ในรังผึ้งหรือครอบครัวของผึ้ง (bee colony) เราแบ่งผึ้งงานออกเป็น ๒ พวกใหญ่ๆ คือ
- ผึ้งประจำบ้าน (Houses bee) คือ ผึ้งงานที่ทำงานส่วนใหญ่อยู่ภายในรัง บางพวกอาจทำหน้าที่เลี้ยงดูตัวอ่อน (รวมทั้งดูแลผึ้งนางพญาด้วย) เราเรียกว่า nurses bee
- ผึ้งสนาม (Fields bee) คือ ผึ้งงานที่ทำงานส่วนใหญ่อยู่นอกรัง แบ่งเป็น ๒ พวกใหญ่ๆ คือ scouts bee เป็นผึ้งสำรวจ และ foragers bee คือ ผึ้งที่ออกหาอาหาร
พอดีผมไปพบบทคัดย่อเรื่อง Worker nutrition and division of labour in honeybees. จึงนำมาเล่าสู่กันอ่านครับ
คือมีงานวิจัยของ Robinson และ Toth พบว่า ปริมาณไขมันที่สะสมอยู่ในส่วนท้อง (Stored Abdominal Lipids) ของผึ้งงาน มีความสัมพันธ์กับการแบ่งหน้าที่การทำงานของผึ้งงาน (Division of Labour)
พวกเขาพบว่า ผึ้งงานที่เป็น foragers bee (ส่วนมากเป็นผึ้งที่มีอายุเกิน ๑๘ วันขึ้นไป) จะมีปริมาณไขมันสะสมที่ส่วนท้องน้อยกว่า nurses bee (ส่วนมากเป็นผึ้งที่มีอายุ ๑-๑๘ วัน)
สรุปการทดลองได้ว่า "ปริมาณไขมันสะสมบริเวณส่วนท้องที่ลดต่ำลง มีผลไปเป็นตัวกระตุ้นให้ผึ้งงานเปลี่ยนสถานจาก nurses bee เป็น foragers bee"
แต่ในทางกลับกัน กลับพบว่า การที่ผึ้งงานที่เป็น foragers bee จะเปลี่ยนหน้าที่มาเป็น nurses bee (ในสถานการณ์ที่จำเป็น) ผึ้งเหล่านี้จะไม่เพิ่มการสะสมของไขมันที่ส่วนท้อง
ผู้ทดลองมีความเชื่อว่า worker nutrition state เป็นกลไกควบคุม division of Labour ในผึ้งงาน ของผึ้งพันธุ์ (Apis mellifera)
จบแล้วครับ
มีภาพ Jig saw มาให้ชมกัน ๒ ภาพนะครับ
- ภาพแรกเป็นภาพ ที่ผึ้งงานกำลังออกมาจากหลอดรวง (baby worker bee emerge from it cell)
- ภาพที่สองเป็นภาพ เป็นภาพของผึ้งอนุบาล (วัยอ่อน) ๒ ตัว (ขนขาวๆ ตัวเล็กกว่า) กำลังอยู่ท่ามกลาง ผึ้งงานรุ่นพี่
ลอง Link VDO ให้ได้ชมกันด้วยครับ Video: Angel Bees vs. Robber Bees (เข้าไปตรง Maltimedia ของหน้าเว็ปนะครับ)
สวัสดีครับ
 |
มนุษย์ผึ้งมหัศจรรย์ |
อ้างอิง http://www.cababstractsplus.org/google/abstract.asp?AcNo=20053028399
