ครูมีหลายแบบ  บ้างมีอาชีพครู   บ้างเป็นครูมืออาชีพ   บ้างเป็นครูตามสถานการณ์   เราที่เป็นครูได้รับการสั่งสอนวิชาชีพครูด้วยทฤษฎี  แนวคิด ของตะวันตกมามากแล้ว  ลองมามอง ครู ในมุมมองของอิสลามดูบ้างนะครับ อย่าให้ชีวิตเราหมดเวลาไปกับการสอนโดยไม่ได้รับความโปรดปรานจากอัลลอฮฺเลยครับ   ลองมาเติมเต็มความเป้นครูตามมุมองของอิสลามดูบ้างนะครับ

 

ครู         

        ครู คือ ผู้เปิดประตูทางจิตวิญญาณ   วิญญาณของลูกศิษย์ถูกปิดโดยอวิชชา (جاهلية) เป็นการช่วยเหลือให้ลูกศิษย์ได้ทำลายอวิชชาทั้งหลาย  เพื่อได้พัฒนาความเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์  มีชีวิตจิตใจที่สูงกว่าสัตว์ทั้งหลาย
           ครู คือ กัลยาณมิตร  ผู้ชี้แนะและช่วยเหลือให้เกิดความเจริญอย่างชอบธรรม
           ครู คือ มนุษย์ ผู้รู้จักคิด  พัฒนาปรับปรุงตนเอง  ฝึกฝน  อบรม  กาย  วาจา  ใจ  รู้จักเป็นผู้ให้และเป็นที่รักของผู้อื่น   ฝึกใช้สติปัญญาที่มีอยู่เพื่อการสร้างสรรค์มากกว่าการทำลาย    มีจิตวิญญาณอยู่เหนือสัญชาติญาณ 
     
ครู คือ  ผู้นำทางปัญญาและจิตวิญญาณ  /  ผู้ที่มีความรู้แจ้ง  ที่หยั่งรู้ว่าอะไรคือสิ่งที่ผิดชอบ  ชั่ว  ดี    อะไรคือบุญ   และอะไรคือบาป  อะไรคือความจริงและอะไรคือความเท็จ  อะไรคือวิวัฒน์และอะไรคือวิบัติ   ผู้ที่มีจิตวิญญาณเช่นนี้จะต้องได้รับการขัดเกลาและอบรมมาอย่างดี (تدكية و تربية)
       
ครู คือ ผู้ที่พัฒนาให้มนุษย์เป็นผู้ที่มีคุณธรรมและคุณภาพ
       
ครู คือ ผู้ที่ต้องตรากตรำต่อสู้กับความเขลา  ความไม่รู้  และความจนตรอกทางความคิด
       
ครู คือ ผู้ที่ธำรงไว้และถ่ายทอดซึ่งอัตลักษณ์ของตนเองและชนรุ่นต่อ ๆ ไป

ความหมายของครูในทัศนะอิสลามตามหลักฐานที่ปรากฏในคัมภีร์อัล-กุรอาน วจนะของท่านศาสดาและทัศนะของปวงปราชญ์แห่งโลกอิสลาม มีด้วยกันหลายความหมาย อาทิเช่น ครู คือ
                   - 
ผู้ยกระดับความศรัทธาของมนุษย์ให้สูงขึ้น
                   - 
ผู้รับมรดกจากท่านร่อซูล
                   - 
ผู้สืบทอดการงานของท่านร่อซูล        
                   - 
ผู้เปลี่ยนจากความมืดเป็นแสงสว่าง 
                   - 
ผู้เป็นแบบอย่างอันดีงาม
                   - 
ผู้สอนให้ทำความดี เว้นความชั่ว
                   - 
ผู้แยกแยะระหว่างความดีและความชั่ว
                   - 
ผู้อบรมสั่งสอนให้มีมารยาทที่ดีงาม
                   - 
ผู้ตักเตือนในสิ่งที่เป็นสัจธรรมและความอดทน
                   -
ผู้อ่านโองการของอัลลอฮฺ
                   -
ผู้ตักเตือน
                   - 
ผู้เชิญชวนไปสู่แนวทางของอัลลอฮโดยใช้วิทยปัญญา
                   -
ผู้สอนสิ่งที่ยากให้เป็นง่าย อัลกุรอ่านได้กล่าวถึงวัตถุประสงค์

ในการส่งท่านศาสดามุหัมหมัด(ศ็อลฯ) แก่มวลมนุษย์ชาติเพื่อ

وماأرسلناك الارحمةللعالمين

และเจ้า (มุหัมหมัด) มิได้ถูกส่งมาเพื่อการอื่นใดนอกจากเพื่อเป็นความเมตตาแก่สากลจักวาล

وماأرسلناك للناس كافة الا بشيراونديرا ولكن اكثرالناس لايعلمون

 และเจ้า (มุหัมหมัด) มิได้ถูกส่งมาเพื่อการอื่นใดนอกจากเพื่อแจ้งข่าวดี (การตอบแทนดี) และข่าวร้าย (การตอบแทนชั่ว) แต่ทว่ามนุษย์ส่วนใหญ่ไม่รู้

لقد كان لكم في رسول لله أسوة حسنة

แท้ที่จริงแล้วสำหรับพวกท่านมีรอซูลซึ่งเป็นแบบอย่างที่ดีงาม

ياأيهالنبي اناأرسلناك شاهدا ومبشراونديراوداعياالى الله بإدن الله وسراجامنيرا       

โอ้ ! นบี แท้ที่จริงเราได้ส่งท่านมาเพื่อเป็นพยาน  และเป็นผู้แจ้งข่าวดี  และเป็นผู้แจ้งข่าวร้าย และเป็นผู้เชิญชวนไปสู่พระเจ้าด้วยการอนุมัติจากพระองค์ และเป็นดวงประทีป (ส่องนำทาง)

และท่านศาสดาได้กล่าวว่า

إنمابعثت لأتمم مكارم الأخلاق

แท้ที่จริงฉันถูกส่งมาเพื่อสถาปนาระบบคุณธรรม จริยธรรมให้สมบูรณ์ 

คุณลักษณะของครู  

                นักวิชาการหลายท่านได้แสดงทัศนะว่าครูควรมีคุณสมบัติอย่างไรบ้าง   ดังนี้  

1. แนวความคิดของมูฮำหมัด อิบนุ ซะฮ์นูน
               มูฮำหมัด อิบนุซะนูน เป็นนักการศึกษาและผุ้รู้ทางศาสนาท่านได้เสนอทฤษฏีทางการศึกษาและได้ให้ทัศนะเกี่ยวกับคุณลักษณะหรือคุณสมบัติของครุโดยได้แบ่งเป็นสามด้านดังนี้
              1.1    
คุณลักษณะทางด้านวิชาการ
                     -
ท่องจำอัลกรุอานและรุ้กฎการอ่านและท่องจำ
                     -
มีความรุ้ทางด้านฟิกฮ์
                     -
มีความรุ้ทางด้านหลักไวยากรณ์และทักษะการเขียนภาษาอาหรับ
                     -
มีความเข้าใจเกี่ยวกับการเขียนภาษาอาหรับ
                     -
มีความสามารถในการพูดและศาสตร์ทางด้านร้อยแก้ว ร้อยกลอน วรรณคดีโดยทั่วไป  
              1.2    
คุณลักษณะทั่วไป
                    -
ซื่อสัตย์และจริงใจในการสอนและฝึกฝนเด็กในลักษณะเช่นเดียวกับที่เขาปราถนาจะสอนและฝึกลุกของตนเอง
                    -
ศรัทธามั่นและเกรงกลัวอัลลอฮฺในการปฏิบัติในสิ่งที่ทรงอนุมัติและสิ่งที่ถุกห้าม
                    -
รับผิดชอบอย่างเต็มที่ต่อเด็กๆและถือเป็นความรับผิดชอบที่เขาจะถูกสอบสวนในวันโลกหน้า
                    -
มีใจเมตตาและอ่อนโยนในการเสริมสร้างสิ่งแวดล้อมในการร่วมมือระหว่างสถาบันการศึกษาและชุมชน
              1.3    
มีประสบการณ์สอน

2. แนวความคิดของอีหม่านอัลฆอซาลี

คุณลักษณะของครูที่ดีตามแนวความคิดอีหม่านอัลฆอซาลี สรุปได้ดังนี้
1.
ต้องมีความเมตตาต่อนักเรียน และต้องถือปฏิบัติต่อนักเรียนเสมือนหนึ่งว่าเขาทั้งหลายเป็นลูกๆของตนเอง
2.
ปฏิบัติตามแบบอย่างของท่านรอซูลนั้นคือ ครูไม่ควรแสวงหาค่าตอบแทนในการสอน
3.
ให้คำชี้แนะแนวทางแก่เด็กหรือไม่ควรปล่อยให้เด็กเรียนในวิชาชั้นสูงๆนอกจากว่าเขามีความสามารถ
4.
ห้ามปรามนักเรียนออกห่างไกลจากความชั่วร้ายทั้งปวงโดยการให้คำแนะนำดีกว่าการว่ากล่าวอย่างเปิดเผย และความเมตตาดีกว่าการดุด่าอย่างน่ารังเกียจ
5.
ไม่ตำหนิหรือดุแคลนคุณค่าของวิชาอื่นๆต่อหน้านักเรียน
6.
สอนนักเรียนให้เหมาะสมกับสมรรถภาพทางสติปัญญาของพวกเขา ไม่ควรสอนเกินความสามารถทางสติปัญญาของเด็ก
7.
ควรสอนเด็กที่มีความด้อยทางสติปัญญาให้ชัดเจนและเหมาะสมกับระดับสติปัญญาของพวกเขา
8.
ปฏิบัติให้สอดคล้องกับสิ่งที่สอน

    
3. แนวความคิดของ Ghaudhi and Saqib 
                    ได้เสนอคุณลักษณะของครูในการทำหน้าที่การสอนการศึกษาทางศาสนามีดังนี้
               1.   
มีความเข้าใจเกี่ยวกับความรู้ทางด้านจิตวิทยา
               2.   
มีทักษะความจริงใจและการเสียสละที่ยิ่งใหญ่ในการชี้นำจิตวิญญาณของเด็กสู่แนวทางทางวิชาตวามรู้ศาสนาและประสบการณ์ที่ถูกต้อง
               3.   
ได้ฝึกการอ่านอัลกรุอานอย่างถูกต้องตามหลักตัจวิด
              4.   
ได้ศึกษาวัฒนธรรมอิสลามอย่างลึกซึ้ง ทั้งทางด้านเกี่ยวกับสถาบันและหน้าที่ประวัติศาสตร์และพัฒนาการ ผลกระทบและการท้าทายในยุคปัจจุบัน
              5.   
มีความรู้ทางด้านภาษาอาหรับ
              6.   
มีความเข้าใจเกี่ยวกับจิตวิทยา ปรัชญาและการศึกษาตามทัศนะอิสลาม
              7.   
รู้จักใช้เทคนิคและวิธีการสมัยใหม่ในการงานสอน รู้จักประยุกต์ใช้สื่อการสอน

ประมวลคุณลักษณะของครูที่พึงประสงค์ตามทัศนะอิสลาม
จากแนวคิดข้างตนสามารถสรุปสาระสำคัญ โดยจัดประเด็นหลักสำคัญๆดังนี้
               1.   
ด้านคุณลักษณะส่วนตัว
                     1.1
การผูกพันใกล้ชิดกับอัลลอฮฺ
                           -
มีอิสลามเป็นเป้าหมายชีวิต
                           -
บริสุทธิ์ใจและตั้งใจมั่นในการปฏิบัติงานสอนเพื่อแสวงหาความโปรดปรานจากอัลลอฮฺ หวังในการตอบแทนทั้งหลายมอบไว้แด่อัลลอฮฺ
                           - 
มีความศรัทธามั่นและเกรงกลัวต่ออัลลอฮฺ โดยปฏิบัติตนให้สอดคล้องกับกฎหมายอิสลามหรือคำสั่งและคำบัญชาต่างๆของพระองค์ อีกทั้งยังมีการวางใจในการอนุมัติ
                             
และการช่วยเหลือจากพระองค์จะต้องสถิตอยุ่ในตัวครู และประหวั่นกลัวการลงโทษของพระองค์แผ่ซ่านแทรกซึมอยู่ในจิตใจ
                           -
มีอามานะหรือความรับผิดชอบ ซื่อสัตย์จริงใจและจริงจังอย่างสูงในกากรปฏิบัติงานสอน ซึ่งความรับผิดชอบที่จะต้องถูกสอบสวนจากพระเจ้าในวันกียามัด 

                     1.2
บุคลิกลักษณะอันไม่มีที่ติ
                          -
ประพฤติปฏิบัติตนเป็นแบบอย่างที่ดีแก่นักเรียนและบุคคลทั่วไปในทุกๆด้าน
                          -
มีบุคลิกภาพที่ดีงามทั้งทางด้านการแต่งกาย การพูดลักษณะนิสัยและการสมาคม
                          -
ปฏิบัติต่อนักเรียนด้วยความรัก ความเมตตาและอ่อนโยน
                          -
มีมนุษย์ที่ดีต่อนักเรียนและบุคคลทั่วไป
                          -
เปิดใจกว้างมีจิตใจโอบอ้อมอารี ต่อนักเรียนและบุคคลทั่วไป
                          -
มีความยุติธรรมและเสมอภาค
                          -
มีความกล้าหาญและเชื่อมั่นในตนอง
                          -
มีความหนักแน่น อดกลั่นและอดทน
                          -
มีไหวพริบ ปฏิภาณดี
                          -
ตรงต่อเวลาและมีวินัย
                          -
ซื่อสัตย์และรักษาความจริง

                2.   
คุณลักษณะทางด้านวิชาการ
                         -
มีความรู้ความเข้าใจอิสลามอย่างถ่องแท้และถูกต้อง
                         -
มีความสามารถในการอ่านและท่องจำอัลกรุอานตามหลักการอ่านได้ดีและถูกต้อง
                         -
มีความรู้ความสามารถทางภาษาอาหรับ
                         -
มีความรู้ความเข้าใจทางด้านการศึกษาและความรู้ทั่วไป
                        -
ทันต่อเหตุการณ์หรือสถานการณ์ปัจจุบันและสิ่งแวดล้อมทางสังคม
                        -
มีความกระตือรือร้นในการศึกษาหาความรู้เพิ่มเติมอยู่เสมอ

               3.   
คุณลักษณะทางด้านวิชาชีพ
                      -
มีความรู้และเชี่ยวชาญในสาขาวิชาที่สอน
                      -
มีจิตวิญญาณแห่งความเป็นครู ยึดมั่นในคุณธรรมและจรรยาบรรณครูในการสอน
                      -
มีทักษะและความสามารถในการถ่ายโยงวิชาความรู้ ประสบการณ์แก่นักเรียนด้วยความเชื่อมั่นและศรัทธา
                      -
มีความจริงใจและเสียสละอุทิศเวลาในการวางแผนและเตรียมการสอน
                      -
มีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ ทักษะการสอน เทคนิค วิธีการสอน และสื่อการสอนที่ทันสมัยและสอดคล้อง
                      -
มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับทางด้านจิตวิทยาการเรียนการสอนและพัฒนาการโดยให้ความสำคัญเรื่องความแตกต่างระหว่างบุคคลของนักเรียน
                      -
สามารถให้คำปรึกษาและชี้นำแนวทางที่ดีแก่นักเรียน และรู้จักใช้เทคนิคในการจูงใจนักเรียนสู่การทำความดีและห่างไกลจากแนวทางอันชั่วร้าย
                      -
รู้จักบูรณาการเหตุการณ์หรือสถานการณ์ปัจจุบันมาใช้ประกอบในวิชาที่สอน
                      -
มีความรู้ความเข้าใจทางด้านการวิจัยเกี่ยวกับวิชาชีพครู

                4.   
คุณลักษณะทางด้านสังคม
                      -
ประพฤติปฏิบัติตนเป็นแบบอย่างที่ดีในทุกๆด้านแก่ชุมชนและบุคคลทั่วไป
                      -
มีมนุษย์สัมพันธ์ที่ดี ใจเมตตา และอ่อนโยนในการเสริมสร้างความร่วมมือระหว่างสถาบันการศึกษากับชุมชน
          &nb