ที่หมู่บ้านของผม และผมผู้ซึ่งเป็นลูกชาวเขื่อนโดยแท้กลับไม่เคยพานพบเรือต้นตาลเลยแม้แต่ลำเดียว

ผมเริ่มต้นการทำงานสองวันแรกของสัปดาห์ในแบบชนิดไม่มีโอกาสได้นั่งโต๊ะทำงาน  แต่กลับต้องตะเวนท่องไปตามชุมชนเพื่อเตรียมความพร้อมเรื่องการลงพื้นที่ค่าย “เรียนรู้คุณธรรม  นำชีวิตพอเพียง”  ซึ่งต้องนำนิสิตมาใช้ชีวิตแบบฝังตัวร่วมเรียนรู้วัฒนธรรมชุมชนอย่างจริงจังในช่วงต้นเมษาฯ ที่กำลังจะมาถึง

   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">วันจันทร์สัญจรไปพบปะ พูดคุยกับคณะครูและผู้นำชุมชนบ้านเม็กดำ  หมู่ที่ 1  ต.เม็กดำ  อ.พยัคฆภูมิพิสัย  จ.มหาสารคาม  และวันอังคาร (วันนี้)  ก็ไปเยือนบ้านแกดำ  หมู่ 1  เทศบาลตำบลแกดำ  อ.แกดำ จ.มหาสารคาม</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ผมชื่นชอบการเดินทาง  เพราะการเดินทางช่วยให้ผมเห็นความแตกต่างของชีวิตจากจุดที่ยืนอยู่</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p>   </p><p>วันนี้,   ชาวบ้านได้พาผมและทีมงานไปเยี่ยมชม “หนองแกดำ”  แหล่งน้ำขนาดใหญ่ของหมู่บ้านที่เป็นเสมือนสายเลือดแห่งการหล่อเลี้ยงวิถีชีวิตผู้คนของชุมชนมาอย่างยาวนาน       </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">แหล่งน้ำแห่งนี้..เป็นที่รู้จักขึ้นชื่อ  เพราะเป็นแหล่งน้ำที่อุดมสมบูรณ์ด้วย “กบ”  จำนวนมาก  ชาวบ้านมีกฎกติกาการจับกบเป็นห้วงฤดูกาล  ซ้ำยังห้ามมิให้ยิงนกเป็ดน้ำ  ใครฝ่าฝืนมีบทลงโทษของชุมชน  ซึ่งสิ่งเหล่านี้เป็นข้อตกลงที่สร้างขึ้นมาเป็นบรรทัดฐาน  (social  norms)  ให้คนในสังคมได้ถือปฏิบัติร่วมกัน</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ผมประทับใจทัศนียภาพที่เป็นธรรมชาติรอบแหล่งน้ำนี้มาก  …สุดลูกตามองเห็นฝูงควายตัวเล็ก ๆ  กำลังเดินกินหญ้าอยู่รายรอบแหล่งน้ำ  ผักตบชวาลอยเกลื่อนเป็นหย่อม ๆ  ท้องน้ำมีคลื่นเป็นระลอก ๆ  น้ำใสมองเห็นสาหร่ายและก้อนหินหรือแม้แต่ฝูงปลาตัวเล็ก ๆ ว่ายวนอย่างไม่รู้เหนื่อย เสียงใบไม้ต้องลมดังหวู่หวิวอยู่เป็นระยะ ๆ </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">อากาศที่นี่เย็นสบายเป็นอย่างมาก ต้นไม้ใหญ่ยืนต้นรอบแหล่งน้ำชูใบและกิ่งก้านแผ่เป็นร่มเงาเย้ายวนชวนเชิญให้อยาก “ผูกเปล”  นอนพักหลับฝันเป็นไหน ๆ  </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">อีกทั้งผมยังประทับใจเป็นที่สุดกับเรือที่ลอยลำอยู่ติดตลิ่งน้ำอย่างนิ่งสงบ  … </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ถึงแม้ผมจะเติบโตมาจากลุ่มน้ำปาวของเมืองน้ำดำ  เคยแจวเรือ  ล่องเรือและจมเรือมาหลายลำแล้ว  แต่เหลือเชื่อนัก  ผมกลับไม่เคยเห็นเรือในลักษณะเช่นนี้มาก่อนเลย</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ชาวบ้านเรียกเรือแจวลำเล็ก ๆ  เหล่านี้ว่า  “เรือต้นตาล”  และให้การยืนยันว่าเป็นเรือที่ชาวบ้านสมัยนิยมใช้กันจำนวนมากและใช้ติดต่อกันมายาวนานจนถึงทุกวันนี้  </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">เรือต้นตาลไม่จำเป็นต้องเลื่อยไม้เป็นชิ้น ๆ  มาต่อเป็นลำเรือเหมือนที่พบเห็นอยู่ทั่วไป  ซึ่งต้นทุนของการต่อเรือเช่นนั้นย่อมใช้งบประมาณพอสมควรในการจัดซื้อวัสดุที่เป็นไม้  ตะปู  ยางสำหรับอุดรูรั่วตามรอยปะของตัวเรือ  และอื่น ๆ  อีกไม่น้อย (ที่ผมนึกไม่ออก)  แต่เรือต้นตาลจะสร้างหรือต่อเรือได้ง่ายกว่า   เพียงแค่มีลำต้นของต้นตาลเพียงท่อนเดียวก็สามารถสร้างเป็นเรือได้อย่างไม่ยากเย็น  ไม่ต้องเลื่อยแยกชิ้น  ไม่ต้องใช้ไม้อื่น ๆ  มาประกอบเป็นตัวเรือ  ใช้เพียงต้นตาลลำต้นเดียวแล้วแกะหรือสกัดตรงกลางของท่อนไม้ให้เป็นท้องเรือสำหรับเป็นที่นั่งและบรรทุกสิ่งของก็เรียบร้อยแล้ว  แถมมีน้ำหนักเบา  สะดวกใช้สะดวกเก็บ  !</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p>ที่หมู่บ้านของผม  และผมผู้ซึ่งเป็นลูกชาวเขื่อนโดยแท้กลับไม่เคยพานพบเรือต้นตาลเลยแม้แต่ลำเดียว  เห็นก็แต่เรือที่สร้างขึ้นจากไม้เนื้อแข็งหลาย ๆ ชิ้นมาประกอบเข้าเป็นลำเรือและตัวเรือก็มีน้ำหนักที่มากกว่าเรือต้นตาลอยู่มากโข  </p><p>    </p><p> </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ผมไม่มีเวลาได้เรียนรู้เก็บเกี่ยวข้อมูลเรื่องเรือนี้มากนัก  แต่ก็ยอมรับว่าตื่นตาตื่นใจเป็นพิเศษที่ได้เห็นเรือที่ตนเองไม่เคยเห็นมาก่อน  และคาดหวังว่าเมื่อนิสิตลงสู่พื้นที่เรียนรู้วิถีชีวิตชุมชนแล้วก็ย่อมได้เรียนรู้เรื่องของเรือต้นตาลนี้ด้วยเช่นกัน</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">สำหรับผมแล้ว  การได้เห็นเรือต้นตาลครั้งนี้ถือเป็นกำไรชีวิตโดยตรง  เป็นการยืนยันให้รู้ว่าการเดินทางช่วยให้เราได้พบเห็นความแตกต่างของชีวิตจากจุดที่ยืนอยู่…</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ผมเชื่อเหลือเกินว่า   หลายท่านที่เดินทางมายาวนานกว่าผม  หรือจัดเจนกับโลกและชีวิตกว่าผมอาจพบเห็นจนคุ้นชินแล้วกับเรื่องเรือต้นตาล  ซึ่งถ้าเป็นเช่นนั้นก็โปรดกรุณาแบ่งปันเรื่องราวให้ผมได้เรียนรู้บ้างก็จะดีไม่น้อย</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">อย่างน้อยก็เป็นเสมือนการเตรียมตัวสู่การเรียนรู้จริงร่วมกับชุมชนที่กำลังจะมีขึ้นในอีกไม่กี่วันข้างหน้า  และบัดนี้ก็ใกล้เข้ามาแล้วทุกขณะ !….</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>