมกระบวนการการจัดการความรู้ร่วมกับกับชุมชน เพื่อจะให้ความฝันของชุมชนเป็นจริง ตลอดทั้งเป็นการฟื้นฟูธรรมชาติ และแหล่งอาหารธรรมชาติของชุมชน ให้กลับมา โดยเฉพาะเรื่องเห็ดพื้นบ้านที่เคยเป็นแหล่งอาหาร และรายได้ของคนในชุมชนในอดีตให้กลับคืนมา ดังนั้น คณะทำงานจึงร่วมมือกับชุมชนวิทยาศาสตร์มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี จัดให้มีเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้เรื่องการปลูกเห็ดปลูกป่า พร้อมกับการปฏิบัติจริงขึ้น ในพื้นที่ตำบลแดงหม้อในปลายเดือนนี้ ทีมงานจึงขอเชิญชวนพันธมิตรที่สนใจวิธีการลูกเห็ดป่าไปร่วมสนทนาและปลูกเห็ดด้วยกันนะครับ