เราคิดว่า การอนุรักษ์ก็ประเด็นหนึ่ง แต่หัวใจการทำงานจริงๆของอาจารย์พิศิษฐ์ คือ “การสร้างพื้นที่ให้กับคนเล็กคนน้อย”

ลุ่มน้ำปะเหลียนกินพื้นที่กว้างมีระบบนิเวศที่น่าสนใจมากทั้งเขตป่าบก ไล่ลงมาเป็นป่าสาคู ...ป่าชายเลน 

<p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">เราคุ้นเคยกับป่าชายเลนอยู่บ้าง เพราะบ้านเดิมก็อยู่ลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา และเคยไปดูงานป่าชายเลนในหลายจังหวัด  น่าเสียดายที่ครั้งนี้ไม่มีเวลาไปดูป่าสาคู  ซึ่งคุณด้วง ภรรยาอาจารย์พิศิษฐ์บอกว่า เป็นป่าที่สำคัญต่อแหล่งน้ำจืด   งานนี้จึงไปดูแต่ป่าชายเลน</p>

</span></span><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">ชาวบ้านในเขตป่าชายเลนส่วนใหญ่เป็นมุสลิม  เราได้ไปคุยกับชาวบ้านหลายกลุ่มทั้งที่บ้านตะเซะ (กลุ่มชาวบ้านมีการอนุรักษ์ป่าชายเลน) บ้านแหลม (โรงเรียนมีบทบาทสำคัญมากในการจัดกิจกรรมที่มีผลต่อการอนุรักษ์)  และนั่งเรือมาบ้านแตะหรำ (ที่ที่ชาวบ้านชี้ให้เห็นความแตกต่างของป่าปลูกเชิงเดี่ยวของรัฐ  กับป่าชุมชนซึ่งมีความหลากหลายของพันธุ์พืชมากกว่า)  เราใช้เวลาในการคุยแต่ละพื้นที่ประมาณ 2 ชั่วโมง</p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal"></p><p>สิ่งที่เป็นความรู้ใหม่น่าสนใจสำหรับเรา  คือ  แนวทางการทำงานของอาจารย์พิศิษฐ์  ของสมาคมหยาดฝน และ ดร.เลิศชาย นักสังคมวิทยาจากมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ที่มาช่วยให้คำแนะนำวิธีการศึกษาพื้นที่แก่ทีมเศรษฐศาสตร์ </p><p>สำหรับอาจารย์พิศิษฐ์ </p><p>เราคิดว่า การอนุรักษ์ก็ประเด็นหนึ่ง  แต่หัวใจการทำงานจริงๆของอาจารย์พิศิษฐ์  คือ “การสร้างพื้นที่ให้กับคนเล็กคนน้อย” </p><p>“เราต้องใช้ประวัติศาสตร์เพื่อสร้างตัวตนให้กับชุมชน”  อาจารย์บอกเรา และขณะนี้  เราคิดว่า อาจารย์ก็กำลังใช้เศรษฐศาสตร์ที่มองประโยชน์ทางเศรษฐกิจจากการรักษาป่า เพื่อสร้างความชอบธรรมและทำให้สังคมยอมรับบทบาทของ “คนเล็กคนน้อย” ผู้รักษาป่าเหล่านี้  ให้พวกเขามีที่ยืนในสังคมได้อย่างสง่างาม </p><p>และไม่ต้องแปลกใจว่า  ทำไมอาจารย์จึงเห็นความสำคัญของการทำงานร่วมกันหลายฝ่ายเพื่อสนับสนุนชุมชน  </p><p>สำหรับ ดร.เลิศชาย   </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">อาจารย์ย้ำว่า “ชุมชนไม่ได้เป็นเอกภาพเสมอไป”  และการศึกษาชุมชน คือ “การศึกษากระบวนการ” ที่เกิดขึ้นในชุมชน ซึ่งเปลี่ยนแปลงได้ และมักเป็นเรื่องของการจัดการที่จะ“อยู่ร่วมกันภายใต้ความขัดแย้งซึ่งมีอยู่เป็นธรรมดา”</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">******</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">ก่อนออกจากตรัง  เราได้ไปสักการะอนุสาวรีย์พระยารัษฎานุประดิษฐ์  เราเคยอยู่ที่ตรัง มาวิ่งเล่นและปิคนิคที่สวนบริเวณอนุสาวรีย์นี้อยู่ 7 ปี   </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">เป็นเวลา 30 ปีแล้วที่เราไม่ได้กลับมาคารวะท่านอีกเลย</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">ได้มีโอกาสผ่านบ้านเก่าที่เคยอยู่  ผ่านโรงเรียนเก่าที่เคยเรียน ผ่านร้านหนังสือที่เคยแวะอ่านการ์ตูน   เมืองตรังวันนี้เล็กลงถนัดตา และทรุดโทรมไปมาก</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">แต่การกลับมาเยือนก็น่าตื่นเต้นและมีความหมายมาก  เราเก็บดอกศรีตรังจากสวนไว้ดอกหนึ่ง  ทับไว้อย่างดีในหนังสือ</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">เราจะได้มาเมืองตรังและลุ่มน้ำปะเหลียนอีกครั้งในเดือนเมษายน</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal"></p>