ตั้งใจจะเขียนเรื่องนี้ตั้งแต่สองวันที่แล้ว
ตั้งแต่ตอนที่ความรู้สึกนั้นยังเข้มข้นอยู่ในใจ
ตั้งแต่อะไรๆยังพรั่งพรูออกมาจากความคิด
เพียงแต่เวลาและร่างกาย ณ เวลานั้นยังไม่อำนวยให้เขียนจริงๆ
จึงได้แต่พักเรื่องนั้นไว้ก่อน..จนกระทั่งวันนี้จึงค่อยได้ลงมือเขียน.....
มันเป็นเรื่องแปลก ที่ฉันก็บอกไม่ถูกว่ามันคืออะไร
จากเหตุการณ์นั้น ทำให้ฉันอดมีคำถามขึ้นมาในใจไม่ได้ว่า Tacit K. กับ จิตสัมผัส มันเป็นสิ่งเดียวกันไหม ?
Tacit K. เกิดมาจากการสั่งสมความรู้และประสบการณ์ จนบังเกิดเป็นองค์ความรู้ของคนๆนั้น แต่จิตสัมผัสมันไม่น่าจะใช่ Tacit K. เพียงแต่ตามขั้นตอนมันคงต้องเกิด Tacit K. ขึ้นมาก่อน จึงจะบังเกิดจิตสัมผัสขึ้นมาได้
และเพราะ จิตสัมผัส มันไม่ได้เกิดขึ้นมาได้ทุกครั้ง ดังนั้นมันน่าจะมีอะไรซึ่งมากกว่านั้น ที่จะทำให้เกิด
สิ่งนั้นคืออะไรล่ะ ?
หรือคำตอบของมัน คือความลี้ลับของจักรวาล ?
ฉันอยากให้คุณอ่านเรื่องนี้ แล้วอยากจะให้ช่วยบอกฉันหน่อยเถิดว่า ฉันกำลังเจอเรื่องลี้ลับเรื่องหนึ่งเข้าแล้วใช่ไหม ?
..............................
เมื่อคืนของวันที่ 4 ซึ่งเวลากำลังย่างเข้าสู่วันที่ 5 เมษายน ฉันตื่นขึ้นตอนสี่ทุ่มครึ่งเพื่อเตรียมตัวขึ้นเวรดึก การได้หลับก่อนขึ้นเวร 2 ชม.เต็มๆ ปกติจะทำให้ฉันรู้สึกสดชื่น แต่แปลกที่วันนี้กลับตื่นมาด้วยอาการเพลียและมึนอย่างบอกไม่ถูก ร่างกายเจ็บร้าวไปหมดทั้งตัว เหมือนมันกำลังจะแตกออกเป็นเสี่ยงๆ รวมไปถึงอาการเสียวๆแปล๊บๆที่ในหัว และปวดตื้อรอบกระบอกตาขวากับแสบลูกตา
ถามตัวเองและประเมินตัวเองอยู่ในใจว่า
"เราไม่สบายอีกหรือเปล่า"
แล้วทำไม อยู่ๆถึงได้เกิดอาการไม่สบายขึ้นมาโดยไม่มีสาเหตุแบบนี้ ทั้งๆที่เมื่อตอนเย็นก็สบายดี ?
ลุกลงจากเตียงหยั่งตัวเหยียดยืนแทบจะไม่ไหวเลย ฝ่าเท้าระบมเจ็บ ตามแขนขา ลำตัว ปวดเสียวบอกไม่ถูก คล้ายๆกับกล้ามเนื้อทั้งตัวมันอักเสบขึ้นมา นึกถึงอาการเจ็บกล้ามเนื้อเวลาเป็นไข้หวัดใหญ่ แต่ถ้าเป็นไข้หวัดใหญ่ ก็น่าจะมีไข้ หรือมีอาการคล้ายหวัดนำมาก่อนสิ
เอ๊ะ..หรือว่าโรค "คออักเสบ" ที่เพิ่งกินยา antiboitic หมดไปเมื่อสองสัปดาห์ที่แล้วมันกำเริบขึ้นอีก ถ้าใช่ก็แย่เลย..ต้นแขนขวาที่โดนฉีดยาจนปวดระบมไปเกือบสัปดาห์เพิ่งขยับแขนได้คล่อง ถ้าเกิดเป็นอีก..แล้วจะโดนฉีดยาอีกไหมเนี่ย ?
คำถามพอวูบขึ้น ฉันก็ยกมือขึ้นลูบคอตัวเองแล้วลองกลืนน้ำลายดู พบว่าไม่ได้มีอาการเจ็บคออะไรเลย ค่อยโล่งใจว่าคงไม่ใช่คออักเสบ เพราะถ้าเป็นมันจะเจ็บแสบในคอมากๆเตือนขึ้นมาก่อน
มันจึงเป็นการลุกลงจากเตียงที่ยากลำบากพอดู พอลองเดินช้าๆไปมาสักสองสามนาที ให้เลือดลมไหลเวียนสะดวกขึ้น ก็ค่อยรู้สึกดีขึ้นบ้าง แต่อาการเสียวตามกล้ามเนื้อ เหมือนเส้นกล้ามเนื้อมันเกร็งบิด กับอาการปวดเสียวในหัวยังมีอีกเป็นพักๆ เพียงแต่ไม่ได้ทรมานเหมือนเมื่อตะกี้อีกแล้ว
แวบหนึ่งตอนนั้น ไม่อยากไปขึ้นเวรเลย อยากจะนอนต่อ ..แต่.. มันเป็นเพียงแค่แวบหนึ่ง ที่ฉันคิดไปเองว่า มันคงเป็นความรู้สึกขี้เกียจของคนเพิ่งตื่นจากนอนมากกว่า ดังนั้นในใจจึงไม่ได้คิดถึงเรื่องการลาป่วย.. เพราะพอนึกถึงความวุ่นวายของเพื่อนร่วมงาน ที่ต้องตามคนขึ้นเวรดึก นึกถึงความทรมานและความเหนื่อยของเพื่อนที่ต้องมาทำงานแทนเรา หากเราไม่สามารถขึ้นเวรได้ ความเห็นใจก็แล่นเข้ามา ปลุกปลอบใจตัวเองว่า สู้ๆน่า เราต้องไหว อย่าไปสร้างความทุกข์ ความยากลำบากให้เพื่อนเลย
แต่อย่างไรก็ตาม.. ฉันมีเวลาประเมินตัวเองแค่ 5-10 นาที เมื่อลองวัดไข้แล้วไม่มีไข้ ลองบ้วนปากแล้วไม่มีเสมหะปนเลือด (เพราะคราวก่อนตอนเป็นคออักเสบ ขากเสมหะออกมาเป็นเลือดสดเชียวล่ะ) แค่ปวดกล้ามเนื้อตามตัวและตามข้อ บางทีอาจเกิดจากช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา ตรากตรำร่างกายมากไปหน่อย ปวดหัวปวดท้อง คลื่นไส้อาเจียน ก็โด๊ปกินแต่ยาแล้วขึ้นเวรทำงาน ทำ..ทำ จนมันหายไปเอง
อ่านถึงตรงนี้บางท่านอาจจะนึกถามในใจ.. แล้วทำไมไม่ไปหาหมอ ?
ถ้าหากอยู่ตรงหน้าท่าน และสามารถตอบได้ ฉันคงจะโพล่งตอบออกไปอย่างรวดเร็วว่า
" จะเอาเวลาที่ไหนไปหา เสียเวลานอนค่ะ "
เพราะไปหาหมอแต่ละครั้ง นั่งรอตรวจ รวมไปถึงจัดการอะไรต่างๆเสร็จก็เป็นชั่วโมงสองชั่วโมง อันนี้หมายถึงถ้าหากได้ตรวจอย่างรวดเร็วนะ แต่ก็หลายครั้งที่คนไข้เยอะ ต้องรอคิวนาน.. บางทีก็เสียเวลาเป็นครึ่งวัน แล้วส่วนใหญ่ก็พอจะเดาออก ว่าหมอจะสั่งยาอะไร
ดังนั้นช่วงหลังจึงใช้วิธีมักง่าย คือกินยาเองเสียเลย เพราะว่ายาเหล่านั้นซื้อเก็บไว้ที่ห้องเพียบพร้อมหมดแล้ว ทั้ง Paracet Brufen Omeprazole Plasil Loratadine Motilium แม้แต่ Neurontin ก็ยังมีเหลือเก็บอยู่ 1-2 แผง (เพราะเวลาที่ปวดหลังมาก NSIAD ก็เอาไม่อยู่ ต้องกิน Neurontin ติดต่อกัน 4-5 วันถึงจะทุเลา)
บางครั้งพอหมอจะสั่งยา..ก็พบว่า ยาตัวนั้นมีแล้วค่ะ ยาตัวนี้มีแล้ว ..หมอก็เลยได้แต่บอก
"งั้นพี่กลับไปกินยานั้นต่อนะ "
ยังดีที่หมอเกรงใจ ไม่มองหน้า แล้วถามว่า " แล้วพี่มาหาหมอทำไมเนี่ย ? "
ดังนั้นถ้าไม่ได้เจ็บหนักจริงๆ ขนาดที่ต้องลาพัก ให้หมอเขียนใบรับรองแพทย์ หรือเป็นโรคที่ต้องกินยาปฏิชีวนะ (ถึงแม้จะกินยารักษาตัวเอง แต่จะไม่ซื้อยาปฏิชีวนะ กินเองอย่างเด็ดขาด หากจะให้หมอเป็นคนสั่งให้เท่านั้น)จึงไม่ค่อยอยากไปตรวจที่โรงพยาบาลเลย
.....................
คราวนี้ก็อีกเหมือนกัน พอประเมินตัวเองว่า ยังไหวน่า จึงลุกขึ้นล้างหน้าแปรงฟัน เพื่อกินกาแฟและขนมปังรองท้องก่อน จากนั้นก็กิน Paracet Brufen Omeprazole อย่างละเม็ดดักไว้ (เอ่อ.. ถ้าหมอท่านไหนเข้ามาอ่าน อย่าเพิ่งตำหนิ ว่าทำไมกิน Omeprazole หลังอาหาร ทั้งนี้เพราะว่าเวลามันน้อยค่ะ ไม่สามารถกินก่อนอาหารได้ เพราะรอไม่ได้ เลยกินมันพร้อมกันไปเลยทีเดียว)
ระหว่างกินก็ทำกิจกรรม relax จิตใจ นั่นคือเปิดคอมเปิดเนต เข้ามานั่งอ่านนั่งดูอะไรในเวบนิดหน่อย ประมาณ 10 นาที เงยหน้าขึ้นดูนาฬิกา ห้าทุ่มแล้ว จึงลุกขึ้นอาบน้ำเพื่อแต่งตัวไปขึ้นเวร
ตอนลุกเดินไปห้องน้ำ รู้สึกตัวเองสบายขึ้นนะ ยามันคงออกฤทธิ์มั้ง (ว่าแต่อะไรมันจะเร็วขนาดนั้นวุ้ย) แต่พี่น้องเอ๋ย... พอน้ำรดถูกตัวเท่านั้น อาการแม่หมาตกน้ำ (จะเรียกเป็นลูกหมา ก็เขินอายุตัวเอง) สั่นเป็นเจ้าเข้า ก็อุบัติขึ้น
มันเย็นเยือก เสียวแปลบปลาบ เหมือนใครเอามีดมากรีดตามเส้นประสาทไปทั้งตัวยังไงยังงั้นเลย ดังนั้นรีบรดน้ำตูมๆล้างคราบสบู่อย่างรวดเร็ว อากาศก็ออกร้อน แต่ทำไมเราถึงเย็นขนาดนี้เนาะ
รีบเช็ดตัวออกมานอกห้องน้ำ นั่งสั่นพั่บๆ พักหนึ่ง พอหายสั่นก็รีบแต่งตัว ตอนนี้แหล่ะ ที่มันเจ็บระบมไปทั้งตัวอีกครั้ง หนังหัวซีกขวาทั้งซีกก็เสียบแปล๊บๆขึ้นมาอีก ตาทั้งสองก็แสบมากๆ แต่ด้วยความที่กลัวขึ้นเวรสาย ก็ทำให้ลืมทุกๆอย่าง
พลังหนึ่งเดียวในตอนนั้น ที่ขับดันให้มือและขาทำกิจกรรมให้กับตัวเอง แล้วลุกไปข้างหน้า คือ
" ฉันต้องไปขึ้นเวรดึก "
โปรดอย่านึกว่า ฉันกำลังจะบอกทุกท่านว่า ในใจของฉันนึกถึงการไปปฏิบัติภารกิจอันยิ่งใหญ่ที่ต้องทำเพื่อคนไข้ เสียสละตนเองเพื่อคนไข้ ขอสารภาพโดยความสัตย์จริงว่า ฉันไม่ได้นึกถึงอะไรตรงนั้นเลย และไม่ได้มีจิตใจอันสูงส่งถึงเพียงนั้น ในใจของฉันเพียงแค่คิดง่ายๆอย่างเดียวก็คือ
" การขึ้นเวรดึกคืนนี้คือหน้าที่ของฉัน เป็นภารกิจที่ฉันต้องรับผิดชอบ และอย่าไปสร้างความเดือดร้อนให้คนอื่นมาทำแทน"
ตอนที่ขับมอเตอร์ไซต์ไปขึ้นเวร ยามที่ลมมันพัดมาปะทะร่าง ความรู้สึกบางอย่างมันวูบๆเบลอ เหมือนใจจะขาดเป็นช่วงๆ แล้วคำถามหนึ่งซึ่งเหมือนถูกกดซ่อนเอาไว้ในความรู้สึกก้นบึ้งที่ลึกๆในใจ ก็ผุดๆโผล่ๆขึ้นมาถามตัวเองอย่างน้อยใจ
" นี่ฉันกำลังฆ่าตัวตายอยู่รึเปล่านะ ? "
บ้าจริง.. ทำไมฉันต้องทรมานตัวเองขนาดนี้ด้วย ?
ไม่เข้าใจตัวเองเลย ..
พลังอะไรหนอ ที่กำลังเรียกหาตัวเรา ขับดันตัวเราให้ไปขึ้นเวรดึกคืนนี้ให้ได้ ?
..............................
เวรดึกคืนนี้ฉันรับผิดชอบคนไข้ในทีม A (มีทั้งหมด 10 ห้อง มีอยู่หนึ่งห้องเป็นมารดาหลังคลอด มีทารกด้วยหนึ่งคน จึงรวมคนไข้ในความดูแลทั้งหมดในคืนนี้ คือ 11 คน)
ทีม A คืนนี้มีคนไข้หลังผ่าตัดไม่ถึง 24 ชม. อยู่ 2 ห้องซึ่งต้องสังเกตอาการอย่างใกล้ชิดอยู่ แต่ห้องที่ฉันรู้สึกเป็นห่วง และต้องสังเกตอย่างใกล้ชิดกว่า กลับเป็นคนไข้ห้อง 402 ซึ่งเป็นมะเร็งปากมดลูกระยะสุดท้าย และกำลังอยู่ในวาระสุดท้ายของชีวิต
จึงเป็นงานที่ต้องดึงเอา Taxit K. ที่สั่งมาสมทั้งชีวิตออกมาใช้ เพราะผู้ที่เราต้องให้การดูแลในระยะนี้ไม่ใช่เฉพาะตัวคนไข้ แต่ยังรวมไปถึงญาติสนิทใกล้ชิดผู้เป็นคนในครอบครัว นั่นคือสามีและลูกของคนไข้ผู้นี้ด้วย
ดังนั้นงานในคืนนี้ ถือเป็นภารกิจที่ยากน่าดู
ไม่ใช่ "หนัก" แต่ขอใช้คำว่า "ยาก" ถ้าเป็นข้อสอบ มันคงเป็นข้อสอบระดับไฟนอล อย่าว่าแต่..ด้วยสภาพร่างกายทีไม่พร้อมเอาเสียเลยในตอนนี้ของฉัน ทำให้ฉันรู้สึกทั้งหวั่น และ กลัว
หวั่นว่า ถ้าเกิดทำงานไป แล้วเกิดอาการเป็นมากขึ้น คนไข้จะเป็นอย่างไร เพื่อนร่วมทีมซึ่งเป็นรุ่นน้องทั้งนั้นในคืนนี้ จะเป็นอย่างไร ?
กลัวว่า.. ด้วยอาการปวดไปหมดทั้งตัว และสะบัดร้อนสะบัดหนาวในตอนนี้ จะทำให้ทำงานได้ไม่เต็มประสิทธิภาพ ทำออกมาไม่ดี ก็กระทบถึงคนไข้อีกนั่นแหล่ะ
แต่สุดท้ายก็สรุป และปลอบให้กำลังใจตนเองว่า
"สู้เถอะ..ในเมื่อตัดสินใจตั้งแต่ก่อนมาขึ้นเวรแล้วนี่นา ว่า ขึ้นได้ ก็ลุยให้สุดกำลังเถอะนะ ทำได้แค่ไหนก็แค่นั้น ขอเพียงแค่รวบรวมสติและตั้งใจทำให้ดีที่สุดก็แล้วกัน "
แต่ลึกๆแล้ว ก็อดปฏิเสธไม่ได้หรอกนะว่า พลังใจสำคัญ ที่ทำให้ฉัน "รู้สึกฮึด" ขึ้นมาสำหรับคืนนี้ ก็คือเพื่อ คุณป้าห้อง 402
บางทีคืนนี้อาจจะเป็นคืนสุดท้าย... ที่ฉันจะทำให้กับป้าคนนั้น
ไม่ใช่.. จากพยาบาลที่ทำเพื่อคนไข้คนหนึ่ง
แต่เป็นจาก... ใครคนหนึ่ง ที่อยากจะทำเพื่อใครอีกคน.. ผู้ซึ่งมีความรู้สึกที่ดีๆต่อกัน
...............................
เพราะที่วอร์ดเป็นห้องพิเศษที่มี 19 ห้อง การที่พยาบาลหนึ่งคนจะรู้จักหรือดูแลผู้ป่วยพร้อมกันทั้งวอร์ดคงทำไม่ไหว เราจึงแบ่งออกเป็น 3 ทีม ทีมละ 6-7 ห้อง โดยพยาบาลจะรับผิดชอบดูแลผู้ป่วยทั้งทีมทุกอย่างเบ็ดเสร็จในพยาบาลคนเดียวกัน
การจ่ายงานก็มักจะหมุนเวียนกันไป และตอนที่ฉันเวียนมารับผิดชอบในทีม A และมารู้จักกับคุณป้าท่านนี้ ท่านก็อาการหนักแล้ว Palliative care เข้ามาใช้กับเคสนี้ได้ดี คนไข้ยอมรับ และเลือกเส้นทางชีวิตของตนเอง โดยขอสู่วาระสุดท้ายอย่างสงบ คนไข้ตัดสินใจเอง ที่จะไม่ขอใส่ท่อช่วยหายใจ และไม่ CPR (ปั๊มหัวใจ)
ดังนั้นหลักสำคัญที่สุดในการดูแลคนไข้เคสนี้ในระยะ 1-2 สัปดาห์สุดท้ายของชีวิต คือดูแลความสุขสบาย จิตสังคม และจิตวิญญาณ
สมรรถนะของพยาบาลที่จะใช้ในการดูแลคนไข้ระยะนี้ ไม่ใช่ความเก่งด้านความรู้เรื่องโรค หรือการทำหัตถการ แต่เป็นความสามารภในการควบคุมสติและอารมณ์ของตนเอง การสร้างสัมพันธภาพกับคนไข้และคนในครอบครัว ตลอดไปถึงการใช้จิตวิทยา
คนไข้มะเร็งปากมดลูกระยะสุดท้าย มักมีอาการสำคัญที่เด่นชัดมากๆคือ ท้องโตจากมีน้ำในช่องท้อง ขาบวมจากการไหลเวียนน้ำเหลืองไม่สะดวก ถัดจากนั้นก็คืออาการเหนื่อย เพราะน้ำในท้องมันดันกระบังลมรวมไปถึงการมีน้ำในช่องเยื่อหุ้มปอด
ด้วยอาการเหล่านี้ จะทำให้คนไข้รู้สึกทรมาน ไม่สุขสบาย จะนอนก็ไม่ได้ จะกินก็กินไม่ลง อ่อนเพลีย และเหนื่อย และอาการไม่สุขสบายเหล่านี้ก็จะโยงไปที่ญาติ ทำให้ญาติพลอยรู้สึกทรมานใจไปด้วย
พอคนไข้กระสับกระส่าย ญาติบางคนก็พลอยกระวนกระวาย จึงเป็นเหตุให้มักมีการเรียกหา ตามหมอ ตามพยาบาลบ่อยๆ และจึงเป็นที่มาของเหตุผลที่ว่า พยาบาลจำเป็นต้องรู้จักควบคุมสติ ไม่ร้อนรนไปกับคนไข้และญาติ และรู้จักควบคุมอารมณ์ไม่ไปหงุดหงิดใส่คนไข้และญาติ
การที่คนอื่นร้อนรนและเราสงบเยือกเย็น มันจะทำให้คนที่เขากำลังรุ่มร้อนมา สงบลงได้
แต่ถ้าฝ่ายหนึ่งร้อนรน แล้วเราก็ร้อนรุ่ม สุดท้ายมันจะสรุปลงด้วยทั้งสองฝ่ายลุกเป็นไฟ !
......
อันที่จริงฉันเองก็ไม่ใช่คนที่ใจเย็นอะไรนักหนาหรอก เพียงแต่จะคอยพยายามเตือนสติตนเอง เมื่อมีสิ่งเร้าเข้ามากระตุ้นว่า
" ช้าก่อนเพื่อตั้งสติ...นิ่งไว้สี่ห้าวิ (นาที) ..แล้วคิดตริตรอง "
จากนั้น.. มันก็จะเกิด คำตอบออกมาว่า... ต่อไปควรทำอะไร
กับเคสนี้ก็เหมือนกัน ก่อนหน้านี้เมื่อญาติมาตามว่าคนไข้ไม่สุขสบาย คนไข้แน่นอึดอัด หายใจไม่ออก ก็ต้องไปประเมินก่อนว่าคนไข้เป็นอย่างไร แน่นอึดอัดหายใจไม่สะดวกจากอะไร ทำอย่างไรที่สามารถช่วยผู้ป่วยเบื้องต้นได้ แล้วฉันก็พบว่า การจัดท่า (หมายถึงท่าทางการนอน) ของผู้ป่วย รวมไปถึงการปลอบโยนให้กำลังใจ จะช่วยให้ผู้ป่วยสงบลงได้
ผู้ป่วยเคสนี้ใส่ O2 canula (ออกซิเจนที่เป็นสายแหย่เข้าไปในจมูก) 3 LPM อยู่แล้ว เมื่อช่วยจัดท่าให้นอนหัวสูง ใช้หมอนช่วยรองตามข้อพับต่างๆ เพื่อให้กล้ามเนื้อหลังและขาได้ผ่อนคลาย ผู้ป่วยก็จะหายใจได้สะดวกขึ้น และรู้สึกสบายขึ้น วัด O2 Sat ที่ปลายนิ้ว ค่าของ O2 ก็เพียงพอ แสดงว่ายังหายใจโอเค
แต่ที่คนไข้ไม่สุขสบาย คงเพราะแน่นอึดอัดในท้อง กับปวดเมื่อยหลังเนื่องจากท้องโตทำให้กล้ามเนื้อหลังทำงานหนัก รวมไปถึงอาจจะมีการลามของมะเร็งไปที่กระดูกด้วยมากกว่า
อยากชมเชยญาติมากๆสำหรับเคสนี้ ว่าเอาใจใส่ดูแลคนไข้อย่างดีมาก ซึ่งทั้งนั้นและทั้งนี้ฉันคิดว่าเป็นบุญของคนไข้ คงเป็นเพราะคุณป้าท่านนี้เป็นคนดี และใจดีด้วย ลูกๆถึงรักและใกล้ชิดกับท่านขนาดนี้ ความใจดีของท่านยังแผ่มายังตัวฉันที่เป็นพยาบาล ฉันสัมผัสได้ถึงความอบอุ่นและความใจดีของท่าน มันจึงทำให้แม้แต่ฉันที่เป็นคนนอก ยังรู้สึก "อยากจะทำอะไรๆให้" กับคุณป้าคนนี้
นี่กระมังที่สะท้อนสัจธรรมที่ว่า ทำดีได้ดี ท่านใดก็ตามที่มาอ่านตรงนี้ อยากจะบอก...คนเราทุกคน เกิดมาหนีไปพ้นการเจ็บและตาย เมื่อถึงวาระหนึ่งที่เราช่วยเหลือตนเองไม่ได้ ณ ตอนนั้นกรรมต่างๆที่เรากระทำมาในชีวิต จะส่งผลการตอบสนอง หากทำความดีทำให้คนอื่นรัก เมื่อถึงจุดนั้น ท่านก็จะได้รับความรักได้รับความเข้าใจตอบ แต่หากทำให้คนอื่นกลัวคนอื่นเกลียดชัง สิ่งที่ท่านจะได้รับในวาระสุดท้าย คือความอ้างว้าง และการถูกทอดทิ้ง
หลายเคสที่ฉันเจอ.. คือสิ่งที่พิสูจน์สัจจธรรมในข้อนี้
ดังนั้นยังไม่สายเกินไป ที่จะฝึกควบคุมตนเอง ทั้งควบคุมสติ ควบคุมอารมณ์ ควบคุมจิตใจ เพื่อที่จะให้ความรักความเข้าใจต่อคนรอบข้าง ให้สิ่งดีๆต่อคนรอบข้าง หยุดการคิดร้ายคิดไม่ดี คิดเอาเปรียบต่อคนอื่น เพราะเมื่อถึงวาระสุดท้ายของชีวิต... เราจากไปแต่ตัวจริงๆ ไม่สามารถเอาอะไรไปได้เลย
การดูแลคนไข้ที่กำลังรู้สึกไม่สุขสบายนั้น จะว่ายากก็ยาก จะว่าง่ายก็ง่าย มี Trick ในการดูแล 3-4 ข้อเท่านั้นคือ
1. ให้คิดว่าคนไข้คือญาติสนิทคนหนึ่งของเรา คือแม่ของเรา..ถ้าเราเป็นลูก เราอยากทำอะไรให้คนไข้
2. มีความรู้สึกว่าอยากจะทำให้เขาสุขสบาย อยากช่วยให้เขาพ้นจากความทรมานตรงนั้น ด้วยความรู้สึกจริงๆ ไม่ใช่เพราะหน้าที่หรือทำตามความรับผิดชอบ
3. พยายามเข้าใจในความต้องการของเขา ช่วยเหลือและทำให้ในสิ่งที่เขาต้องการ ไม่ใช่ สิ่งที่เราเองคิดว่า " ดี " " น่าจะทำ" หรือ "ทฤษฎีบอกว่าควรทำอย่างนั้น"
4. ทำให้ญาติและคนไข้ สงบ ไม่กลัว และมีความมั่นใจในตัวพยาบาล ว่า " เดี๋ยวพยาบาลช่วย" สำหรับข้อนี้ จะเรียกว่า.. การทำให้เขารู้สึกศรัทธา หรือเปล่าก็ไม่รู้นะ ฉันคิดว่า..เวลาที่จิตใจของคนเราไม่มั่นคง การสร้างอะไรขึ้นมาสักอย่าง ที่เป็นเสมือนขอนไม้ ให้คนที่กำลังแหวกว่ายอยู่กลางสมุทรได้จับยึดพิงไว้ เป็นสิ่งสำคัญมาก
"..ขอนไม้คงไม่สามารถพาคนๆนั้นแหวกว่ายถึงฝั่ง แต่ว่ามันจะสามารถช่วยยึดเหนี่ยวสติของคนผู้นั้น ให้ประคองตัวเองได้ระยะหนึ่ง จนกว่าจะมีเรือใหญ่มารับขึ้นฝั่ง ย่อมดีกว่าการร่วงดิ่งลงสู่ก้นมหาสมุทรด้วยความหวาดกลัว.."
สำหรับเคสนี้..เทคนิคที่ฉันใช้มากที่สุด คือ "การสัมผัส" ทุกครั้งที่ฉันเข้าไปดูแลคุณป้าท่านนี้ ฉันจะจับมือและบีบมือท่านเบาไปพลางระหว่างพูดคุย เวลาคุณป้ารู้สึกไม่สบายตัว เวลาฉันช่วยจัดท่าให้ท่านนอนหรือนั่ง ฉันก็จะจับมือบีบมือไปด้วยระหว่างถามว่า
" แบบนี้ได้หรือยังคะ พอดีหรือยัง "
ตอนที่ยังมีแรงพูดคุณป้าก็จะบอกว่าตรงนั้นยังไม่พอดี ขยับหมอนขึ้นมาอีกหน่อย ถ้าหากโอเคแล้ว ท่านก็จะพยักหน้า บอกว่าได้แล้ว
เวลากลับมาถึงห้องบางทีฉันก็สงสัย ว่านอนแบบไหนมันจะสบายนะ ก็ลองเอาหมอนมารองตัวเอง ตะแคงบ้าง หงายบ้าง ถึงได้รู้ว่า อ๋อ..คนท้องโตๆถ้านอนแบบนี้จะเมื่อยนะ ต้องท่านนี้ถึงจะสบาย จึงต้องขอบคุณคุณป้ามากเลยที่ช่วยเป็นครูสอนฉันให้รู้จักเทคนิคการจัดท่า (position) มันดูเหมือนง่ายๆ แต่ความจริงมันยากนะ แต่พอจัดให้คุณป้าไปหลายครั้ง มันเลยเกิดความชำนาญ คุณป้าพอใจ ชอบเรียกให้ฉันให้เข้าไปช่วยจัดท่าให้ สำหรับฉันแม้จะเหนื่อยหน่อย แต่ก็ภูมิใจลึกๆยังไงไม่รู้
บางทีเวลาคุณป้าบ่นแน่นอึดอัด หายใจไม่สะดวก ก็ใช้วิชาชาวบ้านแบบง่ายๆ คือจับคนไข้นั่งห้อยขาข้างเตียง วางเท้าบนเก้าอี้ มือหนึ่งจับมือคนไข้ ให้ญาติ (ลูกชายคนไข้ ซึ่งตัวโตแข็งแรง) ช่วยจับประคองตัวคนไข้ไว้อีกข้างกันล้ม เพราะพยาบาลคนเดียวคงเอาคนไข้ไม่อยู่ จากนั้นก็ใช้อีกมือ ลูบหน้าอกขึ้นลงช้าๆ พลางบอกให้คนไข้สูดหายใจเข้าออกลึกๆ คุณป้าน่ารักมาก.. ท่านก็จะพยายามสูดลมหายใจเข้าออกตามมือของฉันที่ลูบขึ้นลูบลง
ท่านี้สังเกตว่าคนไข้จะชอบนะ เพราะนอกจากจะช่วยเรื่องการหายใจแล้ว มันเป็นการช่วยกำหนดสมาธิอย่างหนึ่ง ทำให้จิตใจผ่อนคลายลง บางครั้งเพราะเมื่อย ฉันจึงอ้อมมือไปลูบข้างหลังให้ พลางนวดคลึงเบาๆไปด้วย
ฉันได้ประสบการณ์กับตนเองว่า เวลาที่เราแน่น อึดอัดหายใจลำบาก ถ้ามีคนมาช่วยนวดคลึงเบาๆที่หลัง มันจะทำให้เราเรอ พอได้เรอแล้วมันจะรู้สึกสบาย ดังนั้นจึงลองใช้มือที่เหลืออีกข้างซึ่งไม่ได้จับมือคนไข้ นวดหลังให้คุณป้า ปรากฏว่าท่านเรอออกมาได้จริงๆ
ญาติผู้หญิงซึ่งอยู่เฝ้าไข้ตลอดเวลาอีกคนจึงช่วยขึ้นไปนั่งบนเตียง ใช้ฝ่ามือบ้าง ปลายนิ้วบ้าง ลูบคลึงหลัง กดรูดเบาๆ ไปตามจุดที่อยู่ขนานกับไขสันหลัง เหมือนกับท่าจอมยุทธตอนถ่ายเทลมปราณยังไงยังงั้น เป็นการร่วมมือร่วมด้วยช่วยกัน ทั้งพยาบาลทั้งญาติ
จะว่าไปแล้ว..มันก็ไม่ได้นวดพิสดาร หรือเป็นวิชาการลึกล้ำอะไร แต่กิจกรรมนี้เป็นการสร้างสานสัมพันธภาพที่ดี ที่ดึงคนในครอบครัวเข้ามาแสดงความรักต่อคนไข้ และสังเกตว่าทั้งสีหน้าคนไข้และญาติล้วนมีความสุขนะ พอใจที่ได้ทำ ทั้งการได้รับและการได้ให้
................
ช่วงวันที่ 2-3 เมษายน คุณป้าท่านนี้เหนื่อยเกินกว่าที่จะนั่งห้อยขา นวดหลังกันแบบนี้ได้อีกแล้ว จำได้ว่าเวรบ่ายของวันที่ 3 คุณป้าเหนื่อยมาก แต่ก็ยังมีสติรู้สึกตัว เพียงแต่เพลียล้า ขยับปากพูดแบบไม่มีเสียง หมอให้คุณป้าใส่ O2 mask 40% 6 LPM แต่ฉันมีความรู้สึกอึดอัดแทนคนไข้อย่างไรก็ไม่รู้ โดยเฉพาะละอองน้ำจาก O2 ที่มันพ่นออกมาใส่หน้าของท่าน คุณป้ามักจะเอา หน้ากากออกซิเจนออก ญาติจึงต้องคอยจับมือ และใช้ผ้าซับเช็ดเกล็ดน้ำบนคิ้วได้
กลางเวรบ่ายของวันที่ 3 O2 Sat เริ่ม drop ลง จากเดิมที่อยู่ที่ 95-100 % บางครั้งยังไม่ถึง 90% จึงต้องเปลี่ยนเป็น mask with bag ให้ ซึ่งเป็น O2 100% และไม่มีละอองน้ำ ซึ่งคนไข้ค่อยดูสบายขึ้น เวลาคุณป้าไม่สุขสบายแน่นอึดอัด ท่านไม่สามารถมีแรงพูดไหว ก็จะยกมือมาทางฉัน ฉันค่อยนึกขึ้นมาได้ จึงยื่นมือออกไปจับมือท่าน ท่านก็จะเอามือฉันไปวางที่อก คุณป้าเหมือนอยากจะพูดบอกอะไรฉัน สารภาพว่าฉันฟังไม่รู้เรื่องหรอกนะ แต่ก็ปลอบไปว่า
" ค่ะ..ค่ะ ป้านอนพักเยอะนะ ไม่เป็นไรนะ "
พอฉันลูบหน้าอกให้แล้วพูดปลอบข้างๆหู ท่านก็จะสงบลง
ออกมาจากห้อง 402 ฉันรู้สึกไม่สบายใจบอกไม่ถูก ความรู้สึก หรือสัมผัสบางอย่างในใจของฉันบอกฉันว่า
"คุณป้าคงใกล้ถึงเวลานั้นแล้ว คงเร็วนี้ๆแหล่ะ "
....

![2007年4月份壁纸酷月历 1280*1024 11 - [wallcoo.com]_April_calendar_wallpaper_EA5202837.jpg 2007年4月份壁纸酷月历 1280*1024 11 - [wallcoo.com]_April_calendar_wallpaper_EA5202837.jpg](http://www.wallcoo.com/other/200704wallcoo/s/s%5Bwallcoo.com%5D_April_calendar_wallpaper_EA52028370.jpg)
![宽屏日本风景 1440*900 20 - [wallcoo.com]_widescreen_nature_wallpaper_IMG0063.jpg 宽屏日本风景 1440*900 20 - [wallcoo.com]_widescreen_nature_wallpaper_IMG0063.jpg](http://www.wallcoo.com/1440x900/1440x900_nature_photo/s/s%5Bwallcoo.com%5D_widescreen_nature_wallpaper_IMG00630.jpg)
![2007年4月份壁纸酷月历 1280*1024 10 - [wallcoo.com]_April_calendar_wallpaper_EA5202836.jpg 2007年4月份壁纸酷月历 1280*1024 10 - [wallcoo.com]_April_calendar_wallpaper_EA5202836.jpg](http://www.wallcoo.com/other/200704wallcoo/s/s%5Bwallcoo.com%5D_April_calendar_wallpaper_EA52028360.jpg)
![2007年4月份壁纸酷月历 1280*1024 3 - [wallcoo.com]_April_calendar_wallpaper_EA5202823.jpg 2007年4月份壁纸酷月历 1280*1024 3 - [wallcoo.com]_April_calendar_wallpaper_EA5202823.jpg](http://www.wallcoo.com/other/200704wallcoo/s/s%5Bwallcoo.com%5D_April_calendar_wallpaper_EA52028230.jpg)
![2007年4月份壁纸酷月历 1280*1024 16 - [wallcoo.com]_April_calendar_wallpaper_EA5202841.jpg 2007年4月份壁纸酷月历 1280*1024 16 - [wallcoo.com]_April_calendar_wallpaper_EA5202841.jpg](http://www.wallcoo.com/other/200704wallcoo/s/s%5Bwallcoo.com%5D_April_calendar_wallpaper_EA52028410.jpg)
![2007年4月份壁纸酷月历 1280*1024 20 - [wallcoo.com]_April_calendar_wallpaper_EA5202845.jpg 2007年4月份壁纸酷月历 1280*1024 20 - [wallcoo.com]_April_calendar_wallpaper_EA5202845.jpg](http://www.wallcoo.com/other/200704wallcoo/s/s%5Bwallcoo.com%5D_April_calendar_wallpaper_EA52028450.jpg)
![2007年4月份壁纸酷月历 1280*1024 22 - [wallcoo.com]_April_calendar_wallpaper_EA520287.jpg 2007年4月份壁纸酷月历 1280*1024 22 - [wallcoo.com]_April_calendar_wallpaper_EA520287.jpg](http://www.wallcoo.com/other/200704wallcoo/s/s%5Bwallcoo.com%5D_April_calendar_wallpaper_EA5202870.jpg)
![宽屏日本风景 1440*900 19 - [wallcoo.com]_widescreen_nature_wallpaper_IMG0059.jpg 宽屏日本风景 1440*900 19 - [wallcoo.com]_widescreen_nature_wallpaper_IMG0059.jpg](http://www.wallcoo.com/1440x900/1440x900_nature_photo/s/s%5Bwallcoo.com%5D_widescreen_nature_wallpaper_IMG00590.jpg)
![2007年4月份壁纸酷月历 1280*1024 17 - [wallcoo.com]_April_calendar_wallpaper_EA5202841_2.jpg 2007年4月份壁纸酷月历 1280*1024 17 - [wallcoo.com]_April_calendar_wallpaper_EA5202841_2.jpg](http://www.wallcoo.com/other/200704wallcoo/s/s%5Bwallcoo.com%5D_April_calendar_wallpaper_EA5202841_20.jpg)
![2007年4月份壁纸酷月历 1280*1024 19 - [wallcoo.com]_April_calendar_wallpaper_EA5202843.jpg 2007年4月份壁纸酷月历 1280*1024 19 - [wallcoo.com]_April_calendar_wallpaper_EA5202843.jpg](http://www.wallcoo.com/other/200704wallcoo/s/s%5Bwallcoo.com%5D_April_calendar_wallpaper_EA52028430.jpg)
(ต่อ)
จริงอยู่ที่เคสนี้หมอได้เคยคุยกับญาติ และเตรียมความพร้อมของญาติมาระยะหนึ่ง แม้จะพอรับรู้ว่าญาติยอมรับได้แล้ว แต่ฉันยังไม่เคยประเมินญาติที่ดูแลใกล้ชิดด้วยตนเองสักที ว่ารับรู้สภาพของคนไข้ขณะนี้แค่ไหน คนไข้ในระยะสุดท้าย มักจะมีอาการดีอยู่ช่วงหนึ่ง ซึ่งเหมือนอยู่ๆก็จะมีพลังและดีขึ้นมาอย่างประหลาด จนบางครั้งญาติเกิดความหวังว่าคนไข้จะดีขึ้น แต่ความจริงนั่นคือพลังเฮือกสุดท้ายของคนไข้ต่างๆหาก
ลูกชายคนไข้หน้าเศร้าลงนิด แต่ก็พยักหน้าตอบว่า
" ใช่ครับ แม่เลือกที่จะไม่ใส่ท่อ "
" ค่ะ... งั้นสิ่งที่เราจะช่วยคนไข้ได้ คือทำอย่างไรให้คนไข้ทรมานน้อยที่สุด เพื่อที่จะได้สู่ช่วงสุดท้ายอย่างสงบที่สุด "
ฉันพยายามหลีกเลี่ยงคำพูด ว่า "ความตาย" ฉันรู้ดีว่า นั่นเป็นคำพูดที่ "ทรมาน" ในการได้ยินที่สุดสำหรับญาติ ที่กำลังจะสูญเสียคนซึ่งตนรัก
ฉันไม่รู้ว่าน้องเขาจะรับรู้หรือเข้าใจได้มากน้อยแค่ไหน แต่ฉันก็ไม่อยากจะพูดอะไรที่มันยาวเกินไป เพราะเชื่อว่า จิตใจของเขาก็คงรับอะไรมากๆไม่ไหวหรอก เพราะสิ่งสำคัญแค่ประโยคสั้นๆ ที่ฉันอยากจะบอกเตือนญาติ คือคำว่า "สติ" คำเดียวเท่านั้น ขอเพียงน้องเขานึก และจำคำนี้ได้ ก็พอแล้ว แค่บอกพอจุดประกายให้เขาได้คิด แล้วที่เหลือให้เขาได้คิดเองบ้าง คงดีกว่าที่เราจะไปยัดเยียดให้
ดูเหมือนน้องผู้ชายคนนั้น จะถามฉันมาประโยคหนึ่งสั้นๆ
" พี่คิดว่าเมื่อไหร่เหรอ คืนนี้รึเปล่า ?"
ฉันตอบว่า " พี่ไม่รู้ว่าเมื่อไหร่หรอกนะ แค่รู้สึกว่ามันใกล้เข้ามาแล้ว แต่เชื่อว่าคงไม่ใช่คืนนี้หรอก "
แล้วก็ไม่อยากเชื่อ..จะบอกว่าสิ่งนั้นคือลางสังหรณ์ หรือสัมผัสลี้ลับ ก็ฟังเหมือนกับงมงาย
แต่ที่แน่ๆก็คือ...สิ่งที่ฉันรู้สึก หรือสังหรณ์อยู่นั้น... มันเกิดขึ้นมาจริงๆจนได้ !
<p>
</p><p> </p><p>แล้วก็มาถึงคืนเวรดึกของวันที่ 4 (ซึ่งก็คือช่วง 0-8 น. ของวันที่ 5 เมษา) </p><p>คุณป้าห้อง 402 มีอาการหายใจแย่ลงมาตั้งแต่เวรบ่ายแล้ว ปลายเวรเริ่มมี O2 Sat drop ความดันโลหิตก็ฟังไม่ได้ ต้องใช้วิธีคลำเอา ขณะที่ฉันเข้ามารับเวร คุณป้านอนหัวสูง มีแต่ลมหายใจที่หอบลึก แต่สม่ำเสมอ มือของป้าเย็น ปลายนิ้วซีดเขียวเล็กน้อย </p><p>สัมผัสตอนนั้นบอกกับฉัน... คุณป้าคงไม่เกินคืนนี้แล้ว</p><blockquote>
ตอนนั้น สามี ลูกชาย และลูกสาวของคนไข้ (ยกเว้นลูกสาวอีกคนซึ่งตั้งครรภ์แก่ คาดว่าคงกลับไปนอนพักอยู่ที่บ้าน) กำลังคุยกัน ฉันได้ยินแว่วๆว่า คืนนี้จะนอนกันยังไงดี ใครจะกลับไปนอนบ้าน (ประมาณนั้นนะ ได้ยันไม่ชัดหรอก) ฉันจึงตัดสินใจบอกพวกเขาไปว่า
" พี่คิดว่า น้องอย่ากลับกันเลยนะคะ อยู่กับแม่เถอะ คืนนี้พี่อนุญาตให้อยู่เกินได้ "
ปกติห้องพิเศษให้เฝ้าได้ไม่เกิน 2 คน และญาติก็จะปฏิบัติตามกติกาเคร่งครัดน่ารักมาก พอฟังแบบนั้นญาติลูกสาวก็มองหน้าฉัน เหมือนจะถามประมาณว่า
"พี่คิดว่า คืนนี้หรือ "
</blockquote><p> </p><p>มันไม่ถูกต้องหรอกนะ กับการที่เราจะไปทำนายแจ้งบทสุดท้ายของชีวิตให้ใคร แต่ในตอนนั้นฉันคิดว่า.. ควรให้เวลาเตรียมตัวเตรียมใจกับญาติ ในเมื่อเขาสามารถรับได้ และพยายามยอมรับมาตลอด เขาก็คงอยากจะรู้ตัวล่วงหน้า และเตรียมใจล่วงหน้า กับสิ่งที่จะเกิดขึ้นเป็นลำดับขั้นตอน ไม่ใช่อยู่ๆปุบปับ พอเกิดแล้วค่อยบอก</p><p>" จากประสบการณ์และความรู้สึกของพี่ พี่คิดว่าคนไข้ อาจจะไม่พ้นคืนนี้นะคะ และคิดว่าป้าคงอยากจะอยู่กับลูกๆมากที่สุด ดังนั้นน้องอย่ากลับเลยนะ อยู่ใกล้ๆแม่เถอะ ถ้าน้องเพลีย น้องไปนอนที่โซฟารับแขกหน้าทีวีก็ได้นะ พี่อนุญาต เผื่อว่าถ้าเกิดอะไรขึ้น น้องจะได้มาอยู่ใกล้ๆแม่ทัน"</p><p>ลูกสาวจึงบอกว่า " ไม่นอนข้างนอกหรอกพี่ ถ้าง่วง..เดี๋ยวก็ขอนั่งฟุบใกล้ๆข้างเตียงนี่แหล่ะ "</p><p>จากนั้นถามฉันอย่างลังเลว่า</p><p>" พี่ว่า ตอนนี้แม่รู้สึกตัวไหม ? "</p><p></p><p></p><blockquote>
ฉันจึงบอกกับญาติไปว่า ...
" คนไข้ดูภายนอกแบบนี้เหมือนไม่รู้สึกตัวนะ ไม่มีใครรู้หรอกว่าความรู้สึกหรือระดับสติช่วงเวลานั้นเป็นอย่างไร แต่มีนักวิชาการบอกว่า คนไข้จะยังได้ยิน และรู้สึกต่อสัมผัส เพียงแต่ตอบสนองไม่ได้เท่านั้น ดังนั้นในเวลานี้ แม่อาจจะพูดไม่ได้ อาจจะมองไม่เห็น แต่แม่ก็จะยังรู้สึกตัวแบบริบหรี่ เหมือนอยู่ในความมืด มีสติที่วูบวาบ เหมือนคนที่ใกล้จะหลับ ความรู้สึกในตอนนี้อาจจะกลัว ดังนั้น..ถ้าหากได้ลูกๆบีบมือให้แม่รู้ว่าเราอยู่ตรงนี้นะ พูดข้างๆหูแม่ ปลอบแม่บ่อยๆว่าไม่ต้องกลัว แม่จะได้รู้สึกว่าลูกอยู่ใกล้ๆ.. จะได้ไม่กลัว และจะได้สงบ ดีไหมคะ "
ดังนั้น.. คืนนั้นทั้งลูกสาวและลูกชาย จึงนั่งบนเก้าอี้ข้างเตียง พอง่วงก็ฟุบอยู่ข้างๆแม่ มือข้างหนึ่งวางบนมือ วางบนแขนของแม่
เป็นภาพที่ดูอบอุ่นและน่าตื้นตัวแทนคนไข้จริงๆ
</blockquote><p> </p><p>..................</p><p></p><p> </p><p>
</p><p> </p><p>ฉันรีบเคลียร์งานข้างนอก ของคนไข้ห้องอื่นๆ ทั้งการเช็คยาเช็คเอกสารตามภาระงานของเวรดึก รีบทำรีบพิมพ์ไว้ เพราะถ้าเกิดอะไรกับป้าห้อง 402 จะได้ไม่วุ่นวายมาก</p><p>จากนั้นก็จะแวะเข้าไปดู ไปเช็ค O2 sat ทุกครึ่งชั่วโมง. เพื่อจะได้บอกญาติได้ทัน ว่าคุณป้าเริ่มแย่ลงมากตอนไหน</p><p>ช่วงต้นเวร สัญญาณชีพของป้าอ่อนล้ามาก ชีพจรเต้นเร็ว ความดันโลหิตฟังไม่ได้ แพทย์เวรรับทราบอาการตลอด แต่คงไม่ทำมากไปกว่านี้ นอกจาก "รอ" </p><p></p><blockquote>
แล้วก็มีเรื่องประหลาดที่ฉันได้เจอ โดยที่ฉันก็ไม่เข้าใจ (นอกจากนึกเดาไปเอง) ว่ามันเกิดขึ้นได้อย่างไร
นั่นคือเวลาที่ฉันวัด O2 sat ให้คุณป้าท่านนั้น จะตรวจพบว่า O2 sat ที่ได้ต่ำลงมาก แค่ 70-80 กว่าเอง แต่พอฉันจับมือบีบปลายมือป้า แล้วพูดข้างหูของท่าน ปลอบถามท่านว่า เหนื่อยมากไหม ไม่เป็นไรนะคะ อย่ากลัวนะ แค่ไม่กี่อึดใจต่อมา O2 sat มันก็จะขึ้นมาทันที เป็น 94-96 %
</blockquote><p>นี่ไม่ใช่แค่ครั้งเดียวนะ แต่ว่า..มันเป็นทุกครั้งเลย บางทีแค่ถือกุมมือป้าไว้ แล้วพูดบอกญาติ ถึงความรู้สึกที่ คาดว่าคนไข้อาจจะกำลังต้องการอยู่ เช่น </p><p>" ป้านั่งท่านี้นานแล้วนะ มาช่วยขยับท่าให้หน่อยดีไหม จะได้ดูว่าปัสสาวะหรือยังด้วย พวกพี่จะได้ช่วยเปลี่ยน white pad (แผ่นรองซับ) ให้ " </p><p>แค่พูดแค่นี้ O2 sat ก็ขึ้น ทั้งๆที่คนไข้ ไม่ได้สูดหายใจแรงขึ้นแต่อย่างใด</p><p> </p><p>มีทางเป็นไปได้ 3 ประการ </p><ol>
</ol><p>เหตุผลข้อที่ 3 ทำให้ฉันขนลุก</p><p>แต่พูดไปก็เหมือนงมงาย หรือโอเว่อร์นะ แต่ฉันสัมผัสความรู้สึกบางอย่างได้..ฉันมีความรู้สึกว่า "คนไข้รู้"</p><p>
</p><p> </p><p>คืนนั้นช่วงครึ่งเวรแรกผ่านไปอย่างสงบมาก คนไข้แม้นอนหายใจหอบลึก แต่ก็ไม่ได้กระสับกระส่ายทรมาน สัญญาณชีพแม้วัดลำบาก แต่สิ่งที่สามารถบอกได้ว่าคนไข้ "ยังอยู่" คือลมหายใจ</p><p>เข้าสู่กลางเวร ไข้ของฉันเริ่มลง สงสัยเพราะพาราเซตอีกเม็ดที่เพิ่งกินไปออกฤทธิ์ อาการปวดเมื่อยตัวดีขึ้นบ้าง แต่ก็ยังขอร้องน้องๆในเวรให้ช่วยปิดพัดลมชั่วคราว เพราะพอโดนแอร์หรือโดนพัดลม ฉันยังเจ็บสะท้านแปลบปลาบไปทั้งตัวอยู่</p><p>เหมือนกับป้าเห็นใจพยาบาลและลูกๆนะ ป้านอนอย่างสงบจนถึงเกือบตีสี่ แม้สัญญาณชีพข้างในร่างกายของป้าจะเริ่มแย่ลง แต่ป้าไม่ได้แสดงอาการภายนอกให้เห็นเลย คุณป้ารอจนพยาบาลเคลียร์งานต่างๆของคนไข้คนอื่นเกือบเรียบร้อย เหลือแค่สรุปช่วงเช้าอย่างเดียว รอให้ลูกได้ฟุบกันไปคนละงีบเพื่อเอาแรง</p><p>ความจริง 3.30 น. ป้าก็เริ่มหายใจสะท้อน ( air hunger ) นิดหน่อยเป็นช่วงๆ</p><p>แต่ก็แปลกอีกนั่นแหล่ะ พอได้จับมือ บีบมือให้ป้า และเพิ่ม rate O2 ให้เป็น 15 LPM , O2 sat ของป้าก็ขึ้น </p><p>ตีสี่ หลังจากเข้าไปช่วยเปลี่ยนแผ่นรองเปื้อนให้ป้า เพื่อให้ป้าได้รู้สึกสบายตัวขึ้น ลูกชายกับลูกสาวของป้าก็เริ่มตื่นขึ้นมาล้างหน้าล้างตา ตอนนั้นเอง ฉันก็เริ่มสังเกตว่า ป้าเริ่มมีหยุดหายใจช่วงสั้นๆ ฉันจึงบอกกับญาติว่า ให้มาจับมือแม่ไว้นะ </p><p>เพราะตอนนั้น ชีพจรของคนไข้เริ่มช้าลงแล้ว และก็เป็นเคสที่แปลก คือฉันไม่เห็นอาการหายใจเฮือกๆ ในคนไข้รายนี้เลย คุณป้าดูสงบมากๆ ป้าหายใจช้าๆลง ช้าลง และลมหายใจสุดท้ายของท่าน ที่ฉันเห็น แล้วก็ค้างหายไป.. คือตอน 4.13 น. </p><p>ฉันบอกญาติตอนนั้น และให้น้องๆในทีม ไปเอาเครื่อง monitor EKG มาติด เพราะว่าฉันฟังเสียงหัวใจไม่ได้ มันเหมือนแว่วๆ แต่เบาๆ ไม่รู้ว่าใช่หรือเปล่า จากนั้นฉันจึงโทรบอกหมอ ให้หมอลงมาตรวจคนไข้เพื่อคอนเฟิร์มอีกครั้ง ก่อนจะบอก "การตาย" กับญาติ</p><p> </p><p> </p><p> </p><p> </p><p>![???? (?) 9 - [wallcoo.com]_spring_flower_2007_162819.jpg ???? (?) 9 - [wallcoo.com]_spring_flower_2007_162819.jpg](http://www.wallcoo.com/flower/spring_flower_2007_1024/s/s[wallcoo.com]_spring_flower_2007_1628190.jpg)
</p><p> </p><p>คืนนั้น.. จำได้ว่าฉันเดินทางไปขึ้นเวรดึกด้วยความรู้สึกเจ็บปวดทรมาน แต่เช้าวันรุ่งขึ้น..ฉันกลับลงเวรมาด้วยความรู้สึกโล่ง เบาหวิว แม้กระทั่งความเจ็บปวดทางกายและอาการไข้ที่ไร้สาเหตุของเมื่อคืน ก็ราวกับหายไปอย่างปลิดทิ้ง</p><p>ทั้งหมดมันคืออะไรกันแน่ และเกิดจากอะไรกันแน่ ?</p><p>แต่ที่แน่ๆ..มาถึงตรงนี้..ฉันคิดว่าฉันได้รับคำตอบแล้วนะ ว่า "อะไร..คือพลังเรียกหา..ผลักดัน ให้ฉันขึ้นเวรดึกเมื่อคืนให้ได้"</p><p>ท่านผู้อ่านล่ะ.. กำลังคิดเหมือนอยู่ฉันรึเปล่าคะ ?</p><p>
...................</p><p></p><p></p><p> </p><p align="right">
</p><p>ความตายเป็นเรื่องน่าเศร้า แต่การตายอย่างสงบ อย่างสมคุณค่าความเป็นมนุษย์ ตายอย่างอบอุ่นท่ามกลางคนที่รัก กลับเป็นเรื่องที่น่ายินดี และเป็นสิ่งที่แทบทุกคนล้วนปรารถนา </p><p>เพียงแต่จะมีใครสักกี่คน ที่ได้โชคดี และมีวาสนาเช่นนี้ ?</p><p>จริงอยู่ความตายคือความทุกข์ ของคนที่อยู่ข้างหลัง หากขณะเดียวกัน มันก็คือความสุข ที่สามารถได้หลุดพ้นจากความทุกข์ทรมานของคนที่จากไป</p><p>ฉันไม่ได้ยินดีต่อความตาย แต่ฉันยินดีแทนคนไข้ ที่สามารถก้าวข้ามผ่านประตูสุดท้ายของชีวิตอย่างสงบ ยินดีแทนญาติ ที่มาร่วมกันส่งคนไข้หน้าประตูแห่งความตายนี้อย่างสงบ ถึงแม้ไม่อาจห้ามน้ำตาแห่งความอาลัย แต่ฉันรู้ว่า ทุกคนเต็มใจ ไม่มีอาการยื้อแย่ง ขัดขวางอย่างขาดสติ.. เพราะทุกคนรู้ </p><p>"แม่ไปสบายแล้ว"</p><p>ถ้าดวงวิญญาณของคุณป้าท่านนั้นสามารถรับรู้ได้ ฉันอยากจะบอกว่า...ขอให้คุณป้าหลับให้สบายเถิดนะคะ ขอบคุณสำหรับความรักเอ็นดู ขอบคุณสำหรับความไว้วางใจที่มอบให้ รู้สึกตื้นตันใจมากที่ได้รับเกียรติให้อยู่ร่วมส่งคุณป้าในคืนสุดท้าย ร่วมกับบรรดาคนในครอบครัวในคืนนี้ ขอบคุณจริงๆค่ะ</p><p> ......</p><p></p><p align="center"></p><p> </p><p align="center">
........................................................</p><p></p><p></p><p></p><p></p><p></p><p>หมายเหตุ : ขอโทษนะคะ ถ้าบันทึกนี้มันยาวจริงๆ</p><p>แต่ก็ไม่อยากแบ่งเป็นหลายลิ้งค์ค่ะ อยากรวมไว้อยู่ในหน้าเดียวเท่านั้น....... /</p><p> k-jira</p><p></p><p></p><p></p>
คุณจูนตรับ
ถ่ายถอดได้อย่างยอดเยี่ยมเช่นเคยครับพี่จูน
อ่านแล้วได้ความรู้สึกจุกๆที่หน้าอกในช่วงแรก แต่พอหลังๆรู้สึกน้ำตาคลอเลยทีเดียวครับ
นี่คงเป็นพลังที่เรามองไม่เห็นที่ช่วยให้เรามีพลังทำอะไรบางอย่าง บางทีผมยังเคยคิดว่า คนเราเกิดมาทำไม ทำไมต้องดิ้นรนใช้ชีวิตที่ทุกวันนี้มันวุ่นวายเหลือเกิน พอนึกๆลึกเข้าไปก็ได้คำตอบที่ว่า เราไม่ได้อยู่เพื่อตัวเอง แต่เราอยู่เพื่อคนอื่นต่างหากครับ นั่นหล่ะพลังชีวิตที่มองไม่เห็นครับ
ขอบคุณสำหรับเรื่องราวที่ดีมากเหลือเกินครับ
อ้อ ลืมไปครับ ขออนุญาตนำไปรวมไว้ที่ รวมบันทึก ของผม ที่นี่ นะครับ
รู้สึกดี รู้สึกปิติ อย่างยิ่ง
อยากจะสามารถรู้สึกจริงๆถึงความรู้สึกคุณ K-jira อยากจะได้ "ความทรงจำ" ความคิด ความรู้สึก หรืออะไรก็ได้ที่เราสามารถจะพกพาไป เก็บเอาไว้ใช้ตลอดไป
ผมเชื่อเรื่อง "ความไม่บังเอิญ" นะครับคุณจูน และการที่เราต้องไปอยู่ในที่ที่หนึ่ง ทำงานอะไรสักอย่างหนึงนั้น มองย้อนกลับไป มีการ ตระเตรียมที่ละเอียดเหลือเชื่อ เกินกว่าจะเป็นเรื่องบังเอิญ และบางครั้งการตระเตรียมนี้เอง self ที่ละเอียดอ่อนของเราสามารถสื่อสารได้ ได้ยินได้
การตระเตรียมที่ว่านี้ เป็นการสื่อสารของจักรวาล เป็นการเตรียมคนที่เกี่ยวข้อง อาจจะสามารถ "เปิดเครื่องรับรู้" และสานต่อซึ่งเจตจำนงค์ของสิ่งที่ได้กำหนดไว้แล้วให้สมบูรณ์ที่สุด
ว่าแล้วก็พยายามเร่งพลังงานคลื่นรับของผมเอง เพื่อขอ รับรู้เรื่องนี้อย่างเต็มที่สุด
อนุโมทนา และขอบพระคุณที่กรุณาเล่าให้ฟังครับ
พี่จูนค่ะ
แวะมาอ่านเรื่องพี่จูนทีไร อยากบอกว่า อบอุ่นใจทุกทีอ่านเลยค่ะ ภาษาที่เรียบง่ายและสัมผัสได้ถึงความเอื้ออาทร เอาใจใส่คนที่อยู่ตรงหน้าเรา
อ่านเรื่องพี่จูนครั้งนี้ด้วยหัวใจพองโต ทำให้หญิงระลึกถึงประสบการณ์เดิมของตัวเอง เป็นความรู้สึกดีๆ ที่หล่อเลี้ยงจิตวิญญาณของเรา
ขอชื่นชมความงามของจิตใจของพี่จูนค่ะ
หญิงระหัสพี่ก้อยค่ะ
คุณจูนครับ
ผมได้วิสาสะ ไหนๆก็ post ใน public web แล้วด้วยการเชิญชวนคนใน email ring ของผมเข้ามาอ่านด้วยนะครับ
อยากจะเรียนให้ทราบว่า การที่ได้รู้ว่าเราได้มีเพื่อนร่วมงานแบบนี้ ทำเรื่องนี้อยู่ มีคนไข้ได้รับการดูแลแบบนี้ คุณจูนทำให้อาชีพการทำงานในแต่ละวันของเรามีความหมาย เป็นเครื่องเพิ่มแรง เพิ่มพลัง อย่างดีที่สุดครับ
ขอบคุณอีกครั้ง
ผมอ่านบันทึกนี้ช้าๆและมีความรู้สึกร่วมตลอดเวลาที่อ่าน
คุณจูนถายทอดได้ดีมากเลยครับ...เข้าถึงความรู้สึกเบื้องลึก และความอาทรของผู้รักษา เยียวยา
ขอบคุณสำหรับ พลังของความดีที่ผมซึมซับมาจากบันทึกนี้นะครับ และผมขอเป็นกำลังใจให้ด้วยนะครับ
สวัสดีครับ
วันที่ 26 เมษายน ขอเชิญเข้าร่วมกิจกรรมเสวนา palliative care เรื่อง "ความคาดหวังและพึงพอใจของผู้ป่วยมะเร็งต่อการแจ้งข่าวร้าย" เวลา 13.00-15.00 น. ห้องประชุม 1 ชั้น 5 อาคารบริหาร คณะแพทยศาสตร์ ด้วยนะครับ คุณจูน
เขียนด้วยใจแบบนี้ ยาวแค่ไหนก็อ่านหมดค่ะ ขอบคุณมากๆนะคะ
สวัสดีค่ะ อ่านแล้วรู้สึกว่าถ่ายทอดได้อย่างดีทีเดียว บอกได้คำเดียวว่าสติดีมาก ๆ ค่ะ ชื่นชมจริง ๆ ในเรื่องการเอาใจใส่ต่อคนไข้ หายากจริง ๆค่ะคนที่ตั้งใจทำหน้าที่และสำนึกของความรับผิดชอบ 101( เกิน 100)
เป็นบันทึกยาวที่น่าติดตามมากๆค่ะ ขอเป็นกำลังใจในการทำงานต่อไปค่ะ
ขอบคุณหนู k-jira มากครับ สำหรับเรื่องดีดีอย่างนี้
สิ่งที่เป็นแรงผลักให้หนูทำงานครั้งแรก คือความรับผิดชอบ และลางสังหรณ์ในหน้าที่...ที่เกิดขึ้นสำหรับคนที่อินในหน้าที่เท่านั้นจะรู้สึกได้
อาจเรียกได้ว่าเป็น sence ของวิชาชีพ หรือ Intuition ที่เกิดขึ้นอย่างฉับพลันที่ทำให้เรารู้ว่าต้องทำอะไรและอย่างไร
คนไข้ของหนู ไปสู่สุคติแล้ว ด้วยจิตที่มีกุศลเป็นเครื่องนำทาง โดยมีหนูและญาติมิตรเป็นองค์ประกอบสำคัญ
ผมเองเคยมีประสบการณ์ส่งผู้ใกล้ตายให้ถึงทางแห่งสุคติหลายครั้งด้วยวิธึคล้ายคลึงกันกับที่หนูเล่า
อาจารย์ว่า สิ่งที่คนทุกคนควรรู้ คือวิธีที่จะอยู่ดูแลผู้ป่วยที่เป็นญาตมิตรของตนอย่างไร ให้เกิดความสงบกายและใจในช่วงสุดท้ายที่ดีที่สุด ตามเหตุปัจจัยของแต่ละบุคคล
ทำอย่างไร จิตของญาติๆจะสงบและมีสติ
ทำอย่างไรจิตของผู้ป่วยจะสงบและมีสติ...เพื่อเตรียมตัวรอรับช่วงเวลาสุดท้ายที่จะมาถึง
ซึ่งวิธีนี้สามารถช่วยทั้งผู้อื่นแล้วให้สติตนเองได้ด้วยว่า เมื่อถึงคราวของตน เราจะเป็นไปอย่างไร?
เรียกได้ว่า เป็นการเตรียมตัวตาย...ก่อนตายจริง
ขอบคุณบันทึกที่ละเอียดนี้...ที่สร้างความเข้าใจให้แก่ผู้อื่นครับ
ขอร่วมอนุโมทนาในกุศลที่หนูทำ ด้วยจิตปีติในกุศล
ขอขอบคุณคุณพยาบาล
k-jira มากเลยที่เล่าเรื่องนี้ให้ฟัง (ดิฉันตาม link ของคุณหมอ
Phoenix มาค่ะ) ดิฉันเพิ่งเคยอ่านบันทึกของคุณพยาบาลเป็นครั้งแรก อ่านได้ง่ายและตามเรื่องได้ชัดเจนมากเลยค่ะ แม้ว่าจะไม่รู้เรื่องทางแพทย์ แต่เข้าใจเรื่องที่เป็นองค์ประกอบของมนุษย์จากที่เล่าได้ชัดเจนเลยค่ะ และเนื้อหาแสดงให้เห็นถึงการมีสติของคุณ k-jira มากกว่าใคร
สิ่งที่คุณ k-jira ทำนี้เป็นกุศลมาเลยค่ะ ไม่ใช่แก่คุณป้าเท่านั้น แต่กับญาติๆ ของคุณป้า และผู้อ่านที่ได้รับประโยชน์ด้วยค่ะ ขออนุโมทนาบุญนะคะ และขอ add เข้า planet ด้วยนะคะ ขอบคุณค่ะ
เมื่อวานได้คุยกับลูกสาวคนป้าซึ่งเป็นคนใกล้ชิดกับพวกเรา เธอและญาติๆ ชื่นชมการดูแลด้วยหัวใจของคุณจูนกันมากๆ บอกว่าคุณป้ามักจะเรียกหาคุณจูนเสมอๆ ยิ่งได้อ่านบันทึกของคุณจูนเอง ทำให้หัวใจพองโต ดีใจแทน รพ. มอ. ที่เรามีพยาบาลดีๆ แบบนี้
เมื่อเช้าต้องไปทำงาน แต่แวะเข้ามาอ่านก่อน อ่านแล้ว.....เศร้าอย่างอบอุ่น.....
เศร้า........เพราะเสียใจที่ได้เห็นการพลัดพรากจากไป
อบอุ่น.....เพราะได้เห็น "นางฟ้าสีขาว"... ที่คอยปัดเป่าความทุกข์ให้
From the bottom of my heart,
I salute you ค่ะ คุณจูน
ขอบคุณคุณจูนมากๆ ครับที่ถ่ายทอดเรื่องราวและความรู้สึกให้พวกเราได้รับรู้ เป็นบันทึกชิ้นที่งดงามมากครับ ผมขอร่วมอนุโมทนาในกุศลกรรมครั้งนี้ด้วยครับ