ประสบการณ์ทีมงานตลาดนัดความรู้ เบาหวาน ครั้งที่ ๒

เกมส์ “ละลายพฤติกรรม” มีวัตถุประสงค์ เพื่อเตรียมสมาชิกให้พร้อมเรียนรู้ในเกมส์ “เนื้อหา” และมุ่งเน้นให้สมาชิกลด “กำแพง” ของตนเอง (self) และสร้างความคุ้นเคย

เมื่อได้รับหน้าที่ให้เป็นผู้ประสานงานจัดกิจกรรม “ตลาดนัดความรู้การดูแลผู้ป่วยเบาหวาน” อีกเป็นครั้งที่ 2 เราสองคน ได้แก่ คุณสุภาพรรณ ตันติภาสวศิน และดิฉัน อาฬสา หุตะเจริญ ต่างก็รู้สึกเหมือนกันว่าจะทำงานให้ดีกว่าครั้งแรกที่เคยได้รับมอบหน้าที่ แต่คราวนี้มีภารกิจมากกว่าครั้งก่อน ที่เป็นเพียงผู้ประสานงานในส่วนของการเตรียมการและมีวิทยากร 2 ท่านจาก สคส. มาเป็นผู้ดำเนินกิจกรรมหลัก


ส่วนในครั้งที่ 2 นี้ เราต้องดำเนินการเองทั้งหมด โดยมี ดร.วัลลา ตันตโยทัย เป็นวิทยากรหลัก และมีคุณธวัช หมัดเต๊ะ จาก สคส. เป็นวิทยากรรับเชิญ


ในครั้งนี้ ดร.วัลลา ขอให้มีการตักอาหารแสดงสัดส่วนทางโภชนาการ ควบคู่ไปกับมีป้ายชื่อที่แสดงปริมาณพลังงานที่เจ้าของป้ายชื่อแต่ละท่านควรจะได้รับพลังงานในแต่ละวันด้วย วัตถุประสงค์เพื่อเสริมการเรียนรู้ด้านการแลกเปลี่ยนสัดส่วนอาหาร


หน้าที่ของเรา นอกจากการจัดทำป้ายชื่อที่มีความซับซ้อนมากขึ้นแล้ว ก็คือการรับมอบเป็นผู้ดำเนินกิจกรรมช่วง “เปิดตัวเปิดใจ” เพื่อแนะนำสมาชิกให้รู้จักกันด้วย


การจัดทำป้ายชื่อที่ว่ามีความซับซ้อนมากขึ้น คือ คุณสุภาพรรณจะโทรศัพท์สอบถามสมาชิกทุกท่าน ถึงส่วนสูงและน้ำหนักตัว เพื่อนำไปให้นักกำหนดอาหารคำนวณค่า BMI หลังจากนั้นจึงจะจัดทำตารางแยกสัดส่วนสารอาหารที่ควรรับประทานในแต่ละมื้อ
การจัดทำป้ายชื่อเริ่มตั้งแต่เตรียมหาเชือกสำหรับผูกร้อยคล้องคอ และเตรียมพลาสติกสำหรับเคลือบบัตร โดยในการเคลือบบัตรจะต้องดูให้แน่ใจว่าป้ายชื่อและคำแนะนำปริมาณพลังงานที่ควรบริโภคจะต้องตรงกับป้ายชื่อ ห้ามใส่สลับคนกัน


ในครั้งนี้ นอกจากจะมีการแบ่งกลุ่มแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันแล้ว ก็ยังมีการเรียนรู้เรื่องการใช้ webblog โดยแบ่งกลุ่มย่อยตามหน่วยงาน วิธีหนึ่งที่สะดวกในการระบุกลุ่มที่แตกต่างกันนี้ คือการระบุไว้ในป้ายชื่อ คราวนี้เราจึงขอความช่วยเหลือจากคุณณัฐพงศ์ รุ่งเรือง ผู้เชี่ยวชาญด้านการผลิตสื่อประจำ รพ.เทพธารินทร์ แล้วได้ป้ายชื่ออย่างที่ทุกคนได้เห็นกันไปแล้วค่ะ เป็นการแบ่งงานให้ผู้ร่วมทีมได้แสดงฝีมือและลดปริมาณงานที่เราทำเองไม่ได้ หรืออาจจะทำได้แต่ต้องเรียนรู้จากผู้เชี่ยวชาญเป็นตัวอย่างก่อนค่ะ


มาถึงการเตรียมรายชื่อสมาชิก เราพบว่าแตกต่างจากครั้งที่แล้วอย่างสิ้นเชิง เพราะเราไม่ต้องโทรศัพท์ติดตามจดหมายเรียนเชิญ แต่กลับได้รับโทรศัพท์จากทุกโรงพยาบาลตอบรับมาภายในเวลาที่กำหนด รู้สึกได้ถึงความกระตือรือร้นจากสมาชิกทุกคน เป็นสัญญาณเตือนเราให้เร่งรีบเตรียมความพร้อมต่างๆ แต่น่าเสียดายที่กิจกรรมในครั้งนี้ มีกำหนดวันงานต่อเนื่องจากกิจกรรมอื่นๆ อีกหลายงาน ทำให้ผู้เตรียมงานค่อนข้างล้า ดิฉันเป็นคนหนึ่งที่ให้ความช่วยเหลือคุณสุภาพรรณน้อยกว่าครั้งที่แล้วมาก เรียกได้ว่าคุณสุภาพรรณเตรียมงานในส่วนของเราแต่เพียงผู้เดียว


มาถึงการเตรียมจัดทำป้ายแสดงสัดส่วนอาหารที่จะตั้งคู่กับอาหารจานที่ตักเป็นตัวอย่างเพื่อแสดงสัดส่วนสารอาหารตามรายการในแต่ละมื้อ คุณสุภาพรรณขอให้นักกำหนดอาหารคำนวณค่าให้เช่นกัน โดยติดต่อกับศูนย์ประชุมสถาบันวิจัยจุฬาภรณ์ ขอรายการอาหารที่ระบุเครื่องปรุง จนออกมาเป็นป้ายแสดงสัดส่วนอาหารอย่างที่สมาชิกทุกท่านได้เห็นใน 3 มื้อ คือมื้อกลางวัน เย็นของวันแรก และมื้อกลางวันของงานวันที่สอง

  การเตรียมงานที่สำคัญไม่ยิ่งหย่อนกันในครั้งนี้ คือการเลือกกิจกรรมนำร่องก่อนเข้าสู่กิจกรรมหลัก โดยเราสองคนได้โจทย์ 3 ประเด็นคือ
1. เป็นกิจกรรมเพื่อให้สมาชิกทุกท่านได้แนะนำตนเอง ได้รู้จักกัน
2. เป็นกิจกรรมเพื่อให้สมาชิกทุกท่านรู้สึกอบอุ่นเป็นกันเอง สร้างความคุ้นเคย
3. เป็นกิจกรรมเพื่อเตรียมสมาชิกให้เข้าสู่บรรยากาศการเรียนรู้ใน session ต่อไป พร้อมที่จะพูดคุยแลกเปลี่ยนความรู้กัน หรืออีกนัยหนึ่งคือให้ละทิ้งความคิดถึงงานที่ยังทำค้างอยู่ การปล่อยให้ใจล่องลอยไปถึงเรื่องอื่นๆ หรือยังง่วงหงาวหาวนอน เป็นกิจกรรมเรียกหัวใจทุกดวงให้มารวมกันนั่นเอง 


จากโจทย์ 3 ข้อ ด้วยเวลาเพียง 45 นาทีนั้น ค่อนข้างลำบากมากสำหรับสมาชิกกว่า 60 คน เพราะถ้าหารเวลาออกมาแล้ว คนหนึ่งจะใช้เวลาได้ไม่ถึง 1 นาทีในการแนะนำตัวเอง
เราสองคนเริ่มต้นคัดเลือกกิจกรรมจากคู่มือการจัดกิจกรรมกลุ่ม ที่เขียนและเรียบเรียงโดย อาจารย์สำเนียง และ รศ.ศิรินภา จามรมาน หัวหน้าภาควิชาจิตวิทยา มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ จากผู้มีประสบการณ์จริงในการใช้เทคนิคพลังกลุ่ม และเราสองคนได้มีโอกาสเรียนรู้จากการเป็นสมาชิกกลุ่มในทุกกิจกรรมมาแล้ว ซึ่งกิจกรรมกลุ่มนี้มีเกมส์อยู่ 2 รูปแบบ ได้แก่ เกมส์ “ละลายพฤติกรรม” และเกมส์ “เนื้อหา”

เกมส์ ละลายพฤติกรรม มีวัตถุประสงค์ เพื่อเตรียมสมาชิกให้พร้อมเรียนรู้ในเกมส์ “เนื้อหา” และมุ่งเน้นให้สมาชิกลด “กำแพง” ของตนเอง (self) และสร้างความคุ้นเคย ให้สมาชิกทำความรู้จักกัน

เกมส์ เนื้อหา มีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นเครื่องมือให้สมาชิกเกิดการเรียนรู้ในเนื้อหานั้นๆ เช่น “การทำงานเป็นทีม” “การสื่อสาร” “การบริการ” “การเป็นผู้นำและทักษะในการบริหารบุคคล” เป็นต้น


แน่นอนว่า เราสองคนต้องเลือกกิจกรรมจาก เกมส์ “ละลายพฤติกรรม” เพื่อให้เข้าโจทย์ทั้ง 3 ข้อ และด้วยเวลาที่จำกัดเพียง 45 นาที เราจึงเลือกเกมส์ “นับจำนวน” โดยให้สมาชิกนับจำนวน 2 คน ตามลำดับ แล้วคนที่ 3 ไม่ต้องนับแต่ให้แนะนำตัวเองแทน โดยสามารถยืดหยุ่นปรับเกมส์ให้สอดคล้องได้ตามสถานการณ์ มีกติกาหลักคือต้องมีคนได้แนะนำตัวเองสลับกับการนับ ทั้งนี้การนับจะทำให้สมาชิกมีใจจดจ่อกับตัวเลข และเกิดสมาธิ ส่วนการแนะนำตัวเองจะทำให้สมาชิกได้มีโอกาสรู้จักกันและกัน จากกิจกรรมนี้เราพบว่าสมาชิกทุกท่านสามารถแนะนำตัวได้ครบทุกคน และสมาชิกมีความรู้สึกเป็นกันเองมากขึ้นหลังจบกิจกรรม สังเกตได้จากการที่สมาชิกพยายามพูดคุยและไปนั่งรับประทานอาหารร่วมกับคนอื่นๆ ที่มิได้อยู่โรงพยาบาลเดียวกัน แตกต่างจากการจัดตลาดนัดครั้งแรก ที่ในวันแรกไม่มีเกมส์ “ละลายพฤติกรรม” สมาชิกยังคงจับกลุ่มพูดคุยและนั่งรับประทานอาหารกับกลุ่มที่อยู่โรงพยาบาลเดียวกัน

ช่วงกิจกรรม “แลกเปลี่ยนเรียนรู้” ของการจัดตลาดนัดทั้งสองครั้งก็มีความแตกต่างกันในเรื่องความเป็นกันเองของสมาชิก เพราะใช้เวลาอุ่นเครื่องนานแตกต่างกันด้วยค่ะ ขอความกรุณาสมาชิกที่อยู่ในวงล้อมและเป็นคนหนึ่งที่ได้นับขณะเล่นเกมส์ “ละลายพฤติกรรม”ช่วยให้คำแนะนำหรือบอกความรู้สึกของตนเองเพิ่มเติมด้วยค่ะ เราอยากได้เสียงสะท้อนเพื่อทีมงานจะได้ปรับปรุงในครั้งต่อไป

และแน่นอนสำหรับท่านสมาชิกที่มิได้อยู่ในวงล้อมมิได้มีโอกาสยืนนับเลข ก็ช่วยบอกความรู้สึกด้วยนะคะ เพราะความรู้สึกของผู้เล่น กับผู้สังเกตการณ์ย่อมแตกต่างกันค่ะ
ที่ดิฉันเล่าถึงเรื่องเกมส์ค่อนข้างละเอียดเพราะการจัดกิจกรรมครั้งนี้ ดิฉันมีเป้าหมายที่จะให้สมาชิกรู้สึกได้ถึงความสำคัญของการใช้เกมส์ “ละลายพฤติกรรม” นำเข้าสู่การเรียนรู้อื่นๆ ซึ่งเป็นไปอย่างที่คาดหวัง เพราะสมาชิกมีความคุ้นเคย สามารถทำความรู้จักกันได้เร็วขึ้น และมีความพร้อมเข้าสู่กิจกรรมต่อไปด้วยดีค่ะ
ในครั้งต่อไป ดิฉันตั้งใจจะเตรียมกิจกรรม “เปิดตัวเปิดใจ” ให้มากกว่าเดิม และจะพยายามคัดเลือกเกมส์ให้สนุกสนาน
มีเป้าหมายว่าจะทำให้ การเรียนรู้โดยใช้ “พลังกลุ่ม” เป็นที่ยอมรับ ถูกนำไปใช้อย่างถูกต้อง และมีผู้สนใจให้ความสำคัญศึกษา “เทคนิคการจัดกิจกรรมกลุ่ม” ก่อนนำไปใช้จริง โดยคาดหวังไกลไปถึงว่า สมาชิกผู้ร่วมกิจกรรมจะนำไปประยุกต์ใช้กับผู้ป่วยเบาหวานเพื่อให้ได้มีโอกาสเรียนรู้จากการเล่นเกมส์ทดแทนการเรียนรู้แบบนั่งฟังบรรยายเพียงด้านเดียว มีทางเลือกใช้สื่ออื่นๆ ให้ผู้ป่วยได้เป็นศูนย์กลาง (Client Center) ในการเรียนรู้ค่ะ

ปล.ยังมีทีมงานอีกท่านหนึ่ง ภก.เอนก ทนงหาญ ที่ยังไม่ได้เล่าประสบการณ์ ขอเชิญชวน ภก.เอนกด้วยค่ะ

เล่าประสบการณ์โดย อาฬสา หุตะเจริญ (ตุ๊ก) และ คุณสุภาพรรณ ตันติภาสวศิน (พรรณ)

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน DM KM Facilitator



ความเห็น (5)

supapan tantepaswasin
IP: xxx.155.1.246
เขียนเมื่อ 
เป็นทีมงานคนหนึ่งของการจัดการประชุมเชิงปฏิบัติการครั้งนี้ ดิฉันมีความมุ่งหวังเหมือนคุณอาฬสาในเรื่องของการจัดกิจกรรม "เปิดตัว เปิดใจ" และมีความมุ่งหวังมากกว่านั้น คืออยากให้งานที่จัดขึ้นออกมาดี ทุกคนที่มาร่วมงานมีส่วนร่วมในทุกกิจกรรมที่ทางทีมงานเตรียมไว้ให้ และได้รับความรู้ติดตัวกลับไปพัฒนาทีมงานที่โรงพยาบาลของตนเอง ซึ่งดิฉันคิดว่ากิจกรรมนี้เป็นไปตามที่ดิฉันคาดหวังไว้ระดับหนึ่ง คือ ดิฉันเห็นแววตาความตั้งใจเรียนรู้จากทุกคนที่ร่วมการประชุม ทุกคนร่วมมือกันให้กิจกรรมแต่ละกิจกรรมเป็นไปอย่างราบรื่น แต่สิ่งที่ดิฉันบรรลุความคาดหวังน้อย เกิดจากตัวดิฉันเอง คือดิฉันลืมที่จะแจกเอกสารเกี่ยวกับ Passion Plan (การวางแผนขับเคลื่อนของแต่ละโรงพยาบาล) ให้ผู้ร่วมกิจกรรมกรอกข้อมูล ดังนั้นดิฉันคาดว่าในการจัดครั้งต่อไป ดิฉันจะตั้งสติให้ดี และวางแผนกิจกรรมให้รอบครอบกว่านี้
นิอายุบ
IP: xxx.146.247.69
เขียนเมื่อ 
      ที่แรกที่ทางผู้จ้ดมาถามนำหนัก ส่วนสูงก็ตกใจเหมือนกัน และขอขอบคุณที่ผมได้ป้ายปริมาณอาหารที่ควรบริโภคครับ ถึงแม้ผมไม่ค่อยไดใช้มันเท่าไหร่ แต่ก็ขอขอบคุณครับ
อาฬสา หุตะเจริญ
IP: xxx.155.1.246
เขียนเมื่อ 

ขอบคุณสำหรับข้อคิดเห็นของคุณนิอายุบค่ะ

ป้ายปริมาณอาหารที่ควรบริโภค ถ้าไม่ได้ใช้กับตนเอง เก็บไว้ให้สมาชิกในทีมงานศึกษา เผื่อว่าจะเป็นจุดเริ่มต้นให้ความรู้แก่ผู้ป่วยเบาหวานก็ได้นะคะ

นายรุ่งศักดิ์ ศิรินิยมชัย
IP: xxx.183.233.12
เขียนเมื่อ 

เรียนอาจารย์ ดร.วัลลา

สวัสดีคุณอาฬสาและคุณสุภาพรรณ

ผมดีใจที่เห็นความสำเร็จของอาจารย์และทีมงานของโรงพยาบาลเทพธารินทร์ครับ  ผมจะนำไปแนะนำนักศึกษาในอนาคตให้เห็นความสำคัญของการแบ่งปันความรู้และผมจะคอยติดตามผลงานของอาจารย์และทีมงานโรงพยาบาลเทพธารินทร์ตลอดไปครับ

มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนดุสิต

เอนก ทนงหาญ
IP: xxx.147.0.48
เขียนเมื่อ 

ขอบคุณทีมงานครับ ที่เตือนสติว่าผมยังไม่ได้เล่า  หรือAAR งานนี้เลยครับ  ไม่ได้ลืมนะครับ  เพราะเข้าบ็อกทุกวัน อ่านเรื่องราวของ Cops อย่างสนุกสนาน  แต่ยังไม่ได้โอกาศซักที

เดี๋ยวจะเล่าแล้วครับ