หลักการแบบนี้ไม่ง่ายและก็ไม่ยากมากเกินไป หากเราฝึกฝนวิธีคิด การเขียน การเรียบเรียง การนำเสนอ รวมถึงการแลกเปลี่ยนเรียนรู้เพื่อเติมเต็มสิ่งที่เราคิด ผมว่าพื้นที่เสมือนใน Gotoknow นี่หละครับ เป็นพื้นที่เป็นห้องเรียนขนาดใหญ่ของเรา

  <p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">การคิดเชิงสังเคราะห์: แลกเปลี่ยนเรียนรู้กับ นศ.นานาชาติ ที่ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - </p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p>“ผมอยากให้คุณช่วยแลกเปลี่ยนกับนักศึกษาให้หน่อย”<p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">ดร.แสวง รวยสูงเนิน จาก ม.ขอนแก่น บอกให้ผมในระหว่างเดินทางไปมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวงเชียงราย พร้อมกับท่านอาจารย์เพื่อไปสอนนักศึกษานานาชาติในกลุ่ม GMS- Greater Maekong Sub-regionทั้งหมดเป็นเพื่อนบ้านของเราเอง </p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">นับว่าเป็นโชคดีที่ผมได้มีโอกาสติดตามไปสังเกตการณ์การเรียนการสอน รวมถึงได้แลกเปลี่ยนกับ นศ.กลุ่มนี้ นอกจากที่จะได้เรียนรู้โดยตรงกับ อ.ดร.แสวง รวยสูงเนิน แบบใกล้ชิดแล้ว การแลกเปลี่ยนกับ นศ. ยังทำให้เราได้เห็นกระบวนการคิดของพวกเขาเหล่านั้น</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">นศ.กลุ่มนี้รับทุนของ ADB (Asian Development Bank) เข้ามาทำงานและศึกษาในประเทศไทยภายใต้การเรียนการสอนพร้อมโครงการที่จะต้องดำเนินการภายใต้ The NREM. Center (Natural Resources and environmental management) ตามลักษณะของงานที่ นศ.รับผิดชอบเป็นงานพัฒนาที่เน้นการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยกระบวนการวิจัยและพัฒนา ส่วนหนึ่งของงานที่ทำด้วยจะถูกพัฒนาขึ้นเป็น Thesis ในระดับปริญญาโทของพวกเขา</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">ผมชื่นชอบการเรียนการสอนลักษณะแบบนี้ ผมมองว่าเป็นอิสระในการคิด เป็นอิสระในการค้นหาความรู้ เพียงแต่เราต้องเติมหลักการในการทำงานพัฒนาระดับชุมชนเข้าไปให้ชัด จากนั้นก็ประยุกต์ศาสตร์เหล่านี้ไปกับบริบทในประเทศของพวกเขา ซึ่งเรื่องของพื้นฐานก็ไม่ต่างจากประเทศไทยเรามากนัก</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">ประเด็นสำคัญจึงอยู่ที่ว่า เราจะจัดกระบวนการเรียนรู้ให้ นศ.กลุ่มนี้อย่างไร ให้พวกเขาได้ใช้หลักการวิธีการในการเข้าถึงชุมชน การเรียนรู้ชุมชน พัฒนาชุมชนโดยการนำเอาความรู้ขับเคลื่อน สร้างศักยภาพชุมชน (Empowerment) โดยทั้งหมดก็เป็นงานวิจัยและพัฒนาที่ผมทำอยู่ ในส่วนของ CBR (Community Based Research) </p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal" align="center"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">ในช่วงค๊อฟฟี่เบรค ผมได้สนทนากับ นศ. ทั้ง ๕ คน (ลาว  ๒ คน เวียดนาม ๒ คน และ กัมพูชา ๑ คน) ได้รับทราบปัญหาของพวกเขาว่า ตอนนี้เขาได้เก็บข้อมูลพื้นฐานจากประเทศของพวกเขา จากชุมชนที่เป็นชุมชนเป้าหมายมาเรียบร้อยแล้วและได้ข้อมูลดิบมาส่วนหนึ่ง แต่ยังไม่ทราบวิธีการจัดการข้อมูล ตรงนี้สำคัญมากเพราะข้อมูลทั้งหมดจะต้องถูกนำมาเป็นรายงานเสนอให้กับแหล่งทุน ADB.</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">การจัดการข้อมูลนั้นสำคัญมาก ใช้ความสามารถของ นศ. ในการ วิเคราะห์ (analysis) และ สังเคราะห์ (Synthesis) ระดับการจัดการข้อมูลที่เราใช้ส่วนใหญ่เป็นงานวิเคราะห์ให้เห็นรายละเอียด  ดังนั้นการนำเสนอข้อมูลจึงไม่ยุ่งยากมาก ตรงไปตรงมาตามวัตถุประสงค์ของการใช้ข้อมูล  แต่หากเป็นการสังเคราะห์เป็นเรื่องที่ยุ่งยากขึ้นมาทันที เพราะการสังเคราะห์เป็นการประมวลเอาข้อมูลทั้งหมดมาสร้างเพื่อเป็นโครงร่างใหม่ นักวิจัยจำเป็นต้องเป็นผู้ที่อ่านมาก มีความรู้มาก มีความสามารถในการเชื่อมโยงและจับประเด็น รวมถึงทักษะความสามารถในการเขียนความเรียงให้สละสลวย ถูกหลักวิชาการ อ่านง่าย นำไปใช้ได้  ซึ่งผมคิดว่าตรงนี้ Blogger Gotoknow หลายๆท่านแสดงได้ถึงทักษะในการสังเคราะห์ข้อมูล(ถักทอ หรือ หลอมรวม)</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">นักศึกษาปริญญาโทของเมืองไทยเรามีปัญหามาก ในส่วนของการ “สังเคราะห์” เพราะเมื่อได้ข้อมูลมามากมายแต่กลับไม่ได้นำข้อมูลมา ถักทอ+หลอมรวม ให้เกิดองค์ความรู้ใหม่ๆได้อย่างที่ควรจะได้ ข้อมูลจึงถูกนำมาเสนอแค่ระดับ การวิเคราะห์ข้อมูล เท่านั้น</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">ถามว่า การคิดเชิงสังเคราะห์คืออะไร??  การคิดเชิงสังเคราะห์ คือความสามารถในการคิด ที่จะดึงองค์ประกอบต่างๆมาหลอมรวม หรือถักทอภายใต้โครงร่างใหม่อย่างเหมาะสม ตรงตามวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">ถามว่า “เรามีปัญหาในการคิดเชิงสังเคราะห์หรือไม่” ผมตอบได้เลยว่าถูกต้องเลยครับ …เราขาดทักษะตรงนี้เพราะระบบการศึกษาที่มีอยู่เป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้เราพิการทักษะการคิดดังกล่าว</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">ช่วงหลังๆผมก็ได้ทำงานรูปแบบสังเคราะห์บ่อยครั้งขึ้น เพื่อการจัดการข้อมูล จัดการความรู้เพื่อนำไปตอบโจทย์ใหม่ๆ จาก “ทุน”ที่เรามีอยู่ โดยใช้หลักการสังเคราะห์ ตามขั้นตอนดังนี้ครับ</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">J กำหนดวัตถุประสงค์ของการสังเคราะห์</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">Jกำหนดขอบเขตเนื้อหา(โครงร่าง) หรือประเด็นข้อมูลที่เกี่ยวข้องให้ชัดเจน</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">Jกำหนดวิธีการ,กระบวนการ,แหล่งข้อมูล (จากไหนบ้าง เท่าใด อย่างไร กี่วิธีการ)</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">J การคัดกรอง ดึงข้อมูล เป็นกระบวนการที่สำคัญที่สุด</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">J จัดเรียงเข้าโครงร่าง หรือ ปรับโครงร่างใหม่</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">J ทดสอบโครงร่างใหม่ เพื่อตรวจสอบความถูกต้อง ครบถ้วนของข้อมูลซ้ำอีกรอบ</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">J การนำไปใช้ประโยชน์ ในรูปแบบของการจัดทำหลักสูตร หรือบทเรียนในการทำงาน</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">หลักการแบบนี้ไม่ง่ายและก็ไม่ยากมากเกินไป หากเราฝึกฝนวิธีคิด การเขียน การเรียบเรียง การนำเสนอ รวมถึงการแลกเปลี่ยนเรียนรู้เพื่อเติมเต็มสิ่งที่เราคิด ผมว่าพื้นที่เสมือนใน Gotoknow นี่หละครับ เป็นพื้นที่เป็นห้องเรียนขนาดใหญ่ของเรา</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal">สำหรับการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ที่ ม.แม่ฟ้าหลวงวันนั้น ปัญหาใหม่ของผมกับ นศ. จึงอยู่ที่ “การสื่อสาร” ค่อนข้างมาก แต่ก็อยู่ในระดับที่พัฒนาได้ เข้าใจได้ ในวงการเรียนการสอนผมได้มีโอกาสแลกเปลี่ยนกับ นศ. บ้าง แต่ก็ลำบากพอสมควร(สำหรับผม) เพราะการเรียนการสอนที่นี่ใช้ภาษาอังกฤษล้วน ผมจึงได้โอกาสอีกช่องทางหนึ่ง(ที่ท้าทาย) โดยการใช้ภาษาอังกฤษแบบอะลิตเติ้ล Snakesnake fishfish ของผมในการสื่อสาร ซึ่งก็ราบรื่นไปด้วยดี เพราะเราทั้งหมดใช้ภาษาอังกฤษแบบสำเนียง Asia ส่วนผมออกสำเนียงภาษาอังกฤษแบบ Asia+Lanna style อีกต่างหาก J</p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0in 0in 0pt" class="MsoNormal"></p>