ภารกิจของพวกเรา
เพลงอีแซว
สายเลือดสุพรรณฯ
ในแต่ละครั้งแต่ละงาน
จนเสร็จสิ้นการแสดง
(ตอนที่ 4-5) เสร็จจากการแสดงและกลับถึงบ้าน
4. เสร็จจากการแสดง
นักแสดงลงจากเวทีไปเปลี่ยนชุดการแสดงยังที่ ที่ท่านเจ้าภาพจัดให้ หรือบางงานก็ใช้สถานที่บนเวทีที่ทำการแสดงเป็นที่จัดแจงแต่งตัว เปลี่ยนเสื้อผ้ากันไปด้วย (มีป้ายชื่อคณะ 2 แผ่นตั้งบังอยู่) เพื่อเดินทางกลับ ถึงตอนนี้ ทุกคนจะต้องกลับมาทำหน้าที่ของตนเช่นเมื่อตอนที่มาถึงงาน คือ ใครติดตั้งอุปกรณ์อะไรไว้ จะต้องจัดเก็บ เตรียมขนขึ้นรถ และจัดวางให้มีที่นั่งนักแสดงไปด้วยกันได้ ทุกคนช่วยกันขนของจากเวทีการแสดงมายังรถยนต์ที่เราเดินทางไป (บางคนก็เลี่ยงงาน) ทั้งที่มองเห็นวัสดุ อุปกรณ์หนัก ๆ วางอยู่ก็หลบไปเสียก่อน รอให้คนอื่นยก แบก หามไปใส่รถ เด็ก ๆ ในวงหลายคนที่มีความขยัน ตั้งใจ และเสียสละ ส่วนมากเป็นคนดี มีน้ำใจ ทั้งที่พวกเขาเหล่านั้นต่างก็มีปัญหาครอบครัว บางคนอยู่กับพ่อเพียงผู้เดียว บางคนอยู่กับแม่เพียงผู้เดียว บางคนอยู่กับ ปู่ ย่า ตา ยาย ไม่ได้อยู่กับพ่อ-แม่ ที่หนักกว่านั้นบางคนอยู่กับญาติข้างพ่อบ้าง ข้างแม่บ้างเลี้ยงดูมา แต่ผมก็สอนให้เขามีความอดทน สำหรับเด็กที่ขยัน มีน้ำใจมาก ๆ ก็มี เช่น ท็อป-ธีระพงษ์ ทำงานได้ทุกหน้าที่ตั้งแต่เป็นนักร้องนำของวงไปจนถึงเก็บสัมภาระทุกอย่าง เขาช่วยครูได้จนเป็นคนสุดท้าย ส่วนลูกศิษย์ผู้หญิง อย่างขวัญธนา นรการ ก็ไม่เคยเกี่ยงใคร หอบหิ้ว สะพายกระเป๋ากลอง 2 ชุดไป-มาได้เองโดยไม่ต้องให้ใครสั่ง เมื่อทุกคนขึ้นนั่งบนรถเรียบร้อย การเดินทางกลับจะเป็นไปด้วยความเมื่อยล้าเพราะเหน็ดเหนื่อยจากการทำงานมา 4-6 ชั่วโมง (ท้องเริ่มว่าง หิว กระหายน้ำ) ผมจะให้รถเขาจอดที่ร้านสะดวกซื้อข้างทางประมาณ 20-30 นาทีเพื่อให้เด็ก ๆ นำเงินเบี้ยเลี้ยงไปจับจ่ายใช้ซื้อสิ่งที่เขาชอบรับประทาน และของอื่น ๆ กลับไปบ้าน เป็นการตอบแทนความเหน็ดเหนื่อย ภารกิจของพวกเรายังไม่เสร็จ จนกว่ารถที่เราเดินทางจะกลับ ไปจอดที่ข้างอาคาร 5 แล้วนักแสดงทุกคนลงมาจากรถพร้อมทั้งอุปกรณ์ เครื่องมือที่นำเอาไปแสดงกลับถึงห้องปฏิบัติการเพลงพื้นบ้านนั่นแหละจึงจะถือได้ว่างานของเราเสร็จไปแล้วอีก 1 ครั้ง
5. กว่าที่จะกลับถึงบ้าน
ท่านผู้ปกครองเริ่มทยอยกันมารับลูกชาย ลูกสาวที่โรงเรียนกลับบ้าน ส่วนใหญ่จะมารับก่อนเวลาที่นัดหมายเอาไว้เล็กน้อย เช่น นัดว่าจะเดินทางมาถึงโรงเรียนประมาณ 24.00 น. ท่านผู้ปกครองก็จะมากันตั้งแต่เวลา 23.30-23.45 น. แต่เวลาที่นัดให้มารับเด็กตอนกลับมักจะคลาด เคลื่อนไป 1 ชั่วโมง กว่าก็เคยมี จนเป็นเรื่องปกติ เพราะการขับเคลื่อนของรถยนต์บนถนนไม่คล่องตัว เมื่อรถมาถึงโรงเรียนจะเห็นว่า มีผู้ปกครองบางท่านก็มารอรับที่ข้างประตูโรงเรียน บางท่านมารอรับที่อาคาร 5 ในบริเวณโรงเรียน ผมเดินไปทักทาย และขอบคุณท่านผู้ปกครองทุกคนที่ต้องเสียสละเวลาในยามค่ำคืน 01.30 น. บางงานถึงเวลา 03.15 น.ก็มีที่จะต้องเดินทางมารับลูก และก็มีเด็ก ๆ บางคนที่ผู้ปกครองไม่สะดวกในการมารับกลับตอนกลางคืน ผมแก้ปัญหาโดยฝากให้เขานอนค้างคืนที่บ้านเพื่อนนักแสดงที่อยู่ห้องเรียนเดียวกัน และบางราย ผมใช้รถยนต์ส่วนตัวไปส่งถึงบ้าน อยู่ที่อำเภอหนองหญ้าไซ ที่บ้านหนองแจง ที่บ้านตลิ่งชัน อ.เมือง งานหนึ่ง ๆ กว่าที่เด็ก ๆ จะเดินทางไปถึงบ้านก็ประมาณ 02.30-03.30 น. โดยเฉพาะงานที่ต้องไปแสดงตามต่างจังหวัด เช่น ที่กรุงเทพฯ จังหวัดระยอง จังหวัดชลบุรี จังหวัดอุทัยธานี กาญจนบุรี นครปฐม ฯลฯ เด็ก ๆ ได้หลับนอนพักผ่อนเพียง 3-4 ชั่วโมง หรือบางครั้งก็ไม่ถึง แต่ก็ต้องตื่นนอนแต่งตัวไปโรงเรียนในวันใหม่ ส่วนผมซิครับ บางงานผมไม่ได้หลับ ไม่ได้นอนเลย เพราะผมจะต้องไปส่งนักเรียนต่างสถานที่กันถึง 3 คน กว่าที่ผมจะได้กลับมาถึงบ้านก็เข้าไปตี 5 กว่าแล้ว นี่คือเบื้องหลังการดำเนินชีวิตของนักแสดงที่ตรากตรำงานมานานกว่า 16 ปี และยังดำเนินต่อไปอีก 3 ปี เศษ เด็ก ๆ ทุกคนในวงก็ไม่มีใครบ่นว่าเหนื่อย เบื่อ ไม่อยากไป ต้องยอม รับว่า พวกเขามีความอดทนและรักที่จะเป็นนักเพลงอย่างเหนียวแน่น ถึงแม้ว่าเป้าหมายจริง ๆ ของเด็ก ๆ อาจจะไม่สูงส่งหรือคิดไปไกลอย่างที่ผมคิด แต่ก็ทำให้ผมมีเพื่อนร่วมทาง มีเพื่อนร่วมงานสืบสานศิลปะการแสดงพื้นบ้านที่ยาวนาน จนทำให้มีผู้คนรู้จัก เรียกขาน มีงานแสดงอย่างต่อเนื่องมากมาย รวมเวลาที่ผมได้ต่อสู้และยืนหยัดอยู่บนเวทีการแสดงกับเด็ก ๆ ถึง 20 ปี ครับ
ชำเลือง มณีวงษ์ ผู้มีผลงานดีเด่นด้านศิลปวัฒนธรรม สาขาศิลปะการแสดง (เพลงพื้นบ้าน) รางวัลราชมงคลสรรเสริญ ปี พ.ศ.2547
สวัสดีครับ
ผมเชื่อเหลือเกินว่าคนทำงานในด้านศิลปวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นนั้น คือ บุคคลที่มีจิตใจละเอียดอ่อน และมีความเป็นท้องถิ่นนิยมและชาตินิยมอย่างเต็มล้นในหัวใจ
สิ่งเหล่านี้คือความเป็นเอกลักษณ์และอัตลักษณ์ที่กำลังทำสงครามกับยุคสมัย
ผมชื่นชมและขอเป็นกำลังใจในการขับเคลื่อนนะครับ
สวัสดี ครับ คุณพนัส ปรีวาสนา