รวย - เหลือ - สร้างวัด

หนังสือ คู่มือท่องเที่ยว -เรียนรู้ ล้านนา เชียงใหม่ ลำพูน ลำปาง โดย สุรชัย จงจิตงาม ในเรื่องเด่นของบทท้ายเล่ม (หน้า ๑๐๓) มีหัวข้อเรื่อง คตินิยม "รวย - เหลือ - สร้างวัด" ....

เนื้อหาของหัวข้อนี้ กล่าวถึง นครลำปางประมาณรัชสมัยราชการที่ ๕ ... พ่อค้าชาวพม่าเข้ามาค้าขายและตั้งถิ่นฐานอยู่ในลำปาง เมื่อค้าขายร่ำรวยแล้วก็นิยมสร้างหรือซ่อมวัด ดังนั้น จึงมีร่องรอยของศิลปกรรมหลายๆ แขนงของพม่ายังคงอยู่ตราบทุกวันนี้....

ผู้เขียนคิดว่า คตินิยม "รวย - เหลือ - สร้างวัด" ทำนองนี้ คงจะมีอยู่ทั่วไปทุกชาติศาสนา...

ในกรณีพ่อค้าหรือนักธุรกิจ เมื่อไปอยู่ท้องถิ่นอื่น สิ่งที่จะทำให้มีความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันกับท้องถิ่นนั้นได้ดี ก็คือการสร้างหรือซ่อมวัดในท้องถิ่นนั้นๆ .... กล่าวได้ว่า การสร้างหรือซ่อมวัดในบางครั้งก็เป็นกุศโลบายทางการค้า หรือแม้แต่ทางการเมือง... ซึ่งกุศโลบายทำนองนี้ บางครั้งกลับมีความสำคัญสูงกว่าศรัทธาทางศาสนาโดยตรง.....

.........

คตินิยม "รวย - เหลือ - สร้างวัด" แม้จะมีมาแต่โบราณสมัย แต่ปัจจุบันสมัยก็ยังมีอยู่....

เมื่อการสร้างและซ่อมวัด พัฒนาการมาสู่ปัจจุบันสมัย นอกจากจะมีกุศโลบายทางการค้าหรือการเมืองอยู่เบื้องหลัง มีการตลาดนำหน้า มีกิเลสตัณหาครอบงำ ศาสนสถานก็ยังคงมีความยิ่งใหญ่มหึมามโหฬารสืบต่อไป.... 

อนึ่ง สำหรับปัจจุบัน ผู้เขียนสังเกตเห็นว่า บางครั้งผู้ก่อการหรือกรรมการที่ร่วมกันสร้างหรือซ่อมวัดนั้น มิได้รวยและเหลือดังยุคก่อน... แต่กลับตาลปัตรไปจากเดิม กล่าวคือ เมื่อจะ สร้างวัด ก็พยายามใช้การตลาดนำ เพื่อระดมทุน และดำเนินการเพื่อให้เกิดผลประโยชน์สูงสุด เพื่อ ส่วนเหลือ จากการดำเนินการจะตกทอดมายังตนเองและบริวารบ้าง... สิ่งที่ประจักษ์เห็นในบางครั้งกลายเป็นว่า ผู้ก่อการและกรรมการ ร่ำรวย ไปตามๆ กัน นั่นคือ...

สร้างวัด - เหลือ - รวย