วันนี้ครบ ๓ เดือนของการเริ่มงานจัดการความรู้ที่มีการวางระบบงานให้เอื้อต่อการสร้างชีวิตการทำงานในโรงเรียนที่เอื้อต่อการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เป้าหมายของเดือนนี้คือการกระตุ้นให้เกิดวิถีปฏิบัติที่จะช่วยให้ครูมีการทำงานที่เป็นการจัดการความรู้ที่เนียนอยู่ในเนื้องานยิ่งขึ้นไปเรื่อยๆ
ในเดือนนี้มีการใช้เครื่องมือที่เริ่มจะคุ้นเคยกันบ้างแล้ว คือการ AAR มาสรุปงานที่จบลงไปในแต่ละกิจกรรม และการสร้างพื้นที่ในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันทางกระทู้ ซึ่งมีทั้งกระทู้ใหม่ และมีคนใหม่ๆเข้ามาร่วม ลปรร. เข้ามาเพิ่มเติมให้ชุดความรู้ต่างๆมีความสมบูรณ์ยิ่งขึ้น
นอกจากนี้ก็ยังมีการนำ Dependency Map มาใช้เป็นเครื่องมือให้ครูได้สร้างแผนที่ความรู้ ที่สามารถแสดงให้เห็นความสัมพันธ์ของความรู้แต่ละชุดที่ครูแต่ละระดับชั้นจะนำมาสร้างเป็นยุทธศาสตร์ของการเรียนรู้ ก่อนที่จะนำไปออกแบบแผนกิจกรรมการเรียนรู้ในขั้นต่อไป
การเขียนแผนที่ที่แสดงให้เห็นถึงการอิงกันของความรู้นี้ ทำให้ครูผู้สอนสามารถมองเห็นได้ว่า ความรู้ในเรื่องใดเป็นรากฐานให้กับความรู้ในเรื่องใด และควรจัดเรียงลำดับอย่างไร ซึ่งทางโรงเรียนได้รับความกรุณาจากอาจารย์กรกฎ เชาวะวณิช ที่เข้ามาช่วยแนะนำให้ได้รู้จักกับการคิดเชิงระบบ และโปรแกรมที่ทำให้การคิดเชิงระบบเกิดขึ้นได้อย่างง่ายดาย
และเมื่อได้ความสัมพันธ์ของเนื้อหาทั้งหมดแล้ว ภาพของกระบวนการเรียนรู้ก็จะเกิดขึ้นเอง จากนั้นเมื่อนำมาพิจารณาแจกแจงให้ละเอียด ก็จะจินตนาการได้ถึงกิจกรรมการเรียนรู้ที่มีความสัมพันธ์กันอย่างแนบแน่นกับเนื้อหา
เมื่อครูผู้สอนสร้างความเชื่อมโยงของเนื้อหาแล้ว ก็จะมานำเสนอให้กับกลุ่มครูผู้สอนในสายวิชาเดียวกัน เพื่อสร้างความเชื่อมโยงถึงกันในทุกระดับชั้น การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในกลุ่มครูผู้สอนดำเนินไปอย่างเป็นธรรมชาติ ทุกคนเปิดรับความคิดของกันและกันเพื่อการร่วมสร้างสิ่งที่ดีกว่า บรรยากาศเป็นไปอย่างเปิดใจ
เมื่อทุกคนไม่ติดอยู่กับสิ่งที่ตัวเองคิด การส่งผ่านความรู้ถึงกันจึงเป็นไปอย่างง่ายดาย และราบรื่น ความรู้ของทุกคนไหลสืบเนื่องเป็นกระแสธารเดียวกัน ครูที่เป็นน้องใหม่ก็ภาคภูมิที่ได้นำความรู้จากการปฏิบัติมาแลกเปลี่ยน ครูเจ้าของแผนก็ยินดีที่มีประสบการณ์ใหม่ๆจากเพื่อนพ้องน้องพี่หลั่งไหลเข้ามา ท้ายที่สุดก็เกิดเป็นนวัตกรรมการเรียนรู้ที่ทุกคนมีส่วนร่วมกันสร้างให้เกิดขึ้น
ยินดีด้วยครับคุณครูกับความสำเร็จ...กิจกรรมเสริมและแลกเปลี่ยนเรียนรู้เป็นสิ่งที่ดีครับ...ควรส่งเสริมกิจกรรมนี้ออกสู่ภูมิภาคน่าจะดีมากเลยครับ
ขอบคุณ คุณ น.เมืองสรวงมากค่ะ ที่ติดตามให้ข้อคิดเห็น และข้อเสนอแนะมาโดยตลอด ดิฉันก็อยากส่งเสริมให้กิจกรรมการ ลปรร.เผยแพร่ออกสู่ภูมิภาค ในทุกภาคส่วนให้มากๆ และคิดว่าบันทึกต่างๆที่ทุกคนช่วยกันสั่งสม จะเป็นทรัพย์ที่มีการนำไปใช้ต่อ แล้วเกิดยกระดับปรับปรุงให้ดีขึ้นไปเรื่อยๆค่ะ
ขอทราบหลักการทำ Dependency Mapด้วยครับ
ขอบพระคุณอย่างสูง
หน้าตาของ Dependency Map จะดูคล้ายกับ Mind Map แต่จะสามารถแสดงให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างกัน ว่าอะไรสัมพันธ์กับอะไรด้วยหัวลูกศร ถ้าเป็นลูกศรหัวเดียวก็คือการแสดงว่าผลนั้นเกิดจากเหตุอะไร หรือผลเดียวอาจเกิดจากหลายเหตุก็ได้ค่ะ นอกจากนี้ยังมีคู่สัมพันธ์ระหว่างเหตุและผลต่างๆอีกมากมาย เราต้องค่อยๆลำดับเนื้อหาทั้งหมดที่ต้องการก่อนว่าผลที่เราต้องการแต่ละขั้นเกิดจากอะไร และผลรวมของทั้งหมดเกิดจากการสังเคราะห์ของอะไรกับอะไร หากเราเห็นลำดับของผลที่เกิดขึ้นมาโดยลำดับแล้ว เราก็จะตรวจสอบได้ค่ะว่าเราวางเนื้อหา และกิจกรรมการเรียนรู้ถูกต้องไหม หากไม่ถูกต้องก็แก้ไขใหม่ได้ค่ะ