สรุปว่า คนโบราณท่านกำหนดบทลงโทษไว้หลายสถานครับ คือ โทษตาย โทษตัดนิ้วมือนิ้วเท้า โทษโบยตี โทษจำคุก โทษสักไว้บนร่างกายเป็นการประจาน

บันทึกนี้ขอนำเสนอ บทลงโทษโจร จากกฎหมายโบราณลาวชื่อหนังสือ คัมภีร์โพสะฮาด และสังคะประกอบ ที่ได้มาจากร้านหนังสือเก่าในเวียงจันทน์เมื่อปีกลาย เป็นหนังสือที่ท่านมหา สำลิด บัวสีสะหวัด ชำระจากเอกสารใบลานที่จารด้วยอักษรไทน้อย หรือลาวโบราณ ในปีจุลศักราช ๑๑๓๗เป็นตอนแรกดังนี้ครับ

·       ตีชิงฟันแทงฆ่าเจ้าทรัพย์ตาย ให้ฆ่าคนร้ายตายตามกัน เพื่อนพวกมันบ่ลงมือ เหล่านี้คือโลภใน ให้(สิน)ตัดตีนตัดมือจนถึงข้อ(มือข้อเท้า) 

·       ถ้ามันต่อแทงเจ้าทรัพย์ ท่านให้ปรับเอาตามแผล ควรตัดนิ้วมือนิ้วเท้าให้ด้วน อย่าให้จับอาวุธได้อีก

·       ฉกลักเอาแต่ทรัพย์ไป ตั้งทรัพย์ไหมนิ้วมือตัว(???)

·       หนึ่งโจรชั่วถิ้ม(??)เฮือนนั้น ให้ทวน ๗๕ ที แล้วสักข้อมือว่าซดเฮือนเขา 

·       โจรลวงลัก(ล่อลวงทรัพย์) ให้เขียนสักที่ใหม่(ที่???) แล้ว(จอง)จำไว้ใช้งาน

·       หนึ่งทิ้งบ้านเรือนด้วยไฟ(วางเพลิงเผาบ้าน) ท่านให้ตัดนิ้วมือมันทั้งสิบอย่า(เหลือ)ไว้ หากไฟลามไปเผาไหม้เรือนผู้อื่นอีกด้วยท่านให้ลงโทษถึงตาย

·       โจรลักงัวลักควายให้สักอก ลูกเมียตกเอาสิ้น(ริบลูกเมียไปเป็นทาส)จำผัวในคุก

·       ลักงัวควายเขาโคเกวียนนาวาข้า(ทาส)คน ให้ทวน ๗๕ที แล้วให้ไหมด้วยการสักสิ่งอันลัก(สักชนิดของที่ลักขโมย)ไว้ที่หน้าอก

·       ลักสองยก(หากยังลักขโมยครั้งที่สองอีก) แล้วปรับไหมด้วยการสักที่แขน

·       สามครั้ง(ขโมยเป็นครั้งที่สาม) ให้สัก(ประจาน)ที่ใบหน้า แล้วตัดนิ้วมือเสีย

สรุปว่า คนโบราณท่านกำหนดบทลงโทษไว้หลายสถานครับ คือ โทษตาย โทษตัดนิ้วมือนิ้วเท้า โทษโบยตี โทษจำคุก โทษสักไว้บนร่างกายเป็นการประจาน

ผมตีความผิดถูกอย่างไรช่วยชี้แนะด้วยครับ คราวนี้จากหมอดินอยากเป็นหมอความอีกแล้วครับท่าน บางข้อความก็แปลไม่ออกด้วยครับ(???)

บทต่อไปว่าด้วยบทลงโทษโจรลักทรัพย์กำหนดไว้ตามมูลค่าทรัพย์ที่ลักครับ แต่ภาษายากมาก ต้องใช้เวลาถอดภาษาสักพัก