สวัสดีครับ ท่านผู้อ่านทุกท่าน ผมขอขอบพระคุณมากที่ได้ติดตาม เพื่อทดแทนบุญคุณของทุกท่าน ผมจึงนำสิ่งดีๆ ที่เกษตรกรทำแล้วประสบผลสำเร็จมาฝาก สำหรับเรื่องนี้ เป็นวิธีการบรรเทาความทุกข์ยากของการดำเนินชีวิตในช่วงเศรษฐกิจฝ่าวิกฤติน้ำมันแพง พาของใช้ของกินแพงไปหมด แต่เวลาเกษตรกรปลูกแล้วนำไปขายทำไมได้ไม่คุ้มทุน ทางเลือกเพื่อหาทางหลุดพ้นวงเวียนพิศวงของการเกษตรไทย ต้องทำไร่นาสวนผสม ถ้าบอกว่าไม่มีทุนสำหรับหมุนเวียน ก็ตอบคอนนี้เลยว่าเริ่มเริ่มจากเล็กไปใหญ่ (ยืมคำพูดของคุณลุงบุญมีมาเขียน) คือ แบ่งพื้นที่ที่มีแล้วทำ ถ้ามีที่น้อยก็ทำน้อย ครับ
ลองตามไปดูศูนย์เรียนรู้การเกษตรแบบเศรษฐกิจพอเพียงตำบลเด่นใหญ่ นับว่าเป็นโอกาสดีที่ผู้เขียนได้เดินทางไปหา คุณพี่สมบุญ เมฆอินทร์ เจ้าพนักงานการเกษตร 6 สำนักงานเกษตรอำเภอหันคา และได้นำพาไปเที่ยวชมไร่นาสวนผสมของคุณลุงบุญมี โพโต บ้านเลขที่ 127 บ้านดงมะเขือ หมู่ 10 ต.เด่นใหญ่ อ.หันคา จ. ชัยนาท ซึ่งมีพื้นที่เพียง 3 ไร่ ทำรายได้เข้าสู่ครัวเรือนถึงวันละ 300-400 บาท/วัน เป็นการดำเนินงานตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง (น่าติดตามนะ อย่าเพิ่งคลิกหนี้ไปไหนล่ะ)คุณป้าบุญช่วย โพโต เกษตรกรวัย 51 ปี เล่าให้ฟังว่า เดิมทีมีอาชีพรับจ้างในการทำการเกษตรของนายจ้าง แต่เมื่อ 5 ปีที่ผ่านมาได้ทำไร่นาสวนผสมในพื้นที่ 3 ไร่ อาศัยสระน้ำสาธารณะ เพราะเป็นเขตน้ำฝน และใช้สายยางรดน้ำต้นไม้
ปรับปรุงสภาพพื้นที่ เนื่องจากเป็นพื้นที่ปลูกมันสำปะหลังมาก่อน ดินขาดความอุดมสมบูรณ์ เป็นล่อนคลื่น อีกทั้งขาดแคลนเงินทุน ลุงบุญมี จึงต้องใช้จอบขุดขนดินตั้งแต่ตีสี่จนดึกและใช้รถสามล้อเครื่องขนปุ๋ยคอกมาใส่ปรับปรุงบำรุงดิน ก่อนที่จะอุดมสมบูรณ์เช่นนี้
การวางระบบงาน ได้วางแผนปลูกพืชหลายชนิด เพื่อลดความเสี่ยงจากราคาผลผลิตที่ไม่แน่นอนและลดต้นทุนการผลิต โดยใช้วัสดุเหลือใช้จากกิจกรรมหนึ่งไปใช้กับกิจกรรมหนึ่ง มีการกระจายแรงงานตลอดทั้งปี จึงปลูกไม้ผลหลายชนิดคือแก้วมังกร 60 หลัก(หลักละ 4 ต้น) องุ่นรวม 80 ต้น น้อยหน่า 50 ต้น ทับทิม 50 ต้น ฝรั่งแป้นสีทอง 80 ต้น มะละกอ 50 ต้น และกล้วยไข่ 50 ต้น เพื่อเป็นพืชหลัก และปลูกพืชอายุสั้นแซมเพื่อเป็นรายได้ เช่น พริก มะเขือ ถั่วฝักยาว และผักอื่นๆ ที่สามารถจำหน่ายให้กับผู้บริโภคในหมู่บ้านและตามความต้องการของตลาด อีกทั้งคำนึงถึงแรงงาน เพื่อใช้แรงงานในครอบครัวได้อย่างเต็มที่และมีประสิทธิภาพ สามารถกระจายแรงงานตลอดทั้งปี ในด้านเงินทุน คำนึงอยู่เสมอว่า จะต้องเริ่มจากเล็กไปใหญ่สำหรับเรื่องตลาด คุณป้าบุญช่วยบอกอย่างมั่นใจด้วยใบหน้ายิ้มแย้มแจ่มใสว่าไม่เป็นปัญหา เพราะได้วางแผนเอาไว้แล้ว เพื่อให้ผลผลิตออกตรงกับความต้องการของตลาด แหล่งจำหน่ายส่วนใหญ่คือตลาดนัดในชุมชนนั่นเอง เมื่อผลผลิตปลอดภัยจากสารพิษแม้ว่าลักษณะของผลผลิตไม่ดีนักแต่ผู้ซื้อก็ชอบและเลือกซื้อไปบริโภค เพราะมีความมั่นใจในความปลอดภัย
การดูแลรักษา เพื่อให้สินค้าปลอดภัยจากสารพิษ และลดต้นทุนการผลิตจึงใช้การป้องกันและกำจัดศัตรูพืชแบบผสมผสาน ตั้งแต่การปรับปรุงบำรุงดินด้วยปุ๋ยพืชสด และปุ๋ยคอก ซากพืชจะไม่นำไปเผาหรือนำไปทิ้งที่อื่นเลย เพื่อเพิ่มอินทรีย์วัตถุให้กับดิน สนับสนุนการเจริญเติบโตให้กับพืช แข็งแรงต้านทานต่อโรคและแมลงศัตรูพืชต่อไป ควบคู่กับการใช้ ไม่ใช้สารเคมีป้องกันและกำจัดศัตรูพืช แต่ใช้สารสกัดจากสะเดา หนอนตายอยาก และใช้น้ำหมักชีวภาพจากผลไม้สุก ผัก เป็นต้น สามารถลดต้นทุนได้เป็นจำนวนมาก
สิ่งที่ได้รับ จากการจัดทำไร่นาสวนผสม และการดำเนินชีวิตตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง ปลูกพืชที่กิน กินพืชที่ปลูก และทำในสิ่งที่ตนเองใช้ ใช้ในสิ่งที่ทำ เช่น ทำไม้กวาดจากดอกหญ้าในเวลาว่างงาน หรือยามค่ำคืน มีของใช้ มีอาหารรับประทาน มิต้องพึ่งพาปัจจัยจากภายนอกมากนัก ทำงานโดยไม่ต้องเร่งรีบมากนัก แต่ทำอย่างสม่ำเสมอทำให้สุขภาพไม่ทรุดโทรม มีความสุขกับการทำงานและความเป็นอยู่อย่างแท้จริง
จากการดำเนินงานไร่นาสวนผสมของลุงบุญมี ซึ่งเป็นศูนย์เรียนรู้การเกษตรแบบพอเพียง ต.เด่นใหญ่ คงจะเป็นเครื่องชี้นำให้นายรังสรรค์ กองเงิน เกษตรจังหวัดชัยนาท เกิดความมั่นใจในการดำเนินงานของน้องๆ ที่มีอยู่ในพื้นที่ที่ได้จัดหาแหล่งเรียนรู้ให้กับเกษตรกร ถึงอย่างไรก็ตามสิ่งที่สำคัญนั้นยังต้องพึ่งพาความตั้งใจของเกษตรกรที่จะเข้าไปเรียนรู้และนำความรู้มาปฏิบัติสร้างรายได้จากการลดต้นทุน และลดรายจ่าย ในครัวเรือน ตามหลักเศรษฐกิจพอเพียงครับผม
จากประสบการณ์ทำงานที่ผ่านมา ผมเคยเห็นการเจริญเติบโตที่เป็นปกติของพืชมาแล้ว แต่นั่นเป็นการเกษตรแบบพึ่งพาสารเคมี
ในเมื่อเรารู้ว่าพืชที่เติบโตปกติมีหน้าตาเป็นยังไงแล้ว ผมนึกสนุกอยากลองทำเกษตรด้วยตัวเองแบบลดการพึ่งพาสารเคมี โดยอาศัยความเชื่อและสมมติฐานส่วนตัวว่า หนามยอกต้องเอาหนามบ่ง ถ้าแมลงศัตรูทำลายพืชผลเราได้ พืชผลนั้นน่าจะสามารถป้องกันกำจัดศัตรูพืชเหล่านั้นได้ เพียงแต่ เรายังไม่เข้าถึงเคล็ดลับนั้นต่างหากล่ะ
บันทึกนี้ช่วยกระตุ้นแรงบันดาลใจและความฝันของผมให้ฟุ้งกระจายอีกครั้ง
ผมชอบคำพูดของคุณป้าบุญช่วย เรื่องการตลาด..."ไม่เป็นปัญหาเพราะได้วางแผนเอาไว้แล้ว เพื่อให้ผลผลิตออกตรงกับความต้องการของตลาด" ...สุดยอดครับป้า!!!
ดีใจมากๆๆเลยที่เห็นเราทำงานเพื่อเกษตรกรดิฉันเป็นคลื่นลูกใหม่ที่กำลังก่อตัวขึ้นแต่คงอีกนานแต่จะได้พวกพี่เป็นแบบอย่างที่อำเภอของดิฉันก็มีอยากให้มาแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกันเหมือนกัน
ผมก็กำลังคิดที่จะทำครับ ตอนนี้กำลังหาทุนอยู่
ข้อยืมข้อมูลการทำไร่นาสวนผสมไปเป็นข้อมูลในการสร้างหนังสือการ์ตูนเพื่อให้เด็กได้ศึกษาค้นคว้าหน่อยค่ะ
สวัสดีครับ
ตอนนี้คิดแทบทุกวันเลยครับว่าจะเริ่มต้นยังไงดี ... แต่ก็เปรยเหมือนกันว่า จากนี้ไม่เกินสิบปีก็อยากลาออกไปเป็นชาวสวน
กินปลาเป็นหลัก กินผักเป็นพื้น... และปลูกข้าวเป็นหลัก ปลูกผักเป็นยา
...
ขอบคุณครับ
ทำงานโดยไม่ต้องเร่งรีบมากนัก แต่ทำอย่างสม่ำเสมอทำให้สุขภาพไม่ทรุดโทรม มีความสุขกับการทำงานและความเป็นอยู่อย่างแท้จริง
ชอบมากเลย อาจเป็นเพราะเติบโตกับการเกษตรตั้งแต่เด็กๆจึงคิดอยากจะไปอยู่อย่างพอเพียงแต่ตอนนี้ยังไปอยู่แบบนั้นไม่ได้เพราะต้องทำงานเก็บตังค์ก่อนแต่เวลากลับบ้านทีนึงก็จะไปปลูกไม้ผลไว้ตลอดและทุกครั้งที่กลับต่างจังหวัดจนตอนนี้กลับบ้านทีนึงก็ได้กินมะม่วงที่ปลูกไว้แล้วต่อไปก็คงได้กิน ขนุน ชมพู่ พุดทรา มะพร้าว ครั้งหน้าก็วางแผนไว้แล้วว่าจะปลูก แอปเปิ้ล กับ ทุเรียน เพราะคุณแม่ที่บ้านชอบกินทุเรียนมากจะได้กินทุเรียนสดๆ จากต้น
ขอบคุณนะคะที่นำข้อมูลดีๆ อย่างนี้มาบอกต่อกัน...........
คุณ ค.ห.6 มีแนวความคิดเดียวกับผมเลยครับ ตอนนี้ผมทำอพาร์ทเมนท์ และกำลังศึกษาเกี่ยวกับไร่นาสวนผสมอยู่อย่างกว้างๆ กะว่าจะหาซื้อที่แถว ชัยนาท อ่างทอง สิงห์บุรี สุพรรณบุรี โคราช ที่ไหนซักแห่งประมาณ10ไร่ เพราะจะไปอยู่กับภรรยา 2 คน หนีความวุ่นวาย ที่กรุงเทพฯ กะว่าอีกซัก 2-3ปีทุกอย่างลงตัวก็จะไปทันที พร้อมทั้งศึกษารายละเอียดอย่างลึกซึ้ง
จะเริ่มต้นอย่างไรดีคะ มีที่ 12 ไร่ เป็นที่นาอยู่วังทอง พิษณุโลก มีอาชีพอิสระ ก็ว่างบ้างทำงานบ้าง ตัวคนเดียวไม่มีแรงงานด้วย จะปรึกษาได้ที่ไหน
เรียน คุณปุ้ย
ติดต่อได้ที่สำนักงานเกษตรอำเภอวังทอง ได้เลยครับ เพื่อให้นักวิชาการส่งเสริมการเกษตรแระจำตำบล ดูสถานที่และวางแผนการปลูกพืช ตามสภาพของพื้นที่ครับ
ขอบพระคุณมากที่เข้ามาเยี่ยมเยียน
อยากจะศึกษาดูงานไร่นาสวนผสมที่อยู่ใกล้ จ.เลย หรือเปล่าครับ
ทำเลยครับ เมือเม.ย ปีนี้ผมลงทุนขุดบ่อปลาในที่นาแล้วก็เลี้ยงปลานิลให้พ่อกับแม่ผมกลับบ้านเมื่อต้นเดือนพ.ย แม่กลับพ่อขายปลาได้วันละ400-500บาทนอกจากนี้ยังได้กุ้งฝอยที่อาศัยอยู่ในบ่อปลานิลเป็นของแถมด้วยขายได้กิโลละ100 คุ้มเลยครับ
เริ่มทำเกษตรผสมผสานมา 2 ปีแล้ว มีความสุขมาก หลังกลับจากทำงานราชการก็เข้าสวน ทานผักที่ปลูกทานปลาที่เล้ยง มีข้าวปลอดสารปีละ 9 -10กระสอบไว้ทาน จากเนื้อที่ 10 ไร่ มนุษย์เงินเดือนก็ไม่ต้องติดหนี้ใคร ว่าไหมค่ะ
ทุกวันนี้ผมกำลังศึกษาการทำเกษตรผสมผสานอยู่แต่ไม่รู้จะเริ่มยังไง ผมมีที่ดิน 14 ไร่อยู่ที่ เชียงราย เชิงดอยปู่ไข่ อยากไปทำที่นั่นใช้ชีวิตพอเพียง ซึ่งผมไม่ทราบจะลงพืชชนิดใด บ้าง ที่ดินเป็นรูปพัด แนว Slope จากเชิงดอยลงมา ผมได้ปรับพื้นดินแล้ว ไม่ทราบรบกวนผู้รู้ด้วยครับหรือปรึกษาได้ที่ไหน ผมอยู่ กทม.ครับ
ดิฉันเป็นชาวนาโดยสายเลือดชอบการเกษตรและวิถีชีวิตเกษตรกรเป็นชีวิตจิตใจถึงแม้ว่าในปัจจุบันจะทำงานในสำนักงานแต่ตอนนี้กำลังสร้างฝันให้เป็นจริงและกำลังแอบมองหาแนวทางและสะสมภูมิรุ้จากหลายๆท่านอยู่หวังว่าทุกท่านจะปล่อยภุมิรู้ออกมามากๆเพื่อคนหาฝันจะได้ไขว่คว้าไว้บ้าง
หาอ่านเรื่องเกี่ยวกับการทำเกษตรแบบพอเพียง เพราะกำลังคิดว่าจะไปใช้ชีวิตยามเกษียณ แบบนั้น แต่ที่ยังห่วงอยู่คือ จะทำได้หรือ แล้วทำอย่างไร ตลอดชีวิตที่ผ่านมา เคยแต่ปลูกไม้ใส่กระถาง รอดบ้าง ตายบ้าง
และอีกอย่างพออายุมาก ๆ แล้วไปทำเกษตร เกิดเจ็บไข้ได้ป่วยจะหามดหาหมอได้ทันไหมล่ะเนี่ย สารพัดที่กังวล
แต่ก็อยากนะครับ ฝันมาตั้งแต่เรียนหนังสือแล้ว อยากทำเกษตร เพราะเกิดในกรุงเทพ เรียนในกรุงเทพ ทำงานในกรุงเทพ อะไร ๆ ก็ กรุงเทพ
ขอฝากเนื้อฝากตัวไว้ก่อนละกัน คงได้ไปอาศัยไหว้วานแน่ครับ
สวัสดี
ขอบพระคุณทุกท่านครับที่ แวะมาเยี่ยนเยียน การทำการเกษตรแบบพอเพียงน่าสนุก เพราะเราไม่ต้องกังวลถึงผลกำไรที่จะเป็นตัวเงิน หรือในรูปธุรกิจ ลดรายจ่ายในครัวเรือนมากครับ มีที่ว่างอยู่ประมาณพอปลูกผักก็พอใช้ได้ครับ เรื่องสุขภาพ หรือหน่วยพยาบาลไม่ต้องกังวลครับ เพราะปัจจุบันสถานีอนามัย และโรงพยาบาลมีมาก อีกทั้งเราอยู่ชลบทสุขภาพดีครับ ปลูกสมุนไพรกินเองเลย แต่ถ้าทำที่กรุงเทพก็ดีครับ แต่ในมุมมองของผมผมชอบชนบทครับ สงบร่มเย็น
ดิฉัน ทำงานในกรุงเทพฯ แต่ก็เริ่มกลับบ้านต่างจังหวัดบ้าง เพื่อปลูกต้นไม้ อยากดำเนินชีวิตเรียบง่าย ร่ำรวยความสุข ในอีกไม่กี่ปีข้างหน้านีค่ะ
ดีใจครับเห็นข้อความทุกคนผมก็มีทีนา16ไร่ผมก็ทำไร่นาส่วนผสมผมก็เป็นคนเงินเดือนเหมืนกัน
ผมแย่สุดเลยครับ เป็นคนกรุงเทพ
ตอนนี้กำลังเก็บเงินเพื่อหาที่สัก 10 ไร่
จะไปทำไร่นาสวนผสมตอนแก่ตัวเหมือนกัน