หลักการเขียน...คู่มือการปฏิบัติงาน

จากบทความที่เขียนเรื่อง

เมื่อฉันได้เป็นคุณครู...สอนการเขียนคู่มือการทำงานของพยาบาล

ขอบอกวิธีการเขียนให้คร่าวๆนะคะ

เพื่อจะได้เป็นประโยชน์สำหรับพยาบาลที่จะเขียนคู่มือการทำงานของหน่วยงานของตนเองได้ค่ะ

หลักในการเขียนคู่มือการปฏิบัติงาน

•      เขียนให้เฉพาะเจาะจงกับหน่วยงานของตนเอง

•      ไม่ใช่คู่มือสำหรับหน่วยงานทั่วไป

•      ดังนั้นรายละเอียดปลีกย่อยในการทำงานมีความแตกต่างกัน

 

การวางแผนการเขียน   ต้องตอบคำถาม 3 ข้อ

•      ทำไมต้องเขียน

•      สามารถพัฒนางานที่ปฏิบัติอยู่ได้จริงหรือ

•      เขียนให้ใครอ่าน

 

การดำเนินการ

•      กำหนดหัวเรื่อง

•      กำหนดเค้าโครงของคู่มือ

•      กำหนดวัตถุประสงค์

 

กำหนดหัวเรื่อง

•      หัวเรื่องต้องสื่อความหมายได้ กระชับ ครอบคลุมเนื้อหาทั้งหมดและน่าสนใจ

•      ผู้อ่านเห็นชื่อเรื่องแล้ว จะต้องคาดคะเนได้ว่า เนื้อหาภายในจะกล่าวถึงอะไรบ้าง

 

หลักการกำหนดโครงเรื่อง

•      นำเนื้อหามาวิเคราะห์ว่าจะประกอบด้วยกี่แนวคิดใหญ่

•      เมื่อได้แนวคิดใหญ่ เราก็นำมาแบ่งเป็นแนวคิดย่อย

•      บอกให้ผู้อ่านทราบว่าเนื้อหาสาระในคู่มือจะประกอบไปด้วยอะไรบ้าง

 

กำหนดวัตถุประสงค์

•      เป็นการกำหนดวัตถุประสงค์เชิงพฤติกรรม

 

การเริ่มลงมือเขียน

•      ประมวลความรู้

•      เทคนิคการเขียน

•      การสร้างบรรยากาศในการเขียน

 

ประมวลความรู้

•         เอกสารที่ใช้ได้ทั้งหนังสือ บทความในวารสาร

•         ค้นด้วยมือ(Hand search) ดูจากเอกสารอ้างอิงท้ายบท

•         ค้นจาก ฐานข้อมูลทางการพยาบาล เช่น

•         Cochrane Collaboration http://wwwcochrane.org/cochrane/resource.htm

vThe Joanna Briggs Institute (JBI)

            http://www.joannabriggs.edu.au

·      อ่านตำรา/บทความที่ค้นมาได้  อ่านเอาเรื่อง เป็นการจับประเด็นสำคัญให้ครอบคลุมเนื้อหาที่ต้องการ   อย่างน้อยให้รู้ว่า ใครทำอะไร ที่ไหน เมื่อไรและเกิดผลอย่างไร

·      บันทึกสรุปใจความที่อ่านไว้ทันทีบันทึกในแผ่นกระดาษ ระบุแหล่งที่มาของข้อมูลด้วย  เป็นการรักษาจรรยาบรรณของผู้เขียน โดยไม่แอบอ้างผลงานผู้อื่นมาเป็นของตน

 

เทคนิคการเขียน

·      ความถูกต้อง ชัดเจน มีเหตุผล น่าเชื่อถือ เป็นรูปธรรม ถ่ายทอดประสบการณ์ของผู้เขียนออกมาเป็นตัวหนังสือ  ผู้อ่านอ่านแล้วเข้าใจ โดยไม่ต้องตีความอีกมีภาพหรือตารางประกอบจะทำให้เข้าใจง่ายขึ้น

·      ความกลมกลืน เนื้อหาที่ได้มาจากเอกสารหลายเล่ม นำมาวิเคราะห์ เขียนเรียบเรียงใหม่ ไม่ควรคัดลอกงานของผู้อื่นมาทั้งหมด หรือนำมาจากหลายเล่มแล้วนำมาเขียนต่อๆกัน  อย่าลืมสอดแทรกความคิดเห็นจากประสบการณ์ของผู้เขียนลงไปด้วย   ความรู้จากประสบการณ์เป็นสิ่งสำคัญและมีคุณค่ามาก ให้สอดแทรกเข้าไปในเนื้อหาอย่างกลมกลืน

·      ความทันสมัย   สถิติทันสมัย   น้ำหนักเนื้อหา ควรเน้นการปฏิบัติการพยาบาลมากกว่าการปฏิบัติทางการแพทย์

·      การแบ่งหัวข้อการแบ่งด้วยตัวเลขหรือตัวอักษร ให้ใช้แบบเดียวกันทั้งเล่ม  ถ้าใช้ตัวเลขไม่ควรใช้เกิน 3  หลัก

·      การใช้ภาษา  ง่าย สื่อได้ตรงประเด็น   ใช้ภาษาราชการ ไม่ใช้ภาษาพูด  ถ้ามีภาษาอังกฤษ ให้เขียนภาษาไทยก่อน วงเล็บภาษาอังกฤษประกอบคำแรก หลังจากนั้นให้ใช้เป็นภาษาไทย   ไม่ใช้คำฟุ่มเฟือย  ใช้คำให้คงเส้นคงวา

 

สร้างบรรยากาศในการเขียน

·      จัดห้องทำงานให้เป็นสัดส่วน  หรือหามุมที่เป็นสัดส่วน ดัดแปลงเป็นที่ทำงาน

·      โต๊ะทำงานสะอาด อุปกรณ์มีพร้อม ถ้ามีคอมพิวเตอร์เองจะดีมาก

·      จัดแบ่งเวลาหรือจัดตารางเวลาทำงานไว้

·      ควบคุมตนเองทำตามเวลาและต่อเนื่อง

 

การตรวจสอบความเรียบร้อยของต้นฉบับ

•      พิสูจน์อักษร

•      การเว้นวรรค การย่อหน้า

•      ความสม่ำเสมอของการเรียงหัวข้อใหญ่/หัวข้อย่อย

•      แก้ไขให้เรียบร้อยก่อนเข้าปก