เครื่องมือชิ้นนี้ได้เรียนรู้จากทีมของศูนย์การเรียนรู้โจ้โก้ มูลนิธิฮักเมืองน่าน นำโดย "น้องแป้ง" ซึ่งได้ใช้หาความคาดหวังจากผู้เข้าร่วมการสัมมนาเครือข่ายเกษตรยั่งยืน เมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2549 ณ อบต. น้ำเกี๋ยน หลักการก็เป็นแนวเดียวกันกับการหาความคาดหวังของผู้เข้าร่วมการอบรม/สัมมนา ซึ่งโดยทั่วๆ ไปที่เราพบเห็นก็คือ
- เตรียมบัตรคำแล้วแจกให้กับผู้เข้าร่วมทุกคนได้เขียนความคาดหวัง
- เขียน 1 บัตร ต่อ 1 ความคาดหวัง
- ผู้อำนวยความสะดวก รวบรวมบัตรคำแล้วนำมาจัดกลุ่มความคาดหวัง
แต่ที่ได้เห็นและได้ทำในวันนี้ คือ (ดูรูปประกอบ)
-
เตรียมบัตรคำที่ตัดเป็นรูปหัวใจ ขนาดประมาณ 3-4 นิ้ว
-
แจกบัตรคำให้ผู้เข้าร่วม ทุกคนเขียนความคาดหวัง
-
นำบัตรคำมาจัดกลุ่มของความคาดหวัง
-
เขียนคำหลักของกลุ่มบัตรคำลงบนกระดาษฟาง ค่อนไปทางด้านบน ห่างกันพอสมควร
-
นำบัตรคำติดรอบๆ คำหลักนั้นๆ ให้เป็นลักษณะคล้ายพุ่มไม้
-
ต่อเติมด้านล่าง ด้วยการวาดรูปต้นไม้ ก็จะได้ต้นไม้แห่งความคาดหวังที่แปลกและสื่อความหมายไปอีกรูปแบบหนึ่ง
-
ประเมินและทบทวนผลการจัดกิจกรรม ว่าสอดคล้องกับความคาดหวัง เป็นระยะๆ
วิธีการหรือเครื่องมือเล็กๆ เหล่านี้ (หลายท่านอาจเห็นว่าไม่มีอะไรแปลกใหม่) มีอยู่มากมายและแฝงอยู่ในตัวคนที่ทำงานกระบวนการ ในอดีตผมก็ไม่ค่อยได้นึกถึง แต่เมื่อเห็นวิธีการของวันนี้ ก็ได้เกิดความคิดขึ้นมาว่า การจะทำหน้าที่เป็นวิทยากรกระบวนการหรือจะคุณอำนวยก็แล้วแต่ เราควรฝึกการใช้เครื่องมือ ควรเรียนรู้และสะสมประสบการณ์เหล่านี้ไว้ และฝึกฝนให้ช่ำชอง พร้อมที่จะนำไปปรับใช้ในการทำงานจริงของเราอยู่ทุกขณะ แม้บางครั้งเราจะรู้แล้วเห็นแล้ว แต่ยังไม่ได้ลงมือทำ ก็จะไม่เชี่ยวชาญหรือมีแนวทางประยุกต์ใช้หรือพัฒนาเครื่องมือชิ้นนั้นๆ ได้เลย เพราะยังไม่ได้ลงมือทำ
บันทึกมาเพื่อการ ลปรร.ครับ
วีรยุทธ สมป่าสัก 27/02/49
