ชุมชนที่ดำเนินงานเกี่ยวกับการพัฒนาชุมชนตัวเองมาตลอดนั้น มักจะมีหลักเกณฑ์ที่มองเห็นอยู่ง่าย ๆ หลายข้อที่บอกว่า "ชุมชนนั้นเข้มแข็ง"....เช่น มีศักดิ์ศรีของตนเอง มีอิสระทางความคิดไม่ขึ้นต่อหน่วยงานใด ......
มีภูมิปัญญาชาวบ้านที่ชัดเจนในแต่ละด้านของการพัฒนา....
มีการจ้ดการทรัพยากรที่คล้ายกับ KM แต่ชาวบ้านไม่ได้เรียนจากที่ใด เอาความรักความเข้าใจธรรมชาติเป็นที่ตั้ง เอาสติปัญญาที่ทำเพื่อ สนองตอบคนส่วนใหญ่เป็นหลัก....เหล่านี้เป็นต้น
.......แต่ที่ผ่านมามักจะไม่ได้นำเอาหลักคิดเหล่านี้มาพิจารณากัน อย่างไรก็ตามชุมชนเข้มแข็งก็ยังเป็นชุมชนเข้มแข็งวันยังค่ำ ใครจะไปเอาเปรียบเข้าก็ไม่ได้ เพราะชาวบ้านเขาคิดเองเป็นครับ
หน้าที่ของคนทำงานพัฒนาแบบชาวบ้านนี้คือ จะให้ความสำคัญกับการเรียนรู้ และบอกต่อว่าต้นแบบอยู่ที่นี่ คุณจะดูหรือไม่? เป็นเรื่องของคุณ...แต่ถ้าอยากเรียนรู้เรื่องนี้ให้ไปที่นั้น......
บอกว่าพวกท่านเหล่านั้น มีประสบการณ์อย่างนั้น อย่างนี้ ใครเข้าใจก็จะนำชุมชนตนเองไปสู่อนาคตที่ดีได้ แต่ใครไม่เข้าใจก็ค่อยตามคนอื่นเขาไปอีกที เพราะ อย่างไรไม่คิดทิ้งกันอยู่แล้ว......เพราะว่า คุณสมบัติสำคัญของผู้นำที่เข้มแข็ง คือ "ผู้นำที่พร้อมจะถ่ายเทความรู้และประสบการณ์กับผู้อื่น"
ผู้นำสำคัญมากเลยทีเดียวครับ
เราพบว่าชุมชนที่เข้มแข็ง และมีกิจกรรมที่หลากหลาย ชาวบ้านมีสุขภาวะที่น่าพึงพอใจ ส่วนหนึ่ง(หลักๆ) มาจาก วิธีคิดของผู้นำ
ผู้นำที่ เปิดใจ เปิดสมอง เพื่อรับความรู้จากข้างนอก พร้อมที่จะเรียนรู้เพื่อพัฒนาศักยภาพตนเอง เป็นคุณสมบัติหลักๆที่พบเห็นในชุมชนที่เข้มแข็ง
ผู้นำ = บุคคลเรียนรู้
เป็นต้นแบบให้กับคนในชุมชน เป็นผู้ชี้วิถีชุมชนด้วยพลังปัญญาและทุนของการเป็นผู้นำร่วมกันไปด้วยครับ
มีพี่สาวคนหนึ่ง เรียก ป.เอก ได้ทำวิจัยเกี่ยวกับ "ลักษณะผู้นำในหมู่บ้านพัฒนาโดยใช้การท่องเที่ยวโดยชุมชนเป็นเครื่องมือ" ตอนนี้กำลังอยู่ในการเก็บข้อมูล แต่ได้ร่วมดูด้วยคร่าวๆแล้ว ถอดบทเรียนได้น่าสนใจมาก
สวัสดีครับ....คุณจตุพรครับ......สิ่งที่คุณจตุพรทำอยู่นั้นเป็นสิ่งที่ดีครับ แต่ที่ผ่านมายังไม่มีประสบการณ์เป็นองค์ความรู้เลย ส่วนใหญ่จะเป็นบทเรียน เหมือนกรณีของคีรีวง การท่องเที่ยวและโฮมเสตย์ เป็นบทเรียนมากกว่าประสบการณ์ที่จะไปถ่ายทอดต่อได้ครับ...
กรณีของการท่องเที่ยว ซึ่งถือเป็นทรัพยากรธรรมชาติอีกแบบหนึ่งของชุมชน
ตัวผู้นำเองก็จะถอดประสบการณ์ (ไม่ถอดบทเรียนครับ)จากที่อื่น ๆ มาก่อนแล้วนำเข้าสู่บทเรียน การถอดบทเรียนที่ดีต้องมีข้อมูลครับ มีปรงกี่ต้น มียางนา มีสัตว์ป่า มีนก มีอะไรที่เด่น ๆ ทำข้อมูลรวบรวมกันแล้วมาคุยกัน ไม่ต้องมีคนข้างนอกก็ได้ ไม่ต้องมีทีวีมาถ่าย ไม่ต้องให้ป่าไม้มาคิดให้ แต่คิดเอง........
คิดคำถามว่า ถ้าเราต้องไปบ้านคนอื่นเขา เราจะไปเที่ยวดูอะไร? หรืออยากไปเพราะอะไร? แล้วไปแล้วนอกจากนั้นความปลอดภัยมีหรือไม? หรือที่พักตามสายตาของคนข้างนอกควรเป็นอย่างไร? โฮมเสตย์ คือ กินเหมือนชาวบ้าน นอนก็เหมือนชาวบ้าน แคบ ๆ ไม่หรูหรา..........
ประเด็นผู้นำสำคัญ
ถึงมีหลักสูตรภาวะผู้นำ เห็นด้วยอย่างยิ่งว่า ในการพัฒนานั้น ผู้นำมีส่วนมากในการนำองค์กรไปสู่สิ่งที่ดีกว่า
โดยผู้นำที่เป็นบุคคลเรียนรู้ มีวิสัยทัศน์ และมีศิลปะในการบริหารคนและบริหารใจ องค์กรนั้นไปได้ไกลและพัฒนาอย่างต่อเนื่อง มีชีวิตชีวา
ขอเพิ่มเติมประเด็นจากพี่ชายด้านบนคะ
สวัสดีครับ.......คุณกรรณิการ์ครับ ......แปลกใจครับ นาน ๆ จะเห็นพี่น้องพัฒนาครับ ...........
ผมเคยเห็น สมัยก่อนคือ ภีม ภคเมธาวี มีน้องชายเป็นหมอก็เก่งเรื่องพัฒนา มีน้องสาวเรียนคณะทรัพย์ฯ ก็สนใจเรื่องพัฒนาชนบทครับ ........ยินดีที่ได้รู้จัก และขอบคุณที่แบ่งเวลามาแลกเปลี่ยน ......ยินดีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ครับ
ภาวะผู้นำ กับผู้นำ มักสอดคล้องกัน ตามตำราจีนมักกล่าวว่า สัตตบุรุษ เป็นผู้ฟังมาก เป็นผู้อ่อนน้อม เป็นผู้ที่มักปะปนกับผู้คน เป็นผู้ที่แสวงหาความรู้ และเป็นผู้รู้จักอุบายทั้งปวง......
หลักคิดของ สถาบันส่งเสริมวิสาหกิจชุมชน นำมาจากยุทธศาสตร์การเรียนรู้ของ ไม้เรียง ว่า "ชุมชนเรียนรู้ คือชุมชนเข้มแข็ง ครับ
มาเยี่ยม คุณ
นาย สมพงศ์ ตันติวงศ์ไพศาล
ถ้าชุมชนมีแก่นภายในที่เข้มแข็งก็จะทำให้ยินหยัดอยู่ได้นะครับ...
สวัสดีครับ......อาจารย์ยูมิครับ....ครับ ถ้าชุมชนเปรียบดั่งต้นไม้ครับ แก่นของต้นไม้ คือ ผู้นำ การเรียนรู้และการจัดการครับ .........
ขอบคุณครับที่มาเยี่ยมเยียนกันครับผม