เรียนรู้วัฒนธรรมชุมชน : ราชวัตร (รั้วกั้น)


ซึ่งความรู้เหล่านี้มีอยู่มากมายในตัวคน หากเราเปิดใจ-หาโอกาส ก็จะสามารถเรียนรู้ได้อย่างไม่มีที่สิ้นสุด และที่สำคัญความรู้เหล่านี้จะสามารถใช้ได้จริงๆ ในวิถีชีวิตของเราครับ

          เสาร์-อาทิตย์ ที่ผ่านมาผมได้มีโอกาสไปช่วยคนเฒ่าคนแก่เตรียมงานที่วัด  เป็นการเตรียมงานฉลองพระอุโบสถที่สำนักสงฆ์เกาะแก้วทรายทอง (จะมีงานระหว่างวันที่ 15-17 มีนาคม 2551) ซึ่งคนเฒ่าคนแก่ได้มาเตรียมงานล่วงหน้ากันเป็นแรมเดือนแล้ว

          ผมก็ได้ไปช่วยงานบ้างในวันหยุดเสาร์-อาทิตย์ เท่านั้น  ในการไปช่วยงานนั้นนอกจากจะเป็นการลงมือลงแรงในการช่วยเหลือสังคม-ชุมชนที่เราอาศัยอยู่แล้ว  มีสิ่งหนึ่งที่ผมคิดว่าเป็นประโยชน์ต่อตัวผมเป็นอย่างมากก็คือการไปเรียนรู้วัฒนธรรม และวิถีชีวิตของชาวบ้าน ที่ถ่ายทอดออกมาจากกิจกรรมที่ทุกคนได้ทำร่วมกัน  ซึ่งประเด็นนี้ผมคิดว่าตัวเองนั้นขาดการเรียนรู้ในวิถีแห่งวัฒนธรรมของท้องถิ่น  เพราะตั้งแต่เล็กๆ  ก็ออกจากหมู่บ้านเข้าไปเรียนหนังสือที่ในเมือง  แม้จะได้มีโอกาสได้รู้ได้เห็นบางช่วงบางส่วนของวถิชีวิตและวัฒนธรรมของชุมชน(คนเมืองเหนือ) ก็เป็นเพียงบางส่วนหรือบางเสี้ยวเท่านั้น  ยังไม่มีโอกาสสัมผัสอย่างลึกซึ้ง-ลงมือปฏิบัติอย่างจริงจัง

          เมื่อมีโอกาสย้ายจากถิ่นฐานเดิมมาทำงานที่ จ.กำแพงเพชร  ก็เลยตัดสินใจเลือกอยู่ในชุมชนของคนเหนือ  ที่ได้อพยพมาเมื่อ 40-50 ปี ที่แล้ว  แต่วิถีชีวิต และวัฒนธรรมต่างๆ ยังคงหลงเหลือให้ได้เรียนรู้และศึกษาบ้าง   โอกาสนี้ก็เลยสนใจและเก็บเกี่ยวประสบการณ์ในการลงไปช่วยงานและเรียนรู้ไปพร้อมๆ กัน

           บันทึกนี้ก็เลยขอนำกิจกรรมหนึ่งที่ได้ลงมือเรียนรู้-ฝึกปฏิบัติ กับคนเฒ่าคนแก่ ที่ได้มาช่วยงาน  จนผมสามารถเรียนรู้และพอจะช่วยงานคนเฒ่าคนแก่ได้บ้าง  กิจกรรมที่ขอนำมาบันทึกแลกเปลี่ยนประสบการณ์ก็คือ  การทำราชวัตรครับ  ซึ่งก็คือรั้วกั้นพิธีนั่นเอง  ที่หลายท่านก็คงจะได้เห็นทั่วๆ ไปในงานพิธีต่างๆ  เป็นการทำรั้วกั้นบริเวณที่จะทำพิธี โดยใช้ไม้ไผ่มาสานเป็นรั้ว แล้วอาจประดับด้วยต้นกล้วยตันอ้อย ฯลฯ

           รั้วกั้นบริเวณพิธีหรือ ราชวัตร นั้น จะสร้างสูงประมาณ 1 เมตร ใช้ไม้ไผ่ทำฝ่าซีก 3 อันทำเป็นคร่าว แล้วจักไม่ไผ่เป็นซี่เล็กๆ ยาวประมาณ 1 เมตร  2 อัน มาสานทะแยงตลอดแนวอย่างสวยงาม  เคล็อลับและเทคนิคที่ผมได้รับการถ่ายทอดเวลาที่สานก็คือ  ต้องสลับไม้ ใน-นอก,ซ้าย-ขวา  (โดยไม่ซี่ที่นำมาสานจะต้องอยู่ด้านในกับด้านนอก  สิ่งที่ยึดกันให้มั่นคงก็คือการเกี่ยวเกาะและสานกันเองของไม่ซี่เท่านั้น)

            

51030303
ครูที่ผมได้เรียนรู้ปัจจุบันอายุ 81 ปีแล้วครับ

51030302  
 ใช้การสาธิตแล้วลงมือสานทันที (อิอิ....เป็นไงบ้างครับฝีมือ)

 51030304
  การทำราชวัตร(รั้วกั้น) ในบริเวณพิธี

 

          งานนี้ได้ไปเห็นและขอให้คนเฒ่าคนแก่ช่วยสอนให้ แล้วลงมือทำการสานราชวัตร(รั้วกั้น) กันเลย  ใช้เวลานิดเดียวก็สามารถสานได้แล้ว  เป็นความรู้ที่ไม่มีการสอนกันในห้องเรียน  ที่ผมโชคดีได้มีโอกาสได้เรียนรู้แล้วนำมาบันทึกแลกเปลี่ยน   ซึ่งความรู้เหล่านี้มีอยู่มากมายในตัวคน  หากเราเปิดใจ-หาโอกาส ก็จะสามารถเรียนรู้ได้อย่างไม่มีที่สิ้นสุด และที่สำคัญความรู้เหล่านี้จะสามารถใช้ได้จริงๆ ในวิถีชีวิตของเราครับ

          ท่านผู้รู้ที่มีประสบการณ์เกี่ยวกับการทำและการใช้เกี่ยวกับราชวัตร(รั้วกั้น)  ช่วยเพิ่มเติมให้ด้วยนะครับ

3 มีนาคม  2551

หมายเลขบันทึก: 168792เขียนเมื่อ 3 มีนาคม 2008 10:44 น. ()แก้ไขเมื่อ 6 กันยายน 2013 18:49 น. ()สัญญาอนุญาต: จำนวนที่อ่านจำนวนที่อ่าน:


ความเห็น (20)

ฝีมือสร้างรั้ว ละเอียด และ สวยงามครับ

เยี่ยมเลยครับน้องสิงห์

พี่เคยเห็นคนเฒ่าคนแก่ทำรั้วแบบนี้เมื่อมีพิธีกรรมอันศักดิ์สิทธิ์ แต่ไม่ทราบว่าเรียก "ราชวัตรฆ" ซึ่งไม่ค่อยบ่อยนักที่จะเห็น

  • มีประเด็นมากมายตามมาที่อยากรู้อยากสัมผัสครับ                                                      
  • ผมลอง้ข่าไปดูกูเกิล เลยเอามาเพิ่มเติม  แต่ก็ไม่ใช่ข้อมูล ราชวัตรโดยเฉพาะ  แต่ก็พอได้ความเข้าใมจบ้างครับ

http://www.culture.go.th/knowledge/pculture/prachuapkhirikhan/2_4.html

P

 

  • สวัสดีครับ อ.หมอ JJ 2008
  • มือใหม่หัดสานครับ
  • อิอิ...

P

 

  • สวัสดีครับพี่บางทราย
  • คนเฒ่าคนแก่ทุกคนเขาต่าง ลปรร.กัน และมีความเข้าใจเกี่ยวกับเรื่องเหล่านี้
  • ผมเป็นคนที่อายุน้อยที่สุดที่สนใจเข้าไปขอเรียนรู้เรื่องนี้
  • อาทิตย์หน้าจะเก็บเกี่ยวข้อมูลมาเพิ่มเติมครับ
  • ขอบพระคุณมากครับที่ช่วยค้นเว็บมาแบ่งปัน ยังพอหาดูได้บ้างครับ
  • บางเว็ปเขาเรียกว่ารั้วราชวัตรครับ
  • http://www.fm100cmu.com/fm100/100programs_detail.php?id_sub_group=83&id=3837
  • http://horoscope.thaiza.com/detail_82403.html(ความเชื่อเกี่ยวกับรั้วราชวัตร)

 

 

-เพิ่งรู้ว่าเขาเรียกการทำราชวัตร(รั้วกั้น)  ครับ

-เป็นความรู้ใหม่  ขนาดว่าเป็น "เผ่า" เดียวกันนะครับ

-แถวนั้นได้ทราบว่ามาจากแถวเมือง "เถิน" ใช่รึเปล่า ครับอ้ายสิงห์

P

 

  • แม่นแล้วครับน้องเพชรน้ำหนึ่ง (ส่วนใหญ่มาจาก อ.เถิน และส่วนหนึ่งมาจาก อ.ทุ่งเสลี่ยม)
  • ไปเรียนรู้กับคนแก่คนเฒ่า  (เพราะเราก็เริ่มจะแก่เฒ่าแล้วเหมือนกัน)
  • อิอิ..

 

  • ปกติเราก็คิดว่า งานใครงานมัน ไม่ใคร่ได้สนใจในรายละเอียดนะคะ
  • แต่พอมารู้ถึงรายละเอียดแล้ว อือม ก็น่าสนใจดี
  • หรือเป็นเพราะว่า แก่แล้วเหมือนกันเน๊อะ อิอิ

สวัสดีครับ...

สบายดีนะครับ..

การไปเรียนรู้วัฒนธรรม และวิถีชีวิตของชาวบ้าน ที่ถ่ายทอดออกมาจากกิจกรรมที่ทุกคนได้ทำร่วมกัน 

นี่เป็นแนวคิดที่ผมไม่เคยละวางที่จะย้ำเน้นกับนิสิต  เวลาที่ไปออกค่ายจะย้ำเรื่องนี้เสมอ .. ให้ไปในฐานะการร่วมเรียนรู้  ถึงแม้จะเป็นค่ายสร้าง หรือการให้บริการ  แต่ต้องไม่ลืมที่จะเปิดใจไปสู่กระบวนการเรียนรู้ความเป็นวัฒนธรรมของชุมชน  และให้ปรับตัวเรียนรู้อย่างกลมกลืน  โดยเฉพาะการฝังตัวลงไปกับกิจกรรมที่ทุกคนได้ทำร่วมกัน 

ขอบพระคุณครับ

สวัสดีครับ

  • สมควรอย่างยิ่งที่รุ่นเจ้า..ต้องศึกษาเรียนรู้
  • มิฉะนั้นจะมีใครมาสืบทอดเล่า..เจ้าจงรับ การทำราชวัครไป
  • ความรู้มีอยู่ทั่วไปทั้งในตัวคน..และธรรมชาติ
  • แต่ขาดคนรวบรวม....

ขอบคุณมากครับ

สวยจัง ถ้ามีบ้านโล่งทุ่งกว้าง ๆ คงสวยมากนะคะ

P

 

  • สวัสดีครับคุณหมอนนทลี
  • อิอิ...คงเริ่มจะเป็น ส.ว. เหมือนกันแล้วนะครับ

 

  • สวัสดีครับ อ.แผ่นดิน
  • เยี่ยมมากเลยครับ หากคนรุ่นใหม่เข้าใจและตระหนักว่าการเรียนรู้นั้นสามารถทำได้ทุกสถานการณ์
  • และการเรียนรู้จากกิจกรรมที่ทำร่วมกันของชุมชน เป็นการเรียนรู้จากธรรมชาติและวิถีของชุมชน  ที่ไม่ควรมองข้าม
  • เยี่ยมมากครับ

P

 

  • สวัสดีครับพี่ไมตรี
  • ถูกต้องแล้วครับ
  • หน้าที่ของคนรุ่นเรา ต้องรับช่วงต่อไป
  • ขอบคุณมากครับ

P

 

  • สวัสดีครับ ผอ.ธุวนันท์
  • กิจกรรมอย่างนี้ส่วนใหญ่พวกเราไม่ค่อยได้มีโอกาสเรียนรู้
  • สวยงามอย่างเป็นธรรมชาติมากเลยนะครับ

 

สวยงาม พอเพียง

อยากได้แบบ "ราชวัตร" ไปทำรั้วรอบศาลานั่งเล่นที่บ้าน

เพื่อเป็นรอยรำรึกถึงชาวเถินและทุ่งเสลี่ยม

จะอนุญาตหรือป่าวหนอ...

สวัสดีครับ

  • ราชวัตร เคยรู้จักและทำขึ้น ในงานพิธีพืชมงคล ที่จัดในงานวันเกษตรกร รูปร่างไกล้เคียงกัน

P

 

  • สวัสดีครับ อ. ร่มไม้ใหญ่ใกล้ทาง
  • ยินดีมากเลยครับ หากบันทึกนี้จะมีการนำไปใช้-ต่อยอดให้เกิดประโยชน์
  • ขอบคุณมากครับ

P

 

  • สวัสดีครับพี่ชัยพร
  • ใช่เลยครับ แบบเดียวกัน
  • ขอบคุณมากครับ

สวัสดี ครับ

  • เตร่ ๆ มาวันนี้มาเจอสิ่งน่าสนใจครับ
  • ไม่ค่อยได้เข้ามาเลยระยะนี้
  • ขอบคุณมากครับ
สวัสดีครับพี่ชาญวิทย์ ยังสบายดีนะครับ ไม่ได้ทักทายกันหลายวัน งานเฮฮาศาสตร์ 4 ที่ภูเก็ต ชวนครูนงไปร่วมซิครับ จะได้พูดคุยกันแบบสบายๆ
พบปัญหาการใช้งานกรุณาแจ้ง LINE ID @gotoknow
ขอแนะนำ ClassStart
ระบบจัดการการเรียนการสอนผ่านอินเทอร์เน็ต
ทั้งเว็บทั้งแอปใช้งานฟรี