ใช้เครื่องมือ 3 อย่างที่ผมเรียกว่า สปา (SPA)

            คำถามที่ผมได้รับบ่อยคำถามหนึ่ง ในเรื่องการจัดการความรู้ ก็คือ เราจะเลือกใช้วิธีการหรือเครื่องมือการจัดการความรู้ ( KM Tools) อะไร ? ถึงจะดี เพื่อให้เกิดเครือข่ายการจัดการความรู้ขึ้น ในกลุ่มคนทำงานหรือหน่วยงานของเรา  เนื่องจากมีเครื่องมือหรือวิธีการเกี่ยวกับการจัดการความรู้เพื่อให้เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้อยู่มากมาย  เราต้องเลือกใช้ให้เหมาะกับเวที บุคคล สถานที่ เหตุการณ์ ก็จะส่งผลประโยชน์ที่แท้จริงในการแลกเปลี่ยนได้ เรียกว่า งานได้ผล คนเป็นสุข ไปพร้อมๆกัน
         ข้อเสนอของผมก็คือ เริ่มง่าย ๆ โดยใช้เครื่องมือ 3 อย่างที่ผมเรียกว่า สปา (SPA) คือ

          1.     เรื่องเล่าเร้าพลัง (Storytelling) เป็นการถอดความรู้ฝังลึกโดยการมอบหมายให้ผู้ที่มีผลงานดี หรือมีวิธีการทำงานที่ดี มาเล่าให้คนอื่นๆ ฟังว่าทำอย่างไร คนเล่าจะต้องเล่าให้สนุก น่าฟัง เร้าใจ เล่าให้เห็นการปฏิบัติ เห็นบุคคล ตัวละครในเหตุการณ์ ใช้ภาษาเชิงปฏิบัติจริง เล่าสิ่งที่ตนเองทำจริงๆ กับมือ ไม่ปรุงแต่ง ใส่สีตีไข่ เล่าเหมือนเล่านิทานให้เด็กฟัง

          2.     เพื่อนช่วยเพื่อน (Peer Assist)  เชิญทีมอื่นมาแบ่งปันประสบการณ์ดีๆ (best practice) ให้เรา มาแนะ มาสอน มาบอก มาเล่าให้เราได้ฟังเพื่อจะได้นำไปประยุกต์ใช้ในหน่วยงานเรา

          3.     การทบทวนหลังปฏิบัติการ หรือ การถอดบทเรียน (After Action Review : AAR) เมื่อทำงานเรื่องใดเรื่องหนึ่งเสร็จแล้ว ก็มีการมานั่งทบทวนร่วมกัน ผ่านทางการเขียนและการพูด ด้วยการตอบคำถามง่ายๆ ว่า วันนี้ที่ทำนี่เพื่ออะไรหรืออยากได้อะไร  ทำแล้วได้ตามที่คาดหวังไว้ไหม ทำไมถึงได้มากกว่าหรือน้อยกว่า ได้อะไรดีๆเพิ่มขึ้นมาบ้างและถ้าจะทำแบบนี้อีกควรปรับปรุงอย่างไร ในระยะหลังมีคนคิดการทบทวนก่อนปฏิบัติ (Before Action Review : BAR) ขึ้นมาใช้และ การทบทวนขณะปฏิบัติ (During Action Review : DAR)

         ( อ้างอิงจาก  KM Tools : เครื่องมือการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ของคุณหมอพิเชฐ  บัญญัติ   http://gotoknow.org/blog/practicallykm/119306  )
         ดู ภาพจาก Power Point ประกอบได้ ที่นี่