ระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน....ประเมินลูกเต๋าทุกด้าน ทั้งตนเอง ผู้ปกครอง....ครู.....ปรากฏว่า อยู่ในระดับมีปัญหา..

ลูกเต๋า.....นักเรียนเลขที่ 42 ของห้องบ้านปอสี่   ซึ่งเพิ่งย้ายเข้ามาเรียนเมื่อต้นเทอมนี้เอง    ลูกเต๋า...เป็นเด็กตาเศร้าๆท่าทางหงอยๆ  พูดจาเบาๆ  ถามคำตอบคำ  ตอบด้วยความไม่มั่นใจ   แต่บางครั้งลูกเต๋าไม่พอใจเพื่อนที่แกล้ง....ลูกเต๋าจะตะโกนคำหยาบใส่หน้าเพื่อน...."ลูกเต๋าพูดจาไม่ดีเลยนะลูก...พูดใหม่ซิ......"  พอครูบอก   ลูกเต๋าจะหน้าสลดแล้วเงียบ......

ครูให้ความใกล้ชิดพูดคุยด้วยบ่อยๆ  ถามข่าวทางบ้านบ้างคุยเรื่องอื่นๆที่ลูกเต๋าตอบด้วยความมั่นใจได้.....ดูแล้ว..ลูกเต๋าน่าจะพัฒนาได้ดีขึ้น   ...จากการประเมิน.....ระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน....ประเมินลูกเต๋าทุกด้านทั้งตนเอง   ผู้ปกครอง....ครู.....ปรากฏว่าอยู่ในระดับมีปัญหา.....ดังนั้นสิ่งใดที่ลูกเต๋าประเมินตนเองในทางลบ  ครูจึงเฝ้าติดตามตลอดมาเพื่อดูแลแก้ไขปัญหา

เช้าวันนี้, ลูกเต๋าหายไป........หลังจากปฏิบัติกิจกรรมหน้าเสาธงเสร็จสิ้น   ก็เริ่มเข้าสอนชั่วโมงแรกชั้นปอสี่ วันนี้เด็กหายไป 2 คน คนแรก น้องนิวป้ามาลาบอกว่าป่วย   คนที่ 2 ลูกเต๋า   หายไปไหน?......สอบถามเพื่อนๆได้ความว่าลูกเต๋านำกระเป๋านักเรียนมาไว้ที่โต๊ะแล้วก็ออกนอกโรงเรียนไปช่วงกิจกรรมหมูสีรักษ์สะอาด.....เด็กๆทุกคนทำกิจกรรมกัน  แต่ลูกเต๋า, น้องป.3 , น้อง ป.2  ทั้งหมด  3 คน หายไป   ส่วนน้อง ป.3 กลับเข้าโรงเรียน   จึงตามข่าวจากคนที่กลับมา.....และพี่สาวของลูกเต๋าที่อยู่ป.6

ครูหญ้าบัวและเด็กที่กลับมา.....ขี่จักรยานยนต์ออกตามหาตามจุดที่คิดว่าลูกเต๋ากับน้องป.2 จะไปหลายที่   แต่ไม่พบ  จึงกลับเข้าไปที่โรงเรียนอีกเผื่อว่าลูกเต๋ากับน้องจะกลับมา......ยังไม่กลับ     " งั้นครูไปเติมน้ำมันรถก่อนนะ".......เติมน้ำมันรถเสร็จแวะบ้านพักไปเอาหมวกกันน๊อคเสื้อคลุม  ออกตามไปที่บ้านลูกเต๋า.....อย่างน้อยๆก็บอกยายของลูกเต๋าให้ทราบเรื่องก่อน....ซึ่งอยู่ห่างจากโรงเรียนประมาณ 7  กิโลเมตร  โดยขี่รถเรียบริมฝั่งแม่น้ำป่าสักจนถึงบ้านลูกเต๋า    ยายเล่าว่าเมื่อปีที่แล้วอยู่โรงเรียนเก่าลูกเต๋าก็เป็นอย่างนี้ลูกเต๋ากับเพื่ออีกคนนั่งรถไปถึงอำเภอศรีเทพเลย.....ยายเล่าด้วยความโมโหหลาน.....    และ เมื่อกลับออกมาที่หน้าบ้านเด็ก ป.2  ปรากฏว่า  น้อง ป.2  กลับมาแล้ว   พบแม่เด็กบอกว่า ผู้ใหญ่บ้านหมู่ที่ 5 โทร.ว่าพบเด็กจึงไปรับแต่ลูกเต๋าไม่ยอมกลับด้วย.......พอรู้ข่าวว่าพบลูกเต๋าแล้วก็รู้สึกใจชื้นขึ้นมาแล้ว   อย่างน้อยๆก็รู้ว่าลูกเต๋าปลอดภัย

กลับย้อนมาที่หมู่ที่ 9   ที่มีคนพบลูกเต๋า.......ซึ่งครั้งแรกมาแถวนี้แล้ว....ถามชาวบ้านแถวนั้นบอกว่าเห็นเด็กใส่เสื้อยืดคอกลมเดินอยู่แถวนี้น่าจะใช่.......บริเวณนั้นไม่ไกลโรงเรียนเท่าใดนัก   จึงกลับเข้าโรงเรียนอีก.......ลูกเต๋ายังไม่กลับ....

จะเที่ยงแล้ว....ครูเหนื่อยใจเหลือเกิน....ลูกเต๋าอยู่ไหนนะ.....นั่งสักพัก...พี่หนูทองซึ่งเป็นแม่ครัวของโรงเรียนเห็นท่าทางครูหญ้าบัวดูเหนื่อย...พี่แกเลยบอก  " พักก่อนเถอะครูกินข้าวก่อนนะ......"  ขณะกำลังทานอาหารกลางวัน  ฝนก็เทลงมาเหมือนฟ้ารั่ว.......บ่ายโมงก็ยังไม่หยุดตก....ลูกเต๋าก็ยังไม่พบ....การเตรียมงานเกี่ยวกับ "การอบรมพัฒนาเทคนิคการเรียนการสอนเชิงคิดวิเคราะห์ ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ"  ในวันพรุ่งนี้ของศูนย์ประสิทธิภาพการศึกษาห้วยสะแก-ระวิง  ก็ยังไม่ได้ไปช่วยในฐานะโรงเรียนเป็นเจ้าของสถานที่.....ครูหญ้าบัวดูแลการจัดสถานที่...เวที...ดอกไม้ประดับ...โอ๊ย!...ดูเหมือนยุ่งๆดีแท้   ไปดูอีกที่เพื่อนๆครูเขาจัดการไปเกือบหมดแล้ว   เลยรับดูแลเรื่องดอกไม้ประดับโต๊ะต่างๆ   คืนนี้จะเตรียม..ขนดอกไม้ไปไว้บ้านพักก่อน....เช้าๆ  จะมาตั้งให้ก็แล้วกัน  ตอนนี้ขอเวลาตามลูกเต๋าอีกรอบก็แล้วกัน

ห้าโมงเย็น, ครูกัลยาณีย์ก็นำลูกเต๋ามาส่งที่บ้านพักครูหญ้าบัว....บอกว่าพี่หนูทองไปพบที่ศาลาวัดหนองจอก (หมู่ที่ 9) .....ลูกเต๋าลงรถของครูกัลยาณีย์มาหาครูประจำชั้นด้วยหน้าตาเศร้าๆเหมือนสำนึกผิด.....ครูดีใจจนบอกไม่ถูกที่พบลูกเต๋า.....จึงถามไถ่ว่าไปมาอย่างไร....ลูกเต๋าเหมือนจะร้องไห้....จึงบอกว่าครูไม่ตีหรอกไม่ต้องร้อง...เล่ามาว่าไปไหนมา.....ลูกเต๋าบอกเห็นครูแล้วแต่หลบ.....เตลิดไปแอบที่ป่ามะขามหลังวัด....ถอดชุดนักเรียนทิ้งไว้ที่ป่าโน่นแน่ะ

ฝนตกลงมาไม่ขาดสาย, ครูจึงไปส่งลูกเต๋าที่บ้านโดยรถเก๋งคู่ใจของครู   ถึงรู้ว่าถนนสายบ้านลูกเต๋านั้นรถเก๋งคงไปลำบาก  แต่ก็ต้องไป.....ใกล้ค่ำครูก็ไม่กล้าขี่จักรยานยนต์แน่นนอน  แต่ก่อนถึงบ้านครูพาลูกเต๋าแวะพบหลวงน้าของลูกเต๋าที่วัดบ้านใหม่วังสีมา (ที่วัดแห่งนี้ก็มาตามแล้วซึ่งหลวงน้าเมตตาได้มอบจักรยานให้ลูกเต๋าเมื่อไม่นานนี้เอง)  

พาลูกเต๋ามาฟังเทศน์,  “........เต๋า....ทำไมถึงทำอย่างนี้....รู้ไหมว่าใครเดือดร้อนเพราะเรา....ครูบาอาจารย์ร้อนอกร้อนใจตามหา......เป็นห่วง... เราเกิดมาก็แค่นี้ทำไมถึงทำให้ตนเองตกต่ำลงไปอีก   เกิดมาต่ำต้อยแล้วจะต้องมีมานะ ตั้งใจเล่าเรียน เรียนมากๆจึงจะทำให้ชีวิตดีขึ้น...............ฯลฯ.....   รู้สึกไม่ผิดหวังเลยที่พาลูกเต๋าแวะไปนมัสการท่านก่อนกลับบ้าน  ขออนุญาตท่านกลับก่อนกลัวจะค่ำ  โอกาสหน้าจะพาเด็กๆไปฟังเทศน์อีก 

ถึงบ้าน,ยายของเต๋าก็ใส่ไม่หยุดเช่นกันแต่เป็นรูปแบบของยาย  หลานอีก 2 คนกำลังขุดหน่อไม้ที่กอไผ่ริมแม่น้ำซึ่งเป็นลูกพี่ลูก น้องกับลูกเต๋าที่พ่อแม่ทิ้งไว้ให้ยายเลี้ยง   เพื่อให้ตานำไปขายที่ตลาดในตอนเช้า........ดูชีวิตของเด็กๆเหล่านี้ไม่มีเวลาไปเล่นเหมือนเด็กอื่นๆเลย  กลับจากโรงเรียนก็ช่วยกันหาผัก หาหน่อไม้ เตรียมตัดกล้วยจากเครือเป็นหวีๆเตรียมไว้ให้ตาไปขาย .....ซึ่งก็เพื่อปากท้องของทุกคนที่บ้านหลังนี้