เป็นพิธีที่ถือปฏิบัติกันโดยเคร่งครัดและเอาจริงเอาจังเป็นอย่างมากของชนเผ่าเขมรในทุกพื้นที่

           ครั้นเมื่อสายหมอกยามเช้าเริ่มส่งข่าวว่าหนาวแรกแห่งเหมันตฤดู กำลังใกล้จะพลิ้วผันหวลมาจี๋จ๋ากับแม่โพสพสาวพราวสะพรั่ง  ที่เพิ่งแย้มริ้วรวงงามอันประดับประดาด้วยอัญมณีสีขาววับวาวระริกไหว  ก็หมายถึงวันเวลาตามสัญญาของลูกหลานชาวเผ่าขะแมร์ (เขมร)  จะต้องปฏิบัติภารกิจอันสำคัญที่สุดอย่างหนึ่งของชีวิต  ที่ 1 ปีจะมีเพียง 1 ครั้ง มาถึงแล้ว

Dsc00401 

         ภารกิจสำคัญดังกล่าวนี้  จะถือเอาคืนวันแรม 14 ค่ำ คาบเกี่ยวกับแรม 15 ค่ำ เดือน 10  เป็นวันประกอบพิธี "แซนโฎนตา" หรือแปลได้ว่า "เซ่นบรรพบุรุษ" อันเป็นพิธีที่ถือปฏิบัติกันโดยเคร่งครัดและเอาจริงเอาจังเป็นอย่างมากของชนเผ่าเขมรในทุกพื้นที่ 

           ณ อำเภอขุขันธ์ ดินแดนอารยธรรมดั้งเดิมในนามจังหวัดเก่าของจังหวัดศรีสะเกษ พิธี"แซนโฎนตา" ซึ่งปกติก่อนหน้านี้ จะมีการจัดเซ่นไหว้กันเฉพาะภายในครอบครัวที่เป็นเครือญาติกันเท่านั้น แต่บัดนี้ได้ถูกพัฒนาปรับเปลี่ยนให้มีการบูรณาการเข้ากับพิธีบวงสรวงบรรพบุรุษผู้ก่อตั้งสร้างเมืองและปกครองเมืองขุขันธ์ นับตั้งแต่เจ้าเมืองคนแรกจนคนสุดท้าย  พร้อมกับพิธีการบูชาหลักเมืองขุขันธ์ด้วย  ทำให้เกิดเป็นงานมหกรรมการบวงสรวงเซ่นไหว้  ที่ยิ่งใหญ่โอฬารตระการตาหาชมได้ยากยิ่ง  เพราะเท่าที่ทราบ  จะมีการ "แซนโฏนตา" ที่ยิ่งใหญ่เพียงที่เดียวของประเทศ  ซึ่งจะมีการใช้"กล้วย" "ผลหมากรากไม้" ขนมนมเนย  ข้าวสารเหนียว สิงสาราสัตว์ และวัสดุอื่นประกอบในพิธีเป็นจำนวนมาก

           ดังนั้น  ในทุกปีจึงเกิดปรากฏการณ์การขนกล้วยและข้าวของประกอบพิธีจากทุกสารทิศมาจำหน่ายให้แก่คนขุขันธ์เป็นจำนวนมาก  และก็ขายดีจนว่ากันว่า "ไม่มีอะไรที่ขายไม่ได้"

ต่อไปนี้บรรยากาศที่แสดงถึงความอุดมสมบูรณ์ของผืนแผ่นดินศรีสะเกษ  ที่อธิบายได้ด้วยพิธี "แซนโฎนตา"

และหากท่านต้องการดูภาพขนาดใหญ่ โปรดคลิกที่ภาพนั้นๆครับ

Dsc00450 

เริ่มจากการหาซื้อกล้วยมาไว้สำหรับการทำขนมข้าวต้มพื้นบ้าน

Dsc00460 

มหกรรมกล้วยแสนหวีจึงเกิดขึ้นที่นี่

Dsc00492 

ทุกครัวเรือนจะต้องซื้อ ๆ ๆ ๆ ๆ

Dsc00474 

และขน..ๆ..ๆ..ๆ..ๆ...กลับบ้าน

Dsc00682 

ช่วงบ่ายจะมีขบวนแห่เครื่องเซ่นไหว้และสักการะบูชา (เฉพาะวันเซ่นรวมที่อำเภอ)

Dsc00737 

ที่ยิ่งใหญ่โอฬารตระการตาเป็นที่สุด

Dsc00521 

เครื่องเซ่นไหว้จากตำบลต่างๆ  จะถูกขนมาสู่ลานพิธี

Dsc00608 

Dsc00650 

นี่คืออนุสาวรีย์และประวัติของท่านเจ้าเมืองขุขันธ์คนแรก

Dsc00596

Dsc00584 
Dsc00575 
Dsc00594 
Dsc00662 
Dsc00665Dsc00666 
Dsc00587 Dsc00600 Dsc00615  

เครื่องเซ่นไหว้อันแสดงออกถึงความอุดมสมบูรณ์ของแผ่นดิน  ที่ลูกหลานนำมาแสดงความขอบคุณบรรพบุรุษ

Dsc00754 

การบวงสรวงรวมที่ลานพิธีหน้าอนุสาวรีย์เจ้าเมืองขุขันธ์คนแรก  ที่อยู่ ณ หน้าที่ว่าการอำเภอ  ซึ่งจัดก่อนพิธีเซ่นไหว้และบวงสรวงจริงในครอบครัว 2  วัน 

Dsc00558 
แต่ในหลายๆมุมของงานนี้  จะพบกับมหกรรมการกิน ดื่ม เสพ สูบ และบริโภคในทุกรูปแบบ

Dsc00668 Dsc00553 Dsc00554Dsc00631
Dsc00555
Dsc00559 

ไม่แน่ใจว่า สุดท้ายแล้วประเพณีที่เกิดจากแก่นสารสาระแห่งความกตัญญูกตเวทีนี้  จะนำพาชีวิตของตัวเอง  ก้าวไปสู่เศรษฐกิจ...แบบใด?