การพัฒนาคน พัฒนากลุ่มโดยเน้นการปลุกจิตสำนึกในการพัฒนาแบบพึ่งตนเอง สามารถอยู่รอดได้ในภาวะวิกฤติทางด้านการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม

         จากผลการประชุมในวันที่ ๒๒  กุมภาพันธ์ ๒๕๕๑ ณ โรงแรมเจริญธานีปริ๊นเซส จ.ขอนแก่น ในประเด็นวิจัยเพื่อประยุกต์ใช้เศรษฐกิจพอเพียงในระดับชุมชน  ซึ่งมีผู้เข้าร่วมประชุมที่เป็นตัวแทนของนักวิจัยจากสถาบันการศึกษา และหน่วยงานราชการต่างๆ ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หน่วยงานพัฒนาองค์กรเอกชน และองค์กรภาคประชาชน เข้าร่วมจำนวน ๒๕ คน  ได้พบว่า แนวทางที่ควรจะทำงานวิจัยแบบเร่งด่วน ในระยะ ๓ ปี ข้างหน้านั้น มีประเด็นหัวข้อหลัก ๆ อยู่ ๓ หัวข้อใหญ่ ๆ ด้วยกัน ตามลำดับ คือ

 

๑.                   การพัฒนาคน  พัฒนากลุ่มโดยเน้นการปลุกจิตสำนึกในการพัฒนาแบบพึ่งตนเอง สามารถอยู่รอดได้ในภาวะวิกฤติทางด้านการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม มีความมุ่งมั่นที่จะแก้ไขและพัฒนาระบบทรัพยากร ระบบสังคม ระบบเศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อม เพื่อช่วยให้มีการพัฒนาอย่างยั่งยืนในทุกระดับ

๒.                  การพัฒนาชุดความรู้ เทคนิคและวิธีการในการทำงานด้านต่างๆ เพื่อนำไปสู่การพัฒนาเศรษฐกิจพอเพียง ซึ่งได้แก่ ชุดความรู้ในการจัดการทรัพยากร การผลิต การแปรรูป การจัดการในระดับตัวบุคคล ครัวเรือน และชุมชน ที่เชื่อมโยงกัน จนเป็นชุดความรู้ที่สามารถสนับสนุนระบบปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงได้

๓.                  การพัฒนาระบบการผลิตและการตลาด รวมถึงการแปรรูปที่สามารถดำเนินงานในระดับชุมชนแบบพึ่งตนเองมากที่สุดเท่าที่จะทำได้ เพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืนและลดการเสี่ยงต่อเหตุการณ์ผันผวนที่อาจเกิดขึ้นทั้งในระดับท้องถิ่นและสังคมโลก

 

ประเด็นทั้ง ๓ ที่กล่าวมาข้างต้น เป็นข้อสรุปสาระสำคัญ ของการพัฒนาที่นำเสนอโดย ผู้มีประสบการณ์สูง และเป็นตัวแทนจากชุมชนที่มีการจัดการระบบเศรษฐกิจพอเพียงระดับครัวเรือนและชุมชน จากเครือข่ายปราชญ์อีสาน จากเครือข่ายข้าวอินทรีย์ของภาคอีสาน และจากกลุ่มญาติธรรมของสันติอโศก ซึ่งมีแนวคิดและหลักการที่สามารถปฏิบัติได้จริง เป็นตัวอย่างที่ดี (Best practice) ในการดำเนินงานที่สามารถนำไปสู่การพัฒนาเศรษฐกิจพอเพียง ทั้งในระดับกลุ่ม ชุมชน ภูมิภาค และประเทศ ได้อย่างเป็นจริง

 

ผมจึงหวังว่า แผนนโยบายและยุทธศาสตร์ของประเทศ ที่กำหนดขึ้นในครั้งนี้ จะเป็นจุดเริ่มต้นที่สำคัญในการพัฒนายุทธศาสตร์การวิจัยของชาติให้เข้าสู่เส้นทางของความเป็นประโยชน์ต่อชุมชน และระบบการเกษตรที่ยั่งยืนและเป็นอยู่จริงมากกว่าเดิม