การเลี้ยงหมูแบบปล่อยแปลงโดยใช้รั้วไฟฟ้าเป็นคอก นับเป็นการปรับใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสมกับการเลี้ยงหมูในชุมชน

เหมยซานต้องร้องจ๊าก.....น่าจะเป็นคำอุทาน ที่หมูเป่งเสียงร้องออกมาด้วยความตกใจเมื่อเจอกับกระแสไฟฟ้า ที่ทำเป็นคอกล้อมรอบเพื่อกันอาณาบริเวณหลายคนถามว่าเป็นการทรมารสัตว์หรือเปล่าในกรณีที่ทำรั้วด้วยลวดที่มีระแสไฟฟ้า เพราะทำให้ช๊อตสัตว์ ทำให้หมูตกใจ และขังหมูในที่โล่งแจ้ง 

ผมจึงต้องมานั่งชั่งใจอยู่หลายวันเช่นกันครับว่า ...เป็นดังเช่นคนอื่นเขาคิดกันหรือไม่น้อ เป็นบาปหรือเปล่าที่เราทำเช่นนี้  ผมจึงต้องเฝ้าจ้องหมูทุกวันทั้งเช้า สาย เที่ยง บ่าย และเย็น ติดต่อกันเป็นเวลา 5 วัน เพื่อจะได้ดูพฤติกรรมของเขาว่าเป็นอย่างไร  

5 วันต่อมาผมจึงคิดว่า...ที่ผมทำเช่นนี้นั้นไม่น่าจะเป็นการทรมารสัตว์ แต่อย่างใด เพราะดูจากพฤติกรรมของหมูแล้ว ดูเหมือนว่าเขาจะมีควาสุขมากทีเดียว และนอกจากนั้นผมยังคิดว่า

1. หมูมีความเป็นอิสระมากขึ้น เพราะเดิมทีเดียวถ้าเลี้ยงแบบขังคอกหมูจะไม่มีโอกาสเดินไปไหนเลยอยู่เฉพาะพื้นที่แคบๆ ตามที่เจ้าของแต่ละคนจะขีดกรอบให้หมู ซึ่งคนที่มีทุนน้อยก็จะขีดกรอบน้อยหน่อย คนที่มีทุนมากก็จะขีดกรอบที่มากหน่อยแตกต่างกันออกไปตามแต่กำลังทุน และความพร้อม 

2. หมูมีสุขภาพที่แข็งแรงมากขึ้น ดูจากพฤติกรรมที่เขาได้วิ่งไล่หยอกล้อกัน เสมือนเป็นการออกำลังกาย จึงส่งผลให้เขามีสุขภาพที่แข็งแรงมากขึ้น

 3. การกินอาหารได้มากขึ้น ดูจากพฤติกรรมการกินพบว่า นอกจากมีที่เดินเล่นแล้วยังพบว่าหมูสามารถกินพวกวัชพืชที่อยู่ในแปลงเป็นอาหารได้อย่างดี จึงน่าจะส่งผลให้หมูเจริญเติบโตได้ดีกว่าการเลี้ยงแบบขังคอก 

4. หมูได้มีโอกาสอาบแดด การเลี้ยงแบบปล่อยแปลงพบว่าในตอนเช้า หลังจากการกินอาหารตอนเช้าอย่างอิ่มหนำสำราญแล้ว หมูจะไปนอนอาบแดดอย่างมีวามสุข เพื่อรับเอาวิตามิน ดี  ซึ่งผมคิดว่าน่าจะเป็นผลดีต่อสัตว์ในเรื่องของการรับเอาวิตามินดี ไปใช้ในการเจริญเติบโตของร่างกาย โดยไม่ต้องไปให้โดยวิธีการฉีดที่เป็นการเพิ่มต้นทุน 

5. การเลี้ยงแบบปล่อยประหยัดงบประมาณในการสร้างคอก เพราะใช้เพียงเสาไม้ ลวด และเครื่อแปลงสัญาณไฟ (Adapter) ซึ่งราคาก็ไม่แพงมากนัก ซึ่งผมคิดว่าถูกกว่าการเลี้ยงแบบขังกรง อีกอย่างในการปล่อยกระแสไฟนั้นเราจะเปิดตลอดเฉพาะ สัปดาห์แรกเพื่อให้หมูกลัว พอสัปดาห์ต่อไปอาจจะเปิดวันเว้นวัน หรือ สัปดาห์ละ 3 วัน ทั้งนี้เนื่องจากว่าหลังจากปล่อยไปประมาณ 1 สัปดาห์ หมูจะไม่กล้าเาใกล้ลวดอีกเลย ซึ่งก็จะเป็นการประหยัดกระแสไปอีกด้วย 

6. สร้างมูลค่าเพิ่มให้กับพืชที่ปลูก เนื่องจากหมูจะขับถ่ายมูลออกมา และถูกย่อยสลายเป็นธาตุอาหารของต้นมะนาว จึงน่าจะส่งผลให้ต้นมะนาวสามารถเจริญเติบโตได้ดี และน้องจากนั้นยังช่วยพรวนดินให้กับต้นมะนาวได้เป็นอย่างดี 

หมูอาบแดด

จากเหตุผลดังกล่าวผมจึงคิดว่าการตัดสินใจในการที่จะเรียนรู้ เพื่อสร้างนวัตกรรมใหม่ในการเลี้ยงหมูในระบบเกษตรกรรมแบบประณีตสำหรับชุมชนคงเป็นเรื่องที่ไม่น่าจะเข้าข่ายทรมารสัตว์ หลังจากนี้คงต้องมาพิจารณากันต่อไปครับว่าในเรื่องของสุขศาสตร์สัตว์ เราจะต้องจัดการอย่างไร เพื่อจะได้ดำเนินการได้อย่างเหมาะสมกับชุมชน  

ขอบคุณครับ

อุทัย   อันพิมพ์

4 พฤษภาคม 2550