ทุกวันนี้เขาเหล่านั้นคอย รอคอย.. และคอยอยู่ในความมืดของงานพัฒนาที่อดีตผู้ปกครองรัฐแห่งนั้นมีสถานะเป็นมหาเศรษฐีของโลกและประกาศสร้างโครงการนี้

ต่อเนื่องจาก 112 วงจรหน้าจืด ความจริงที่ซ่อนอยู่ วันนี้ใคร่ขอนำ “เรื่องจริงมาผ่านจอคอมพิวเตอร์” สักเรื่องได้มาจากการลงหมู่บ้านทำ PRA นั่นแหละครับ ต้องขอไม่เอ่ยสิ่งที่เป็นชื่อเพื่อมิต้องการสร้างสิ่งที่ไม่พึงประสงค์ เพียงแต่เอาเรื่องจริงมาเล่าสู่กันฟังว่านี่คือผลของการพัฒนา นี่คืออีกตัวอย่างที่ชาวบ้านคือ ผู้รับเคราะห์กรรมจากสิ่งที่ผู้ปกครองทำขึ้นมา 

รัฐหนึ่งไม่ไกลจากสยามรัฐ ผู้ปกครองประกาศว่าจะสนับสนุนให้เกษตรกรเลี้ยงวัวด้วยข้อดีมีร้อยแปดประการ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องก็รับลูกกันเป็นระนาด หมู่บ้านหนึ่งเป็นเป้าหมายที่หน่วยงานนี้เข้าไปทำงานอันเกี่ยวกับโครงการนี้แบบเชิงรุก เป็นที่ถูกอกถูกใจผู้ปกครองยิ่งนักที่สนองนโยบายทันทีทันควัน เจ้าหน้าที่เข้าไปในหมู่บ้านแล้วประชาสัมพันธ์ถึงโอกาสที่จะทำเงินจากการปลูกหญ้าเพื่อเอาเมล็ดพันธุ์ไปขยายต่อในโครงการเลี้ยงวัว  

เจ้าหน้าที่ยื่นเงื่อนไขให้เกษตรกรว่าจะรับซื้อเมล็ดพันธุ์ในราคากิโลกรัมละ 100 บาท และทำสัญญากันเป็นทางการอีกด้วย เกษตรกรรับฟังเจ้าหน้าที่ด้วยความสนใจ เชื่อถือและเชื่อมั่นเพราะเป็นเจ้าหน้าที่แห่งรัฐ  มีเกษตรกรจำนวนมากเป็นแบบหัวไวใจกล้ากระโดดลง “แม่น้ำแห่งความหวัง” ทันที และก็ราบรื่น ไหลรีบแบบเร่งรุด ไม่มีหลุดลุ่ย ทำให้ชาวบ้านพึงพอใจเป็นอย่างยิ่ง  

ฟังข่าววิทยุ โทรทัศน์ ก็ยิ่งสร้างความมุ่งมั่นของรัฐในการจะสร้างโครงการนี้ให้บรรลุโดยเร็ววัน เกษตรกรผู้ลิ้มรสของความหวังมาแล้วกะว่า ปีต่อไปนี้จะต้องตั้งเป้าการผลิตให้สูงขึ้น ขยายพื้นที่มากขึ้น ระดมลูกหลาน ญาติพี่น้องมาช่วยกันปลูกเจ้า “หญ้าต่างชาติ” ชนิดนั้น และน่าที่จะได้เงินได้ทองมาหมุนเวียนกัน  โอกาสมาแล้วต้องคว้าไว้ อย่าให้โอกาสลอยนวล  

พื้นที่ที่เคยปลูกพืชไร่อื่นๆเปลี่ยนมาเป็นการปลูกหญ้า เพื่อนบ้านที่ไม่ได้ปลูกเมื่อปีที่ผ่านมาก็คว้านวลของโอกาสมาไว้ในมือทันทีตัดสินใจก้าวลงจากบ้านไปลงชื่อเป็นผู้ผลิตเพิ่มขึ้นทันที  เพียงไม่กี่วันจำนวนคนที่ตัดสินใจปลูก พื้นที่ที่จะปลูกเพิ่มขึ้นเป็นสามเท่าของปีก่อน มิใยที่หมู่บ้านข้างเคียงอื่นๆจะวิ่งตามเกาะโอกาสไปด้วย  การผลิตที่ไม่ได้ยุ่งยาก และความเอาใจใส่ของชาวบ้านที่มุ่งหวังผลผลิตเต็มที่จึงทุ่มเทเวลาให้กับการผลิต 

ผลผลิตที่ได้เป็นไปตามที่คาดหวัง ต่างเก็บมาไว้ใต้ถุนบ้าน และรักษาความแห้งอย่างทนุถนอมเพราะนี่คือเงินก้อนใหญ่ที่จะได้มาในเร็ววันนี้ บางคนฝันถึงการคืนเงินกู้กองทุนเงินล้านที่กู้มาเมื่อต้นฤดูการผลิต บางคนจะเอาไปคืนเงินกู้ ธกส. และอื่นๆ บางคนจะเอาส่งลูกเรียน ปวช. และ ฯลฯ 

แต่แล้วฟ้าก็ผ่าลงกลางบ้าน เมื่อเจ้าหน้าที่ของรัฐนั้น ผู้มาทำสัญญาแจ้งว่าทางราชการแห่งรัฐไม่มีเงินมาซื้อแล้ว เพราะเปลี่ยนรัฐบาลใหม่แล้ว “ช่วยไม่ได้จริงๆ เพราะผมต้องทำตามคำสั่งของผู้ใหญ่”“ผมเข้าใจว่าเกิดความเสียหายขึ้นแล้ว แต่ผมก็ไม่รู้ว่าจะเอาเงินมาจากไหนมาซื้อเมล็ดพันธุ์หญ้า ผมเสียใจ....” 

เหมือนสุริยุปราคาเกิดขึ้นทันที มันมืดไปหมด เงินจำนวนมากที่ชาวบ้านกู้ยืมมาลงทุนเพื่อหวังจะได้เงินก้อนมา “บัดนี้..เงินก้อนก็ไม่ได้ หนี้สินก็กลับทรุดหนักลงไปอีก...” น้ำตาผู้ให้ข้อมูลเอ่อท้นเบ้าขึ้นมาทันที.. 

ผู้นำชาวบ้านต่างดิ้นรนแบบชาวบ้าน ที่ไม่รู้ว่าจะทำได้อย่างไรบ้าง แต่ก็รู้ว่าต้องไปร้องขอหน่วยงานนั้นให้ช่วยพิจารณาหาเงินมาซื้อเถิดในราคาที่ต่ำลงมาก็ได้ จะได้เอาทุนคืน เอาเงินไปคืนเจ้าหนี้เขา จะได้ไม่เสียดอกเบี้ยด้วย.. 

ไม่มีคำตอบ..ที่แน่ชัด  ไม่มีคำมั่นสัญญาเหมือนสัญญาที่ได้ทำไว้  ไม่มีแสงสว่างเล็ดลอดออกมาเลย ท้องฟ้าที่บ้านนี้มันมืดไปตลอดกาลเลยหรือ...  

ผู้นำหมู่บ้านดิ้นรนจนถึงที่สุด ครั้งแล้วครั้งเล่า อย่างสันติ อย่างร้องขอ ทั้งๆที่เขามีสถานภาพเป็นคู่สัญญาทำการค้าการผลิตทางการเกษตร แต่เขาไม่มีความรู้ใดๆที่จะไปต่อกรกับคนภายนอก โดยเฉพาะผู้เป็นเจ้าหน้าที่แห่งรัฐนั้น..  ในที่สุดผู้นำก็บอก หลังจากนับร้อยๆครั้งที่เข้าไปร้องขอ ก็ได้คำตอบว่า เขารับซื้อในราคาครึ่งหนึ่งของสัญญาที่ทำกันไว้ และเอาเมล็ดพันธุ์ไปก่อน เงินจะจ่ายให้ทีหลังโดยไม่มีคำตอบที่ชัดเจนว่าเมื่อใด....  นั่นคือความหวังครั้งสุดท้ายที่เขามีอยู่ 

ทุกวันนี้เขาเหล่านั้นคอย  รอคอย.. และคอยอยู่ในความมืดของงานพัฒนาที่อดีตผู้ปกครองรัฐแห่งนั้นมีสถานะเป็นมหาเศรษฐีของโลกและประกาศสร้างโครงการนี้ 

ผมยืนยันว่ารัฐแห่งหนึ่ง...นั้นมิใช่สยามรัฐครับ...