สองวันหนึ่งคืนกับประสบการณ์จักรยานสร้างคน

ผมได้ไปร่วมกิจกรรม “ปั่นจักรยานและสร้างสรรค์ของเล่นเพื่อสุขภาพ” กับโครงการสื่อสร้างสรรค์สุขภาพ(สสสส.) ที่วัดพระพุทธบาทตากผ้า อ.ป่าซาง ลำพูน เมื่อ 21-22 ม.ค.49 ร่วมกับเยาวชน 4 กลุ่ม คือจากชมรมหนูรักจักรยาน บ้านหนองดู่ อ.ป่าซาง เยาวชนจากบ้านหนองตอง อ.หางดง เชียงใหม่ ซึ่งปั่นจักรยานเช่นกัน และเยาวชนจากกลุ่มของเล่นเป็นสื่อสร้างสุขภาพจากบ้านหนองหล่ม ลำพูน และเยาวชนจากกลุ่มวัดสวนดอก เชียงใหม่ โดยมีพระคุณเจ้า สามเณร ร่วมกันเฉพาะกิจกับทีมงานวิทยากรกระบวนการเพื่องานนี้ กลุ่มสนับสนุนซึ่งขาดไม่ได้คือแม่บ้านบ้านหนองดู่ที่ขี่จักรยานมาประกอบอาหารสดอร่อยให้รับประทานตลอดสองวันหนึ่งคืน

เฉพาะ “การจัดการความรู้ของแม่ครัว” ก็เยี่ยมแล้วครับ คะเนปริมาณอาหารสำหรับเด็กวัยกำลังกินกำลังนอนได้ไงเนี่ย ลองสังเกตวันแรกกิจกรรมในห้องมื้อนั้นกระเพาะปลาสองหม้อพอ วันต่อมาไปขี่จักรยานไหว้พระแล้วชมสวนเกษตรหิวโซมา มื้อเช้านั้นแม่ครัวเตรียมข้าวต้มสามหม้อพอดีพอดี ความ “เป๊ะ” ในการคำนวณปริมาณอาหาร คือ Tacit K

คุณลุงจันทร์ และคุณป้าพรพรรณ เขียวพันธุ์ เมื่อห้าปีก่อนมีเด็กสี่คนจากหมู่บ้านขี่จักรยานไปหาถึงสวนติดกันสามวัน ขอร้องให้คุณลุงคุณป้าสอนเสริมวิชาภาษาอังกฤษ พอคุณลุงคุณป้าตัดสินใจสอนให้เอาบุญเด็กก็ไปชวนแก็งค์จักรยานมาอีกสามคนรวมเป็นเจ็ดคน จากเจ็ดเป็นสิบสี่ และถึงสี่สิบคนสี่สิบคัน คุณลุงคุณป้าใช้จักรยานเป็นสื่อให้เด็กๆ บ้านหนองหล่มมีวินัย มีการออม มีการทำงานร่วมกันเป็นกลุ่ม มีกติกากลุ่ม และมีน้ำใจนำจักรยานคันรักคันหวง มาให้เพื่อนใหม่จากต่างชุมชนยืมขี่ เกิดเครือข่ายร้อยรัดเช่นซี่ล้อจักรยาน หรือโซ่จักรยานอันประกอบด้วยข้อเล็กๆ ที่เชื่อมต่อด้วยสลักเป็นสายยาวถ่ายทอดพลังปั่นไปที่ล้อได้ คุณลุงและคุณป้าเป็นเกียรทำให้ขี่ขึ้นเขาเบาแรง คุณหนูๆ ออมเงินวันละสามบาทครบปีได้พันบาทถ้าจะมีจักรยานก็ให้ชวนผู้ปกครองไปหาคุณลุงคุณป้าให้สัจจะว่าจะออมเท่าไหร่ จะเป็นคนดีอย่างไร จะมาร่วมกิจกรรมสม่ำเสมอ จากนั้นก็ไปร้านจักรยานโดยคุณลุงคุรป้าจะใช้เครดิตของตนเองเชื่อจักรยานมาจากร้าน คุณลุงคุณป้าทำหน้าที่ Network builder โดยใช้จักรยานเป็นสื่อสนุกสนานแยบคาย เด็กๆ ก็รู้จักการรักษาสัจจะอันได้แก่การเข้าร่วมกิจกรรมสม่ำเสมอ ครบปีก็พาไปเที่ยวทะเล แต่คุณหนูๆ ต้องออมเงินเพื่อฝันนี้นะเป็นโปรเจคใหม่ปีละครั้ง

 

จักรยานจึงไม่ใช่พาหนะโครงเหล็กมีสองล้อ ดร.กาญจนา แก้วเทพ ท่านชี้ว่าจักรยานพาใจสูงขึ้น สูงขึ้นถึงสวรรค์ได้ ถ้ามองจักรยานเป็นสื่อนอกเหนือจากการเป็นอุปกรณ์ออกกำลังกาย

พ่ออุ้ยจากเครือข่ายของเล่นบ้านหนองหล่มมาจับมือสอนทำว่าว ซึ่งเด็กๆ พิสูจน์ “ผลสัมฤทธิ์” ได้ว่าว่าวตัวใดลอยได้ และตัวใดลอยดี เพราะเหตุใด ตอนแบ่งกลุ่มทำว่าพ่ออุ้ยเป็นพระเอกในใจเยาวชนเลยครับ

พระคุณเจ้า สามเณร สอนเยาวชนทำโคมลอยยักษ์จากการนำกระดาษว่าวแผ่นบางเบาติดกันเป็นบอลลูนยักษืด้วยกาวน้ำ กระดาษแต่ละแผ่นที่บอบบางถ้าผสานต่อกันเป็นสิ่งมหัศจรรย์ได้ โคมยักษ์ลอยไปด้วยอากาศร้อนจากเปลวเทียน และความอบอุ่นในมิตรภาพสมาชิกชาวค่าย

ทีมงานเป็นปลื้ม ที่เห็นการเชื่อมคนกับคน พ่ออุ้ยกับเด็กรุ่นเหลน กลุ่มจักรยานกับกลุ่มของเล่น ผู้ปกครองกับครู ครูกับเยาวชนจากชุมชนอื่น พระเณรกับเยาวชน ฯลฯ ลีลาการเป็นวิทยากรห่มเหลืองนี่น่าตื่นตะลึงเลยครับ ชั่วโมงเต็มๆ ที่เราสนุกและสนิทมากกับตุ๊เจ้า (ภาษาเหนือหมายถึงพระ) <p class="MsoNormal">การบริหารโอกาสดีดีที่เกิดขึ้นหลากหลายต่อเนื่องในค่ายนี้ และค่ายต่อไป น่าจะเป็นสิ่งที่ทีมงานพัฒนาทักษะการบริหารโอกาสให้ระเบิดเถิดเทิงไปเล้ย…..</p> <p class="MsoNormal">ชาตรี เจริญศิริ</p>