พริบตาเดียวสิบปีผ่านไป ก็ถึงวันที่ 2 กรกฎาคม อีกครั้ง

เป็นการครบรอบสิบปีของการลอยแพค่าเงินบาท ก่อเกิดสายธารแห่งต้มยำกุ้งที่หลากไหลบ่าไปทั่วโลก พัดเอาหลายประเทศต้องซวนเซ

ขอเรามารำลึกเพื่อเรียนรู้

เรียนรู้จากสิ่งที่เคยเกิดขึ้น ไม่ใช่เพื่อคุมแค้น แต่เพื่อความเข้าใจในปัจจุบัน

เกิดอะไรขึ้นบ้างในช่วงเวลาชุลมุนราว ๆ นี้ของสิบปีก่อน ?

  • ค่าเงินถูกโจมตี (และแพ้จนต้องถูก "ลอยแพ" ในที่สุด) เพราะต่างชาติฟันธงว่าน่าโจมตีค่าเงิน (ไม่กี่ปีที่แล้ว ผมเคยเห็น check list ในหนังสือทางการเงิน เขาลง ทฤษฎีว่าค่าเงินจะมีปัญหาเพราะอะไรบ้าง เอาไว้หลายสิบข้อ การเมืองก็เป็นหลายข้อในนั้น และอยู่ในลำดับต้น ๆ)
  • มีข่าวว่าบริษัทไฟแนนซ์จะรวมตัวกันบังคับขายหุ้นเลหลัง ของบัญชีลูกค้าที่ยืมเงินสินเชื่อไฟแนนซ์ไปเล่นหุ้น ซึ่งมูลค่าหลายหมื่นล้านบาท
  • เทศกาลปิดไฟแนนซ์ขนานใหญ่ ใครมีเงินฝากไฟแนนซ์ได้กระดาษปลอบใจ แต่เงินห้ามถอนไปอีกหลายปี
  • ไทยเปลี่ยน รมต คลังเป็นว่าเล่น
  • หลังลอยแพค่าเงินไม่กี่สัปดาห์ หม่อมราชวงศ์เสนีย์ ปราโมช ถึงแก่อสัญกรรม (28 กรกฎาคม 2540) โดยแทบไม่มีสื่อมวลชนให้ความสนใจ ทั้งที่ท่านคือประวัติศาสตร์หน้าหนึ่งของประเทศไทย เพราะช่วงนั้น ข่าว IMF กลบข่าวอื่นหมด
  • คนไทยรู้จักคำว่า IMF แม้จะไม่เคยนับญาติ สายตรงมาก่อน
  • คนไทยรู้ว่า "มัน แปลว่า Potato"
  • คนไทยเห่อฝากเงินแบงค์นอก เห่อถอนเงินแบงค์ไทย จนแบงค์ต้องใช้วิธีเชิญผู้หลักผู้ใหญ่มา "ฝากเงินปลอบขวัญชาวประชา"
  • หลังจากที่คนไทยกลับมาเชื่อมั่นในการฝากเงินแบงค์ไทย แทบไม่มีใครกล้าซื้อหุ้นแบงค์ไทย โดยบอกว่า "มันเสี่ยง เดี๋ยวแบงค์ล้ม" ทั้งที่ก็ฝากเงินแบงค์เดียวกันนั่นแหละ ทำยังกับฝากเงินไม่เสี่ยงแน่ะ (ตอนนี้มีคนทำกลับกัน !)
  • "ต้มยำกุ้ง"กลายเป็นอาหารไทย รส "อินเตอร์"
  • ห้าเดือนหลังลอยแพค่าเงิน อัตราแลกเปลี่ยนขึ้นไปเกือบห้าสิบบาทต่อดอลลาร์ จากเดิมยี่สิบห้าบาท และเงินปอนด์สเตอลิงราวแปดสิบบาท จากเดิมราวสี่สิบบาท
  • ออสเตรเลียกระหน่ำเทขายทองคำที่เป็นกองทุนสำรองเงินตราออกมา เกือบทันที ที่ไทยลอยแพค่าเงิน (คำถามน่าคิด..ทำไม ?)
  • เงินเฟ้อแบบ เบาะ ๆ (ไม่ถึง 100 %) ให้ตื่นเต้นเล่น ๆ
  • คนฉลาดจำนวนมากที่ยืมเงินดอกเบี้ยถูก ๆ จากนอก มาละเล่นตามแห่ในไทยโดยไม่ฟังเสียงจิ้งจกทัก (หุ้น+อสังหาริมทรัพย์) กระอักเลือดตายเป็นเบือ 
  • ประเทศเพื่อนบ้านบางประเทศที่โดนควันหลง พลิกวิกฤติเป็นโอกาส ผงาดเป็นประเทศที่เราต้องอิจฉา แซงเราไปแบบทิ้งห่างฝุ่นตลบ

 

คงมีอีกหลายเรื่องราว ที่ผมหลงลืมไปแล้ว...

บทเรียนเล็ก ๆ จากเรื่องราวนี้...

"คนฉลาดที่ตามแห่โดยไม่รู้จักฟังเสียงจิ้งจกทัก โง่กว่าคนโง่ที่ไม่แยแสเรื่องราวใด ๆ" 

จะต่อเติม ขอเชิญด้วยบรรยากาศโปร่งเบานะครับ เน้น edutainment เป็นหลัก